Phóng viên: Trong lịch sử Không quân thế giới, Việt Nam là quốc gia duy nhất bắn rơi máy bay B52. Hơn nữa, tất cả các đơn vị trong lực lượng Không quân đã ra quân là chiến thắng và chiến thắng ngay từ trận đầu… Đó không chỉ là vinh dự của riêng lực lượng Không quân Việt Nam, mà còn là niềm tự hào của dân tộc Việt Nam. Xin đồng chí hãy chia sẽ rõ hơn về điều này, trên cương vị là Tư lệnh Quân chủng Phòng không Không quân (PKKQ).

Trung tướng Vũ Hồng Sơn: Đúng là trong lịch sử đấu tranh bảo vệ Tổ quốc, lực lượng PK, KQ Việt Nam đã lập nên nhiều chiến công đặc biệt xuất sắc, tiêu biểu là việc bắn rơi máy bay B-52 của Mỹ trong Chiến dịch Điện Biên Phủ trên không trên bầu trời Hà Nội năm 1972. Truyền thống của Quân chủng PKKQ “ra quân là thắng và thắng ngay trận đấu”.

Truyền thống đó, không phải tự nhiên mà có, nó được hun đúc bằng bản lĩnh chính trị vững vàng, trình độ kỹ thuật – chiến thuật hiện đại và tinh thần sẵn sàng chiến đấu cao. Với cương vị là Tư lệnh Quân chủng, tôi cùng cán bộ, chiến sĩ trong toàn quân tự hào với truyền thống vẻ vang ấy.

Hơn nữa, đây không chỉ là niềm tự hào của riêng lực lượng PK, KQ, mà còn là niềm tự hào của Quân đội Nhân dân Việt Nam và cả dân tộc Việt Nam trước bạn bè quốc tế.

Đối với cá nhân tôi, khi đảm nhiệm cương vị Tư lệnh Quân chủng ngoài niềm tự hào, còn mang theo trách nhiệm rất lớn. Vậy nên, chúng tôi luôn xác định phải kế thừa và phát huy truyền thống anh hùng của các thế hệ đi trước, Đảng ủy, Bộ Tư lệnh Quân chủng tập trung lãnh đạo, xây dựng lực lượng PK, KQ cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, hiện đại; luôn sẵn sàng chiến đấu, quản lý vững chắc bầu trời Tổ quốc trong mọi tình huống.

Phóng viên: Với cương vị là người đứng đầu Quân chủng, đồng chí Tư lệnh đã chỉ đạo công tác huấn luyện, đào tạo, bồi dưỡng cán bộ, chiến sĩ ra sao, nhất là đối với lực lượng phi công quân sự, để có thể hoàn thành tốt nhiệm vụ được giao trong mọi điều kiện hoàn cảnh?

Trung tướng Vũ Hồng Sơn: Chúng tôi xác định rất rõ: Yếu tố quyết định chiến thắng không chỉ là vũ khí trang bị hiện đại, mà trước hết là con người - người làm chủ bầu trời, người làm chủ khí tài, người làm chủ tình huống sẽ là người chiến thắng.

Với quan điểm đó, Quân chủng PK, KQ luôn đặt nhiệm vụ huấn luyện ở vị trí trung tâm, trong đó tập trung xây dựng phi công và lực lượng chiến đấu có bản lĩnh, trình độ và thể lực toàn diện.

Trước hết là huấn luyện bay: Chúng tôi tổ chức huấn luyện sát thực tế chiến đấu, tăng cường bay trong điều kiện phức tạp, ban đêm, thời tiết xấu, tác chiến hiệp đồng nhiều lực lượng, nhiều loại máy bay.

Mục tiêu là để phi công làm chủ hoàn toàn trang bị, làm chủ không gian chiến trường và làm chủ mọi tình huống.

Thứ hai là huấn luyện thể lực: Phi công là lực lượng hoạt động trong môi trường áp lực rất cao, đặc biệt khi thực hiện các cơ động (các động tác cơ động phức tạp trên không) phức tạp. Vì vậy, việc rèn luyện thể lực, sức bền, khả năng chịu đựng áp lực tâm lý được tiến hành thường xuyên, khoa học và rất nghiêm ngặt.

Thứ ba là huấn luyện tâm lý và bản lĩnh chiến đấu: Đây là yếu tố đặc biệt quan trọng. Do đó, chúng tôi chú trọng rèn luyện cho phi công bản lĩnh vững vàng, khả năng xử lý tình huống nhanh, chính xác trong điều kiện phức tạp, để khi thực hiện nhiệm vụ có thể bình tĩnh, quyết đoán và hành động chuẩn xác.

Có thể nói, sự kết hợp chặt chẽ giữa kỹ năng bay - thể lực - bản lĩnh tâm lý chính là nền tảng để xây dựng đội ngũ phi công tinh nhuệ, đủ khả năng làm chủ bầu trời, đáp ứng yêu cầu bảo vệ Tổ quốc trong điều kiện chiến tranh công nghệ cao hiện nay.

Phóng viên: Trong chiến tranh hiện đại, công nghệ và vũ khí hàng không hiện nay đang thay đổi, vậy cách tác chiến trên không ra sao? Phi công chiến đấu cần chuẩn bị những kĩ năng gì để thích ứng với chiến tranh công nghệ cao, thưa Trung tướng?

Trung tướng Vũ Hồng Sơn: Trong chiến tranh hiện đại, tác chiến trên không đã có những thay đổi rất sâu sắc. Không gian chiến trường không còn chỉ là bầu trời theo nghĩa truyền thống, mà đã mở rộng sang môi trường điện từ, không gian mạng và hệ thống thông tin - chỉ huy. Để thích ứng với chiến tranh công nghệ cao, chúng tôi tập trung xây dựng cho phi công 3 nhóm năng lực cơ bản, như sau:

Thứ nhất là trình độ làm chủ vũ khí trang bị và công nghệ hiện đại. Phi công phải hiểu sâu, khai thác hiệu quả các hệ thống điện tử hàng không, vũ khí, hệ thống dẫn đường và chỉ huy - điều khiển hiện đại.

Thứ hai là khả năng tác chiến hiệp đồng trong môi trường chiến tranh mạng - điện tử. Điều này đòi hỏi phi công phải thành thạo sử dụng thông tin dữ liệu, phối hợp chặt chẽ với lực lượng phòng không, radar, trinh sát và các lực lượng khác trên chiến trường.

Thứ ba là bản lĩnh, tư duy và khả năng xử lý tình huống nhanh trong môi trường chiến đấu phức tạp. Chiến tranh công nghệ cao diễn ra với tốc độ rất nhanh, vì vậy phi công phải có tư duy linh hoạt, quyết đoán và khả năng ra quyết định chính xác trong thời gian rất ngắn.

Chúng tôi tin rằng, với truyền thống anh hùng của Quân chủng PKKQ cùng với việc không ngừng nâng cao chất lượng huấn luyện và làm chủ công nghệ hiện đại, đội ngũ phi công quân sự Việt Nam hoàn toàn đủ bản lĩnh và năng lực để làm chủ bầu trời, bảo vệ vững chắc Tổ quốc trong mọi tình huống.

Phóng viên: Trong thế trận phòng thủ đất nước hiện nay, đồng chí đánh giá như thế nào về vai trò của mặt trận trên không? Với cương vị là người đứng đầu, đồng chí tập trung vào những nhiệm vụ trọng tâm nào để xây dựng đội ngũ phi công quân sự vững vàng về bản lĩnh chính trị, giỏi về chuyên môn, sẵn sàng hoàn thành nhiệm vụ?

Trung tướng Vũ Hồng Sơn: Trong thế trận phòng thủ của đất nước hiện nay, mặt trận trên không có vai trò đặc biệt quan trọng. Bởi trong chiến tranh hiện đại, các hoạt động tiến công thường bắt đầu từ trên không, với tốc độ nhanh, phạm vi rộng và sử dụng nhiều loại vũ khí công nghệ cao.

Vì vậy, kiểm soát và bảo vệ vững chắc bầu trời Tổ quốc không chỉ là nhiệm vụ quân sự, mà còn là yếu tố then chốt để giữ vững thế trận phòng thủ của đất nước ngay từ sớm, từ xa.

Đối với Quân chủng PK, KQ, chúng tôi xác định phải tiếp tục xây dựng lực lượng cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, hiện đại, trong đó con người - giữ vai trò quyết định.

Trước hết là xây dựng bản lĩnh chính trị vững vàng. Phi công quân sự phải tuyệt đối trung thành với Tổ quốc, với Đảng, với Nhân dân; có ý chí quyết tâm cao, sẵn sàng nhận và hoàn thành mọi nhiệm vụ được giao.

Tiếp theo là nâng cao trình độ chuyên môn và khả năng làm chủ trang bị hiện đại. Chúng tôi tập trung đổi mới công tác huấn luyện bay theo hướng sát thực tế chiến đấu, tăng cường huấn luyện trong điều kiện phức tạp, ban đêm, thời tiết xấu, tác chiến hiệp đồng nhiều lực lượng, để phi công thực sự làm chủ bầu trời và làm chủ tình huống.

Cuối cùng là xây dựng nền nếp chính quy, kỷ luật nghiêm và thể lực, tâm lý vững vàng cho đội ngũ phi công. Đây là yếu tố quan trọng để bảo đảm phi công có đủ sức chịu đựng cường độ hoạt động cao và xử lý chính xác các tình huống trong môi trường chiến đấu hiện đại.

Phóng viên: Từ thực tiễn chiến tranh và kinh nghiệm quốc tế, theo đồng chí Tư lệnh, đâu là những yêu cầu mới đặt ra đối với lực lượng không quân trong bảo vệ bầu trời Tổ quốc?

Trung tướng Vũ Hồng Sơn: Trước hết là yêu cầu làm chủ khoa học - công nghệ và vũ khí trang bị hiện đại. Phi công và các lực lượng bảo đảm phải có trình độ khai thác, sử dụng hiệu quả các hệ thống điện tử hàng không, vũ khí chính xác và hệ thống thông tin dữ liệu hiện đại.

Thứ hai là khả năng tác chiến hiệp đồng trong môi trường chiến tranh công nghệ cao. Lực lượng không quân không thể tác chiến đơn lẻ mà phải hiệp đồng chặt chẽ với lực lượng phòng không, radar, trinh sát, tác chiến điện tử và các lực lượng khác trong thế trận phòng thủ chung.

Thứ ba là tư duy tác chiến hiện đại và bản lĩnh xử lý tình huống nhanh. Chiến tranh trên không diễn ra với tốc độ rất cao, vì vậy người chỉ huy và phi công phải có tư duy linh hoạt, quyết đoán và khả năng ra quyết định chính xác trong thời gian rất ngắn.

Trung tướng Vũ Hồng Sơn.

Phóng viên: Để xây dựng lực lượng phi công quân sự tinh nhuệ, hiện đại, Quân chủng PK-KQ cần chú trọng những giải pháp nào trong đào tạo, bồi dưỡng và chăm lo đời sống cho cán bộ, chiến sĩ, thậm chí là hậu phương của họ?

Trung tướng Vũ Hồng Sơn: Để xây dựng đội ngũ phi công quân sự tinh nhuệ, hiện đại, chúng tôi xác định phải thực hiện đồng bộ nhiều giải pháp, trong đó con người luôn là yếu tố trung tâm.

Trước hết là nâng cao chất lượng đào tạo và huấn luyện phi công. Công tác đào tạo phải được thực hiện bài bản, khoa học, bám sát yêu cầu tác chiến hiện đại; tăng cường huấn luyện bay trong điều kiện phức tạp, ban đêm, thời tiết xấu và tác chiến hiệp đồng nhiều lực lượng, để phi công thực sự làm chủ trang bị và làm chủ chiến trường trên không.

Thứ hai là chú trọng bồi dưỡng bản lĩnh chính trị, kỷ luật và tinh thần trách nhiệm cho đội ngũ phi công. Phi công quân sự không chỉ cần trình độ chuyên môn cao mà còn phải có bản lĩnh vững vàng, ý chí quyết tâm và tinh thần trách nhiệm rất lớn trước nhiệm vụ bảo vệ bầu trời Tổ quốc.

Thứ ba là quan tâm chăm lo đời sống vật chất, tinh thần và hậu phương của cán bộ, chiến sĩ. Đây là yếu tố rất quan trọng để bộ đội yên tâm công tác, gắn bó lâu dài với nhiệm vụ. Quân chủng luôn chú trọng thực hiện tốt các chế độ, chính sách, chăm lo đời sống gia đình quân nhân, tạo điều kiện tốt nhất để cán bộ, chiến sĩ yên tâm huấn luyện và sẵn sàng chiến đấu.

Phóng viên: Đồng chí muốn gửi gắm thông điệp gì tới thế hệ trẻ - những người đang mơ ước trở thành phi công chiến đấu bảo vệ bầu trời Tổ quốc?

Trung tướng Vũ Hồng Sơn: Trở thành phi công chiến đấu là một vinh dự lớn, nhưng đồng thời cũng là một nhiệm vụ rất nặng nề và đòi hỏi sự hy sinh, cống hiến cao. Bởi, trở thành người phi công quân sự không chỉ là ước mơ cá nhân, mà còn mang theo trách nhiệm bảo vệ bầu trời thiêng liêng của Tổ quốc.

Do đó, các bạn trẻ có ước mơ, đặc biệt với những bạn đã lựa chọn con đường trở thành phi công quân sự, thì phải nuôi dưỡng lý tưởng phụng sự Tổ quốc, rèn luyện bản lĩnh chính trị vững vàng và tinh thần kỷ luật nghiêm.

Bên cạnh đó, các bạn cần phải học tập, rèn luyện thể lực, trau dồi kiến thức khoa học - công nghệ. Phi công trong chiến tranh hiện đại phải làm chủ những hệ thống kỹ thuật rất phức tạp và điều quan trọng nhất là nuôi dưỡng ý chí, nghị lực và khát vọng chinh phục bầu trời.

Con đường trở thành phi công quân sự không dễ dàng nhưng nếu có đam mê, có ý chí và sự kiên trì, các bạn hoàn toàn có thể biến ước mơ đó thành hiện thực.

Quân chủng PK, KQ luôn chào đón và kỳ vọng vào thế hệ trẻ - những người sẽ tiếp nối truyền thống anh hùng, làm chủ bầu trời và góp phần bảo vệ vững chắc Tổ quốc Việt Nam.

Trân trọng cảm ơn Trung tướng!