Kỳ 2: Giữ hồn Thăng Long trong công tác xây dựng Đảng thời hiện đại

Từ “dân là gốc” đến “hạnh phúc của dân”

Có những giá trị làm nên sức sống ngàn năm của Hà Nội mà thời gian không thể bào mòn. Đó là nhận thức xuyên suốt rằng mọi đường lối, mọi hành động của Đảng đều bắt đầu từ Nhân dân và quay trở lại phục vụ Nhân dân. Tinh thần “dân là gốc” mà cha ông ta đã đúc kết trong thế kỷ dựng nước và giữ nước đã trở thành “kim chỉ nam” cho mọi cấp ủy, từng cán bộ, đảng viên của Thủ đô.

Thăng Long xưa đã chọn con đường nhân nghĩa để gây dựng cơ đồ, như lời Nguyễn Trãi khẳng định “lấy đại nghĩa thắng hung tàn, lấy chí nhân thay cường bạo”. Chính tầm nhìn đặt con người ở trung tâm đó đã làm nên một nền trị quốc lấy trí - tín - nhân - nghĩa làm gốc. Hôm nay, trong điều kiện và thách thức mới của thời kỳ hội nhập, tinh thần ấy không chỉ được gìn giữ mà còn được phát triển lên một tầm cao mới: Từ “vì dân” đến “mang lại hạnh phúc cho Nhân dân”.

Tổng Bí thư Tô Lâm thăm hỏi với người dân tới làm thủ tục hành chính tại xã Phúc Thịnh (Hà Nội), ngày 1/7/2025. Ảnh: Viết Thành.

Trong Văn kiện Đại hội XVIII, Đảng bộ Hà Nội không chỉ khẳng định vai trò trung tâm của Nhân dân trong mọi quyết sách mà còn xác định “hạnh phúc” như một chuẩn mực để đánh giá hiệu quả lãnh đạo. Đó là bước tiến của tư duy chính trị: Từ bảo đảm quyền lợi, phúc lợi, sang kiến tạo chất lượng sống, giá trị tinh thần và một đời sống văn minh - nhân văn - an bình cho mỗi người dân.

Hạnh phúc, ở đây, không phải là khái niệm trừu tượng. Đó là nụ cười của người lao động khi thủ tục hành chính thuận lợi; là cảm giác an tâm khi con trẻ đến trường trong môi trường giáo dục tốt; là sự tin cậy vào công an, y tế, chính quyền khi thành phố xử lý hiệu quả từng vấn đề của đời sống; là không gian xanh, lành mạnh để mỗi buổi sáng thủ đô lại thức dậy trong bình yên.

Nói cách khác, tư tưởng “dân là gốc” ngày hôm nay đã trở thành tư tưởng “dân hạnh phúc là gốc” - một bước trưởng thành tự nhiên nhưng đầy trí tuệ của Đảng bộ Hà Nội, phù hợp với tầm vóc một Thủ đô văn hiến và khát vọng hội nhập quốc tế.

Đằng sau sự chuyển hóa này là quy luật văn hóa sâu xa: Đất Thăng Long không chỉ dựng triều đại mà dựng khí chất. Không chỉ xây thành quách mà xây niềm tin. Không chỉ tạo dựng một đô thị, mà gieo một giá trị - sống vì dân và cùng dân.

Và chính từ mạch nguồn văn hóa ấy, tư duy chính trị “hạnh phúc của Nhân dân” hôm nay được khẳng định như sự tiếp nối, làm mới và nâng tầm truyền thống trị quốc nhân văn đã trường tồn suốt nghìn năm.

Truyền thống “Đảng trong dân, dân tin Đảng”

Nếu có một “sợi chỉ đỏ” xuyên suốt lịch sử Hà Nội thì đó không chỉ là ngọn cờ độc lập mà còn là niềm tin của Nhân dân vào Đảng và sự gắn bó của Đảng với Nhân dân. Từ những ngày đầu cách mạng, giữa lòng Thăng Long còn chìm trong bóng đêm chế độ cũ, niềm tin ấy đã được ươm mầm từ từng khu dân cư, từng gia đình, từng trí thức yêu nước. Hà Nội trở thành cái nôi của phong trào cách mạng, nơi Đảng “bén rễ” bằng tình yêu nước, trí tuệ dân tộc và đặc biệt là sự đồng lòng của Nhân dân Thủ đô.

Trong kháng chiến, khi đất nước đối mặt thử thách sinh tử, Hà Nội đã chứng minh phẩm chất “Đảng ở trong dân” bằng tinh thần “quyết tử để Tổ quốc quyết sinh”. Những con phố nhỏ trở thành lòng thành, từng mái nhà là hậu phương, mỗi người dân là một chiến sĩ. Đảng lãnh đạo không chỉ bằng nghị quyết mà bằng gương mẫu, hy sinh, gần gũi, tạo nên mối quan hệ không thể tách rời giữa lãnh đạo và Nhân dân.

Bí thư Thành ủy Hà Nội Nguyễn Duy Ngọc làm việc với Thường trực, Ban Thường vụ Đảng ủy các phường: Láng, Giảng Võ, Ô Chợ Dừa, ngày 1/12/2025. Ảnh Viết Thành.

Bước vào thời kỳ đổi mới và hội nhập, truyền thống ấy tiếp tục được củng cố bằng thực tiễn phát triển. Hà Nội là nơi phong trào “dân biết, dân bàn, dân làm, dân kiểm tra” được triển khai sớm và mạnh; nơi cải cách hành chính, minh bạch, đối thoại với dân được đặt ở trung tâm. Những nỗ lực ấy giúp thành phố từng bước kiến tạo hình ảnh “chính quyền phục vụ”, đưa cải cách thủ tục, đẩy mạnh chuyển đổi số, nâng chất lượng dịch vụ công để người dân cảm nhận Đảng không chỉ lãnh đạo mà đồng hành, lắng nghe, chăm lo.

Đặc biệt, trong những thời điểm thử thách gần nhất như khi đại dịch COVID-19 ập tới - truyền thống ấy lại sáng lên. Đảng bộ, chính quyền và Nhân dân Thủ đô đã biến tinh thần đoàn kết thành tấm lá chắn vững vàng. Những khu dân cư “tự quản”, những cán bộ về từng ngõ, từng nhà, hay những mô hình hỗ trợ người lao động, sinh viên, người yếu thế… đã minh chứng cho chân lý: Khi Đảng dựa vào dân, dân sẽ trao lại niềm tin.

Ngày nay, trong thời đại chuyển đổi số và toàn cầu hóa, giá trị ấy tiếp tục được nâng lên. Niềm tin của dân không chỉ đến từ lý tưởng mà được củng cố bằng sự minh bạch, hiệu quả, liêm chính, sự tận tâm của từng cán bộ. Đảng gần dân ở cả nghĩa vật lý đến với khu dân cư, lắng nghe từng hoàn cảnh và nghĩa hiện đại: Hiện diện trên nền tảng số, giải quyết thủ tục nhanh gọn, bảo vệ quyền lợi người dân, tạo không gian sống an toàn - văn minh - nhân văn.

Có thể nói, điều làm nên sự khác biệt của Hà Nội không chỉ là bề dày lịch sử, mà là truyền thống chính trị văn hóa nương tựa vào dân và gìn giữ niềm tin của dân. Đây là cội rễ giúp Thủ đô đứng vững trước thử thách, là nền móng để bước vào giai đoạn phát triển mới, nơi mục tiêu “hạnh phúc của Nhân dân” được đặt lên hàng đầu.

Bởi lẽ, niềm tin của Nhân dân không tự nhiên mà có. Nó được xây bằng sự trong sạch của Đảng, sự tận tâm của cán bộ và sự chân thành trong từng hành động vì dân. Và một khi Nhân dân tin Đảng thì mọi mục tiêu, kể cả những mục tiêu lớn lao như “Thành phố phồn vinh - Nhân dân hạnh phúc”, sẽ không có gì là xa vời.

Hạnh phúc bắt đầu từ thái độ phục vụ của cán bộ

Nếu “dân là gốc” là triết lý, “dân tin Đảng” là thành quả lịch sử thì “hạnh phúc của Nhân dân” chính là thước đo mới của công tác xây dựng Đảng thời hiện đại. Và thước đo ấy không nằm đâu xa: nó bắt đầu từ thái độ phục vụ của mỗi cán bộ, đảng viên.

Trong môi trường đô thị đặc biệt như Hà Nội, người dân cảm nhận sự hiện diện của Đảng không chỉ qua nghị quyết hay chính sách mà qua nụ cười ở quầy tiếp dân; sự tận tâm trong giải quyết thủ tục; sự chủ động hỏi han một trường hợp khó khăn; sự kiên quyết xử lý hành vi tiêu cực, nhũng nhiễu. Văn hóa Thăng Long nghìn năm “thanh lịch - trọng nghĩa - liêm chính - trí tuệ” không chỉ là phẩm chất của người dân mà còn phải là chuẩn mực của cán bộ Thủ đô.

Cán bộ xã Phú Nghĩa (Hà Nội) trao đổi mọi thắc mắc của người dân khi đến làm thủ tục hành chính. Ảnh: Kim Nhuệ.

Một thủ tục nhanh, một giải pháp sáng tạo, một lời xin lỗi khi gây phiền hà, một cú điện thoại trả lời dân đúng hẹn, đôi khi nhỏ thôi nhưng lại lay động niềm tin lớn, bởi đó là nơi hạnh phúc bắt đầu. Hạnh phúc không phải điều gì xa xỉ; với người dân, đôi khi chỉ là được tôn trọng, được lắng nghe, được giúp đỡ một cách chân thành.

Hà Nội đang chuyển mạnh sang mô hình chính quyền phục vụ, chính quyền số, đô thị thông minh. Điều đó đồng nghĩa mỗi đảng viên, mỗi công chức Hà Nội vừa là người thừa kế truyền thống Thăng Long, vừa là đại sứ của một nền quản trị văn minh. Chuyển đổi số, cải cách hành chính, nâng cao chỉ số hài lòng của dân không chỉ là nhiệm vụ kỹ thuật; đó là biểu hiện của đạo đức cách mạng trong thời đại mới.

Cũng từ tinh thần ấy, Hà Nội đặt yêu cầu “nêu gương” lên hàng đầu. Cán bộ phải liêm khiết để dân tin, tận tụy để dân quý, trí tuệ để dân phục, gần gũi để dân yêu. Không phải ngẫu nhiên mà suốt nhiều thập kỷ, người dân Thủ đô vẫn giữ niềm tự hào: “Cán bộ Hà Nội phải là người mẫu mực”. Truyền thống ấy hôm nay được làm mới bằng phương châm: Mỗi cán bộ là một điểm tựa niềm tin. Mỗi công sở là nơi nuôi dưỡng sự hài lòng. Mỗi chính sách là một bước tiến cho hạnh phúc của dân.

Hạnh phúc vì thế không còn là khẩu hiệu. Nó trở thành hành vi ứng xử, văn hóa công vụ, tinh thần phục vụ và cuối cùng là thước đo đánh giá cán bộ, tổ chức Đảng. Đó là bước chuyển từ “quản lý” sang “phục vụ”, từ “mệnh lệnh” sang “đồng hành”, từ “xin - cho” sang “lắng nghe - đáp ứng”.

“Giữ hồn Thăng Long” trong công tác xây dựng Đảng không phải hoài niệm mà là giữ ngọn lửa văn hóa trị quốc đã nuôi dưỡng Thủ đô qua cả nghìn năm. Trong giai đoạn phát triển mới khi Hà Nội phấn đấu trở thành Thành phố sáng tạo, trung tâm văn hóa lớn của khu vực thì cũng đồng thời gìn giữ điều cốt lõi nhất: Mối dây gắn bó thiêng liêng giữa Đảng và Nhân dân.

Từ “dân là gốc” đến “dân tin Đảng” và hôm nay là tư tưởng “Nhân dân hạnh phúc”, đó không chỉ là tiến trình phát triển tư duy lãnh đạo mà là bản lĩnh văn hóa của Thăng Long - Hà Nội. Công tác xây dựng Đảng vì vậy không chỉ là công việc của tổ chức; đó là hành trình vun đắp niềm tin, văn hóa, đạo lý và tương lai.

Khi mỗi cán bộ thấm sâu tinh thần “vì dân phục vụ”, khi mỗi chính sách hướng tới an dân - lợi dân - làm dân hạnh phúc thì Hà Nội không chỉ mạnh về kinh tế, đẹp về cảnh quan mà còn trở thành Thủ đô của lòng người, nơi mỗi cư dân được sống trong niềm tin, nhân văn và hạnh phúc.

Bởi lẽ, Thăng Long xưa dựng nghiệp bằng nhân nghĩa, Hà Nội hôm nay gây dựng vị thế bằng văn minh và liêm chính và Thủ đô mai sau sẽ tỏa sáng bằng niềm tin và hạnh phúc của Nhân dân.