Với độ phủ trải dài khắp các tỉnh thành trên cả nước, Công đoàn Nông nghiệp và Môi trường Việt Nam hiện là "mái nhà chung" của hơn 52.000 đoàn viên, hoạt động tại gần 200 công đoàn cơ sở và cấp trên cơ sở. Hệ thống tổ chức đa dạng từ khối doanh nghiệp, viện nghiên cứu cho đến khối trường học và hành chính sự nghiệp đang từng bước được kiện toàn, sắp xếp tinh gọn theo đúng lộ trình.

Tuy nhiên, bức tranh nhân lực của ngành đang đứng trước những thách thức của thời đại mới. Đó là sự sụt giảm về số lượng lao động phổ thông và "cơn khát" nhân lực chất lượng cao. Đặc biệt, việc thu hút lao động trẻ có kỹ năng chuyên môn để hiện thực hóa giấc mơ "Nông nghiệp 4.0" đang là vấn đề được quan tâm hàng đầu.

Ngành Nông nghiệp và Môi trường đang đứng trước những khó khăn về nhân lực. Đó là bài toán nan giải khi lao động phổ thông dư thừa nhưng lại "khát" nhân lực chất lượng cao; là thực trạng người trẻ không còn mặn mà bởi thu nhập kém hấp dẫn. Đặc biệt, tại những nơi đầu sóng ngọn gió, nơi cơ sở vật chất còn nghèo nàn, người lao động vẫn đang âm thầm cống hiến dù phải đối mặt với muôn vàn rủi ro về an toàn, vệ sinh lao động.

Nỗi lo cơm áo gạo tiền càng hiện hữu rõ hơn khi nhìn vào mức thu nhập bình quân ước tính chỉ khoảng 5 triệu đồng/tháng vào năm 2025. Sự chênh lệch mức lương và đời sống khó khăn đang đè nặng lên vai người đoàn viên.

Vì thế, câu chuyện an sinh xã hội lúc này trở nên cấp thiết hơn bao giờ hết. Với tổ chức Công đoàn, an sinh không đơn thuần là sự hỗ trợ, mà là sứ mệnh cốt lõi để bảo vệ quyền lợi chính đáng, bảo vệ nồi cơm và sự an toàn cho người lao động trước mọi biến động.

Công đoàn đóng vai trò chủ động trong việc tham gia xây dựng chính sách, giám sát thực hiện BHXH, BHYT, đồng thời tổ chức các hoạt động chăm lo trực tiếp, giúp người lao động ổn định cuộc sống khi gặp rủi ro. Công tác an sinh xã hội luôn là một trong những nhiệm vụ trọng tâm được các cấp công đoàn, từ tỉnh đến cơ sở, đặc biệt quan tâm thực hiện.

Đây chính là nền tảng quan trọng đóng góp vào sự phát triển kinh tế - xã hội, đồng thời thể hiện ý nghĩa nhân văn sâu sắc của tổ chức Công đoàn. Thời gian qua, các cấp công đoàn đã có nhiều cách làm sáng tạo, thiết thực nhằm khơi dậy và phát huy tiềm năng to lớn của giai cấp công nhân, người lao động.

Những năm gần đây, xuất phát từ đặc thù của ngành và yêu cầu đảm bảo hiệu quả an sinh xã hội cho đoàn viên; thực hiện chỉ đạo của Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam, Công đoàn Nông nghiệp và Môi trường Việt Nam đã có những bước đổi mới mạnh mẽ cả về nội dung lẫn phương thức hoạt động, đáp ứng nguyện vọng của đông đảo công nhân, viên chức, lao động.

Công đoàn các cấp đã chủ động tìm tòi, đề xuất và tổ chức thành công nhiều chương trình, mô hình hoạt động mới như: Triển khai các gói phúc lợi cho đoàn viên; tổ chức "Tết Sum vầy", “Tháng Công nhân”, “Bữa cơm Công đoàn”, “Mái ấm Công đoàn”, “Phiên chợ quê”, “Gian hàng không đồng”. Bên cạnh đó là các hội thi sôi nổi: “Ban Nữ công quần chúng xuất sắc”, “Đoàn viên duyên dáng”, “Ngôi trường hạnh phúc”…

Các chương trình này đã góp phần nâng cao chất lượng cuộc sống, tạo sự gắn kết chặt chẽ hơn giữa tổ chức công đoàn với người lao động. Việc đảm bảo tốt các chế độ, chính sách và phúc lợi cũng trở thành động lực thúc đẩy sản xuất kinh doanh phát triển, xây dựng quan hệ lao động hài hoà, ổn định và tiến bộ.

Với đặc thù riêng có của ngành, giữ vững tinh thần hướng về cơ sở, lấy người lao động làm trung tâm và đồng hành cùng người sử dụng lao động, Công đoàn Nông nghiệp và Môi trường Việt Nam đã linh hoạt lựa chọn các hình thức chăm lo, triển khai chính sách an sinh xã hội phù hợp với thực tiễn từng đơn vị. Chính hướng đi này đã góp phần tối ưu hóa hiệu quả của các chính sách an sinh xã hội trong toàn ngành.

Đồng chí Nguyễn Hà Xuyên (thứ ba, từ trái sang), Chủ tịch Công đoàn Nông nghiệp và Môi trường Việt Nam cùng Ban Chấp hành Công đoàn Tổng công ty Cà phê Việt Nam thăm, tặng quà cho đoàn viên bị bệnh hiểm nghèo. Ảnh: ĐVCC

Khi thực hiện hoạt động tặng quà Tết cho đoàn viên và người lao động có hoàn cảnh khó khăn, công đoàn đặt mình vào vai người lao động, người sử dụng lao động. Công đoàn đã đến tận dây truyền sản xuất để thăm hỏi và tặng quà, để đảm bảo quà đến tận tay đoàn viên, người động mà không ảnh hưởng đến hoạt động sản xuất kinh doanh của đơn vị.

Điều này thể hiện sự trân trọng và thấu hiểu góp phần vào giữ gìn sự ổn định và hòa lợi ích và mối quan hệ giữ người lao động với người sử dụng lao động.

Đồng chí Phan Thị Huệ, Phó Chủ tịch Công đoàn Nông nghiệp và Môi trường Việt Nam trao mái ấm công đoàn và quà cho đoàn viên có hoàn cảnh khó khăn. Ảnh: ĐVCC

Công đoàn cơ sở tổ chức hoạt động văn hoá cho đoàn viên, người lao động. Ảnh: ĐVCC

Đối với đoàn viên, người lao động khó khăn, những món quà nhỏ có ý nghĩa to lớn, đó là động lực khích lệ họ cố gắng hơn trong lao động sản xuất. Điều họ mong muốn nhất chính là không khí trao quà vui vẻ, thân tình, không hình thức, chiếu lệ.

Chúng tôi, những người làm công tác công đoàn luôn trăn trở, thay đổi việc triển khai để việc tặng quà ngày càng đi vào thực chất, chứ không tô hồng, bày vẽ.

Quả thật, quà nhiều hay ít không quan trọng bằng cách trao. Chúng tôi cũng thấy ấm lòng hơn khi đoàn viên, người lao động khó khăn nhận quà với cảm xúc đong đầy, không tự ti và luôn tin tưởng vào “điểm tựa” là tổ chức Công đoàn.

Để tăng thêm nguồn lực chăm lo cho đoàn viên, người lao động, Công đoàn Nông nghiệp và Môi trường Việt Nam đã huy động thêm sự hỗ trợ từ các đơn vị ngoài ngành. Năm 2025, Công ty TNHH Hùng Cá – một đơn vị không trực thuộc Công đoàn Nông nghiệp và Môi trường Việt Nam – đã tài trợ 150 triệu đồng xây dựng 2 “Mái ấm Công đoàn” cho đoàn viên có hoàn cảnh khó khăn về nhà ở thuộc Công ty Chè Phú Đa và Công ty Vật tư Nông sản.

Đồng chí Dương Trung Hiếu (thứ tư, từ trái sang), Chủ tịch Công đoàn Trường Cao đẳng Nông Lâm Đông Bắc thi gói báng trưng cùng các đoàn viên Nhà trường nhân dịp Tết. Ảnh: ĐVCC

Quá trình triển khai xây dựng nhận được sự chung tay của lãnh đạo và người lao động tại hai đơn vị trong việc hỗ trợ thủ tục, tìm kiếm đơn vị cung cấp vật liệu xây dựng với chi phí tiết kiệm nhưng vẫn bảo đảm chất lượng. Bên cạnh đó, các tổ chức địa phương như hội phụ nữ, cán bộ xã… cũng tham gia hỗ trợ.

Khi được nhận nhà mới, các gia đình công nhân rất xúc động và vui mừng. Sau nhiều năm sinh hoạt trong căn nhà chật chội, dột nát, luôn lo lắng mỗi khi mùa mưa bão hay mùa đông đến, nay họ đã có mái ấm khang trang, sạch sẽ, yên tâm lao động sản xuất.

Thời gian tới, Công đoàn Nông nghiệp và Môi trường Việt Nam sẽ tiếp tục đẩy mạnh công tác bảo đảm an sinh xã hội, tăng cường xã hội hóa, huy động nhiều nguồn lực để chăm lo tốt hơn cho đoàn viên, người lao động khó khăn, góp phần lan tỏa yêu thương và tiếp thêm động lực để họ vươn lên trong cuộc sống.

Đồng chí Phan Thị Huệ, Phó Chủ tịch Công đoàn Nông nghiệp và Môi trường Việt Nam trao đổi, chia sẻ về nghiệp vụ công đoàn tại Trường ĐH Lâm nghiệp. Ảnh: ĐVCC

Đồng chí Phan Thị Huệ, Phó Chủ tịch Công đoàn Nông nghiệp và Môi trường Việt Nam trao đổi và làm việc với cán bộ công đoàn và công nhân lao động dâu tằm tơ tại xưởng của Tổng Công Ty Dâu Tằm Tơ Việt Nam. Ảnh: ĐVCC

Các tổ chức công đoàn cơ sở trong doanh nghiệp không chỉ thực hiện tốt chức năng bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của người lao động mà còn đồng hành với người sử dụng lao động triển khai nhiều hoạt động chăm lo đời sống vật chất, tinh thần cho đoàn viên, người lao động. Qua đó tạo động lực để người lao động yên tâm làm việc, góp phần vào sự phát triển bền vững của doanh nghiệp.

Khi doanh nghiệp gặp khó khăn, công đoàn đóng vai trò cầu nối, vận động đoàn viên, người lao động chia sẻ, đồng hành cùng người sử dụng lao động vượt qua giai đoạn thử thách. Sự thấu hiểu, chia sẻ giữa hai bên tạo nên sức mạnh để doanh nghiệp ổn định và phát triển; khi doanh nghiệp phát triển, phúc lợi của người lao động cũng được cải thiện.

Thực tế cho thấy nhiều đơn vị đã vượt qua khó khăn nhờ sự đồng hành của người lao động. Dù còn nhiều thách thức, hằng năm công đoàn các cấp vẫn phối hợp với chuyên môn và người sử dụng lao động chăm lo, hỗ trợ, tặng quà cho đoàn viên, người lao động có hoàn cảnh khó khăn với tổng kinh phí lên tới hàng chục tỷ đồng, góp phần bảo đảm phúc lợi và an sinh cho người lao động.

Từ đặc thù của ngành, để tiếp tục đổi mới, nâng cao hiệu quả công tác chăm lo cho đoàn viên, người lao động, trong thời gian tới Công đoàn Nông nghiệp và Môi trường Việt Nam sẽ tập trung triển khai một số giải pháp trọng tâm sau:

Thứ nhất, chăm lo đời sống thiết thực và bền vững cho đoàn viên, người lao động. Tiếp tục duy trì và nhân rộng các mô hình hiệu quả như: “Mái ấm Công đoàn”, “Bữa cơm Công đoàn”, “Tháng Công nhân”, “Phiên chợ công nhân”, “Phiên chợ quê”… Đồng thời tổ chức các cuộc thi, hoạt động văn hóa – thể thao nhằm tạo sân chơi lành mạnh, góp phần nâng cao đời sống tinh thần, tăng cường sự gắn kết trong đoàn viên, người lao động. Các hoạt động chăm lo dịp Tết cũng được chú trọng, kịp thời hỗ trợ đoàn viên, người lao động có hoàn cảnh khó khăn; đồng thời đẩy mạnh huy động các nguồn lực xã hội hóa để nâng cao hiệu quả công tác chăm lo.

Thứ hai, đổi mới phương thức hoạt động công đoàn. Chủ động nắm bắt tình hình, tâm tư, nguyện vọng của đoàn viên, người lao động để triển khai hoạt động chăm lo sát thực tiễn, tránh hình thức. Tăng cường đào tạo, bồi dưỡng nâng cao năng lực cho cán bộ công đoàn, đặc biệt là kỹ năng thương lượng, đối thoại nhằm góp phần cải thiện thu nhập và phúc lợi cho người lao động. Đồng thời đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý, điều hành và tương tác với đoàn viên.

Đồng chí Phan Thị Huệ, Phó Chủ tịch Công đoàn Nông nghiệp và Môi trường Việt Nam thăm hỏi động viên và trao quà cho công nhân lao động khó khăn đang làm việc tại xưởng sản xuất. Ảnh: ĐVCC

Thứ ba, phát huy vai trò đại diện, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp, chính đáng của người lao động. Tăng cường ký kết thỏa ước lao động tập thể với nhiều điều khoản có lợi hơn cho người lao động, nhất là trong khối doanh nghiệp ngoài nhà nước; đồng thời tăng cường giám sát việc thực hiện các chế độ, chính sách và quy định về an toàn, vệ sinh lao động. Qua đó xây dựng tổ chức Công đoàn thực sự là chỗ dựa tin cậy, không chỉ chăm lo đời sống vật chất mà còn nâng cao đời sống tinh thần cho người lao động.

Thứ tư, xây dựng tổ chức công đoàn vững mạnh. Tập trung phát triển đoàn viên, thành lập công đoàn cơ sở; chú trọng phát hiện, bồi dưỡng và giới thiệu đoàn viên ưu tú cho Đảng xem xét, kết nạp. Đồng thời tăng cường đào tạo, bồi dưỡng nâng cao năng lực cho đội ngũ cán bộ công đoàn, hướng mạnh hoạt động về cơ sở, lấy đoàn viên, người lao động làm trung tâm.

Thứ năm, tăng cường phối hợp. Đẩy mạnh phối hợp giữa công đoàn với chuyên môn, người sử dụng lao động; giữa các cấp công đoàn cũng như với các ngành, địa phương để hỗ trợ, chia sẻ nguồn lực, qua đó nâng cao hiệu quả công tác chăm lo, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp, chính đáng của đoàn viên, người lao động trong toàn ngành.