Xu hướng chuộng xe to, nặng đang tạo thách thức mới cho bãi đỗ trong đô thị

Kích thước xe ô tô đang ngày càng trở nên to lớn, tạo nên thách thức cho nơi đỗ trong đô thị

Nếu thời gian gần đây bạn nhận thấy ô tô trông có vẻ “đồ sộ” hơn, đó không chỉ là cảm giác mà đúng là sự thực. Nhiều chuyên gia gọi xu hướng này là “carspreading”, tương tự hiện tượng ngồi chiếm chỗ trong những không gian đô thị, nhưng diễn ra ngay trong các bãi đỗ xe và khu trung tâm thành phố.

Tại Vương quốc Anh và Châu Âu, xe du lịch đã âm thầm tăng centimet và kilogram trong nhiều năm. Một mẫu Volkswagen Polo trước đây vốn nhỏ gọn, nay đã lớn hơn cả kích thước của Golf thế hệ đầu. Theo một báo cáo của BBC, dữ liệu cho thấy xe mới ở Châu Âu hiện nay có chiều rộng trung bình 1.870 mm, tăng 50 mm so với năm 2018, một phần do lượng tiêu thụ SUV tăng nhanh và chiếm ưu thế trên bảng xếp hạng.

Hình ảnh so sánh kích thước và trọng lượng mẫu Volkswagen Golf qua từng thế hệ

Trọng lượng xe cũng leo thang nhanh hơn, tăng hơn 200 kg chỉ trong vài năm. Đó là chưa kể tới các mẫu SUV điện, vốn nặng đáng kể vì bộ pin lớn và cấu trúc gia cố cho an toàn.

Các thành phố bắt đầu phản ứng

Đứng trước tình hình kể trên, một số đô thị Châu Âu đã có biện pháp can thiệp. Paris là nơi đi đầu khi tăng gấp ba phí đỗ xe đối với phương tiện nặng và cho biết số xe siêu nặng đỗ trên đường phố đã giảm 2/3.

Cardiff tại xứ Wales cũng áp dụng mức phí cao hơn cho xe trên 2.400 kg, và nhiều địa phương khác đang theo dõi động thái này. Áp lực chính đến từ việc nhiều xe phổ thông tại Vương quốc Anh giờ rộng hơn tiêu chuẩn chỗ đỗ 1.800 mm. Thay vì đỗ gọn, tài xế thường phải “chèn” xe vào khung hẹp, khiến một số hội đồng địa phương phải chi hàng triệu bảng Anh để mở rộng những bãi đỗ không đạt chuẩn.

Tại Việt Nam, tình trạng này cũng bắt đầu xuất hiện ở các đô thị lớn như Hà Nội và TP.HCM, nơi SUV cỡ trung và cỡ lớn ngày càng phổ biến trong khi chỗ đỗ xe, hạ tầng nội đô và ngõ nhỏ vẫn giữ nguyên kích thước. Sự chênh lệch này khiến việc đỗ xe trở nên khó khăn hơn, đồng thời gây áp lực cho công tác quản lý trật tự đô thị.

Người mua vẫn chuộng SUV

Người dùng mua xe lớn nêu ý kiến rằng kích thước xe tăng không phải chỉ vì sở thích đơn thuần mà còn vì nhu cầu thực tế: không gian cho gia đình, cảm giác ngồi cao và sự linh hoạt khi chở trẻ em, thú cưng, đồ thể thao hoặc nhu yếu phẩm. Bản thân nhịp sống đô thị trở nên bận rộn và cao cấp hơn cũng kéo theo kỳ vọng về sự rộng rãi và tiện nghi.

Ngoài ra, nhiều SUV ngày nay cũng sử dụng chung nền tảng khung gầm với xe nhỏ hơn, giúp nhà sản xuất tăng giá bán mà chi phí bổ sung không quá lớn. Điều này lý giải tại sao SUV vẫn là nhóm sản phẩm được ưu tiên ở cả Châu Âu và Việt Nam trong những năm gần đây.

Yếu tố an toàn cũng góp phần “phình to”

Các tiêu chuẩn an toàn hiện đại là một yếu tố khác làm xe nặng và lớn hơn, từ cấu trúc hấp thụ xung lực, túi khí đến khung vỏ cứng hơn. SUV thường bảo vệ tốt người ngồi trong xe nhưng nhiều chuyên gia chỉ ra rằng chúng nguy hiểm hơn đối với người đi bộ và người đi xe máy, điều đặc biệt đáng quan ngại tại Việt Nam, nơi tỷ lệ phương tiện hai bánh rất cao. Một nghiên cứu tại Bỉ phát hiện rằng chỉ cần tăng 100 mm chiều cao nắp ca-pô cũng có thể làm tăng 27% nguy cơ tử vong đối với người tham gia giao thông dễ bị tổn thương.

Về môi trường, trọng lượng lớn đồng nghĩa tiêu thụ nhiều năng lượng hơn, bất kể là nhiên liệu hóa thạch hay điện năng. Xe điện giúp giảm khí thải ống xả nhưng lại nặng hơn, kéo theo lượng hạt hao mòn từ lốp tăng, một vấn đề đang được chú ý tại nhiều quốc gia.

Xe nhỏ dần hấp dẫn trở lại, nhưng SUV vẫn ở lại lâu dài

Một số chính phủ trên thế giới đang thử nghiệm mức phí, thuế và quy định nhằm khuyến khích người dùng quay lại với xe nhỏ như sedan và hatchback. Sự xuất hiện của các mẫu EV cỡ nhỏ như Renault 5 hay Hyundai Inster cho thấy phương tiện nhỏ gọn vẫn có thể mang lại trải nghiệm thú vị và hiệu quả.

Tuy vậy, SUV vẫn sẽ hiện diện trong nhiều năm tới bởi nhu cầu thị trường là rất lớn. Xu hướng tăng kích thước có thể tiếp diễn, trong khi đường phố, gara và chỗ đỗ xe, ở cả Châu Âu lẫn Việt Nam, gần như không thể thay đổi với tốc độ tương ứng.