Thỏa ước lao động tập thể tại Long Biên: Giải pháp và cơ hội cải tiến mối quan hệ lao động

Trong bối cảnh chuyển đổi kinh tế, sự gia tăng cạnh tranh và áp lực năng suất lao động, việc thiết lập và duy trì quan hệ lao động hài hòa trở thành yêu cầu cấp thiết. TƯLĐTT chính là một công cụ chiến lược để giải quyết hài hòa lợi ích giữa người lao động và người sử dụng lao động, giảm thiểu tranh chấp, tăng năng suất và giữ chân người lao động lâu dài.

Khi quan hệ lao động đối mặt với nhiều thách thức, TƯLĐTT ngày càng khẳng định vai trò quan trọng trong việc bảo vệ quyền lợi hợp pháp của người lao động. Tuy nhiên, thực tế cho thấy việc thương lượng, ký kết và thực thi TƯLĐTT ở một số đơn vị vẫn còn mang tính hình thức, chưa phát huy tối đa hiệu quả.

Nhận thức rõ điều đó, LĐLĐ quận Long Biên (TP Hà Nội) đã chủ động và sáng tạo trong việc nâng cao chất lượng TƯLĐTT, góp phần xây dựng quan hệ lao động ổn định, hài hòa và tiến bộ. Chủ tịch LĐLĐ quận Long Biên, đồng chí Nguyễn Trường Giang, đã chia sẻ những kinh nghiệm quý báu và đề xuất các giải pháp thiết thực để cải thiện tình hình.

Đồng chí Nguyễn Trường Giang - Chủ tịch LĐLĐ quận Long Biên phát biểu tại hội nghị, tháng 5/2024

Tỷ lệ ký kết TƯLĐTT ấn tượng

Long Biên hiện đang là điểm sáng trong công tác thương lượng, ký kết TƯLĐTT. Đến nay, 235/247 doanh nghiệp trên địa bàn (chiếm 95,14%) đã có TƯLĐTT.

Tỷ lệ này không chỉ phản ánh sự vào cuộc mạnh mẽ của tổ chức Công đoàn, mà còn cho thấy mức độ đồng thuận ngày càng cao từ phía người sử dụng lao động trong việc thiết lập cơ chế hợp tác bền vững với người lao động.

Trong năm 2024, đã có 166 bản TƯLĐTT được ký kết, bao gồm 69 bản mới và 97 bản ký lại. Đặc biệt, nhiều điều khoản trong TƯLĐTT đã vượt qua các quy định pháp luật về tiền lương, phụ cấp, phúc lợi, bữa ăn ca và thời gian làm việc, thể hiện vai trò tích cực của tổ chức Công đoàn trong việc chăm lo đời sống người lao động.

Việc các điều khoản "vượt khung" so với luật định không chỉ nâng cao đời sống cho người lao động, mà còn giúp doanh nghiệp xây dựng thương hiệu nhà tuyển dụng tốt, từ đó thu hút và giữ chân nhân sự có chất lượng.

Kết quả chấm điểm TƯLĐTT cho thấy 69,78% đạt loại A và B, trong đó có 107 bản đạt loại A, 57 bản đạt loại B, 55 bản đạt loại C và 16 bản đạt loại D.

LĐLĐ quận Long Biên đã có những bước đi chủ động, sáng tạo nhằm nâng cao chất lượng TƯLĐTT.

Đặc biệt, tại hai doanh nghiệp chưa có tổ chức Công đoàn, LĐLĐ quận Long Biên đã đại diện cho người lao động thu thập ý kiến, tổng hợp và tham gia bằng văn bản về nội quy lao động theo quy định.

Đồng thời, LĐLĐ quận đã thành lập tổ thương lượng tập thể, thương lượng với người sử dụng lao động để đưa ra các điều khoản có lợi hơn cho người lao động, và tổ chức ký kết TƯLĐTT. Kết quả, 100% các bản TƯLĐTT đều có lợi hơn so với quy định của Luật Lao động.

Mô hình “tổ thương lượng tập thể” không chỉ mang tính hỗ trợ kỹ thuật mà còn góp phần tạo ra một chuẩn mực thương lượng minh bạch, chuyên nghiệp. Đây là tiền đề để nhân rộng ra các địa phương khác, nhất là ở những nơi công đoàn cơ sở còn yếu.

Hoạt động này không chỉ nâng cao uy tín của tổ chức Công đoàn tại doanh nghiệp và địa phương, mà còn đảm bảo và cải thiện quyền lợi cho người lao động.

Một trong những kinh nghiệm quan trọng của LĐLĐ quận Long Biên trong công tác thương lượng, ký kết TƯLĐTT là tập trung vào việc sửa đổi, bổ sung các TƯLĐTT hiện có để gia tăng lợi ích cho người lao động.

Đơn vị cũng xây dựng quy trình đơn giản, dễ hiểu, kèm theo biểu mẫu cho việc tổ chức đối thoại, thương lượng và ký kết TƯLĐTT. Bên cạnh đó, LĐLĐ quận Long Biên tiếp tục hỗ trợ kinh phí cho các hoạt động thương lượng và ký kết TƯLĐTT đạt chất lượng cao, đồng thời tổ chức các buổi tọa đàm, hội thảo nhằm nâng cao năng lực đối thoại, thương lượng cho cán bộ công đoàn.

"Thương lượng tập thể được coi là chìa khóa giúp giảm thiểu và giải quyết những mâu thuẫn, bất đồng và được ví như một “Bộ luật lao động con” tại mỗi doanh nghiệp. Một bản thỏa ước lao động tập thể có chất lượng sẽ là công cụ quan trọng trong việc đại diện, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp, chính đáng của người lao động và giải quyết các mối quan hệ lao động tại doanh nghiệp". Đồng chí Nguyễn Trường Giang - Chủ tịch LĐLĐ quận Long Biên.

Anh Nguyễn Văn Quân, Chủ tịch Công đoàn cơ sở Công ty CP May mặc QTnP (quận Long Biên), chia sẻ: "Nhờ có TƯLĐTT, người lao động được đảm bảo bữa ăn đầy đủ dinh dưỡng, chế độ thưởng Tết và thưởng ngày thành lập công ty rõ ràng, cao hơn so với quy định. Đặc biệt, chế độ khen thưởng cho con của cán bộ công nhân viên (CBCNV) có thành tích học tập từ lớp 1 đến lớp 12 đã nhận được sự hưởng ứng mạnh mẽ từ đoàn viên và người lao động. Chế độ này được chia theo các cấp học và giải thưởng trong các kỳ thi học sinh giỏi, qua đó khuyến khích tinh thần học tập của các em và giúp CBCNV yên tâm lao động, sản xuất."

Câu chuyện từ doanh nghiệp này cho thấy, TƯLĐTT không chỉ là công cụ pháp lý mà còn là "chất keo" gắn kết giữa gia đình - nhà trường - doanh nghiệp, từ đó xây dựng văn hóa doanh nghiệp nhân văn và ổn định.

Mặc dù đạt được nhiều kết quả tích cực, công tác thương lượng, ký kết và thực thi TƯLĐTT ở Long Biên vẫn còn một số hạn chế. Hiện còn 12 doanh nghiệp chưa có TƯLĐTT. Nhiều công đoàn cơ sở thiếu kỹ năng thương lượng, cán bộ công đoàn kiêm nhiệm còn e ngại, chưa dám mạnh mẽ bảo vệ quyền lợi của người lao động. Hơn nữa, không ít người lao động chưa nhận thức đầy đủ về quyền và lợi ích của mình trong quan hệ lao động.

Đây là những "điểm nghẽn" cần được nhìn nhận như cơ hội cải tiến. Việc khắc phục hạn chế sẽ giúp Công đoàn nâng cao hơn nữa tính chuyên nghiệp, tiến tới xây dựng môi trường lao động bền vững và văn minh.

Cầu nối xây dựng quan hệ lao động hài hòa

Để nâng cao hiệu quả thương lượng, ký kết và thực thi TƯLĐTT, LĐLĐ quận Long Biên đã đề xuất một số giải pháp thiết thực, trong đó các cấp công đoàn cần tăng cường tuyên truyền, phổ biến sâu rộng về vai trò, ý nghĩa của TƯLĐTT tới người lao động và người sử dụng lao động.

Tổ chức các lớp đào tạo, tập huấn chuyên sâu về kỹ năng thương lượng, đối thoại, ký kết TƯLĐTT cho cán bộ công đoàn.

Kiến nghị Tổng LĐLĐ Việt Nam và cơ quan chức năng nghiên cứu, xem xét quy định ký kết TƯLĐTT là bắt buộc, tạo cơ sở pháp lý vững chắc cho việc bảo vệ quyền lợi người lao động.

Nếu được luật hóa, TƯLĐTT bắt buộc sẽ trở thành một công cụ quản trị nhân lực tiến bộ, giúp cân bằng quan hệ lao động trong bối cảnh thị trường lao động đang ngày càng linh hoạt và cạnh tranh.

LĐLĐ quận Long Biên phối hợp với các doanh nghiệp trong đẩy mạnh vai trò của TƯLĐTT.

TƯLĐTT không chỉ là công cụ pháp lý mà còn là “cầu nối” quan trọng, góp phần xây dựng quan hệ lao động hài hòa, ổn định và tiến bộ. Nâng cao hiệu quả thương lượng, ký kết và thực thi TƯLĐTT là nhiệm vụ quan trọng của tổ chức Công đoàn, đồng thời là trách nhiệm chung của cả hệ thống chính trị, góp phần bảo vệ quyền và lợi ích chính đáng của người lao động, thúc đẩy sự phát triển bền vững của doanh nghiệp và đất nước.

Trong tương lai, việc kết hợp giữa ứng dụng công nghệ, dữ liệu số với công tác thương lượng tập thể có thể mở ra hướng đi mới, giúp Công đoàn hoạt động hiệu quả, linh hoạt và minh bạch hơn trong nền kinh tế số.

Với những nỗ lực không ngừng nghỉ từ LĐLĐ quận Long Biên cùng sự tham gia tích cực của các doanh nghiệp và người lao động, hy vọng rằng trong tương lai gần sẽ có thêm nhiều TƯLĐTT được ký kết hiệu quả hơn nữa. Điều này không chỉ nâng cao đời sống người lao động mà còn góp phần tạo dựng môi trường làm việc công bằng và văn minh hơn trong xã hội hiện đại.

Nâng cao hiệu quả công tác đối thoại, thương lượng tập thể giai đoạn 2023 - 2028 Tổng Liên đoàn Lao động (LĐLĐ) Việt Nam vừa ban hành Chương trình “Nâng cao hiệu quả công tác đối thoại, thương lượng tập thể ...

Gần nghìn lao động hưởng lợi nhờ thỏa ước lao động tập thể nhóm doanh nghiệp Thực hiện 02 thỏa ước lao động tập thể (TƯLĐTT) nhóm doanh nghiệp ở tỉnh Quảng Trị, giúp 986 đoàn viên, người lao động được ...

Giải mã thành công của TƯLĐTT ngành Dệt May Công đoàn Dệt May Việt Nam đã thể hiện vai trò nổi bật trong việc bảo vệ quyền lợi người lao động (NLĐ), đặc biệt ...