Quy định mới có thể ảnh hưởng tới hàng chục triệu người đi xe máy

Sẽ áp dụng sớm quy chuẩn khí khải dành cho xe máy tại Hà Nội, TP HCM.

Cần áp dụng sớm quy chuẩn khí thải tại Hà Nội, TP HCM

Chiều 13/3, tại cuộc họp nghe báo cáo về xây dựng và lộ trình áp dụng các quy chuẩn Việt Nam về khí thải phương tiện giao thông cơ giới đường bộ đang lưu hành, Phó Thủ tướng Trần Hồng Hà yêu cầu áp dụng sớm quy chuẩn này tại Hà Nội, TP HCM.

Theo báo cáo của Bộ Nông nghiệp và Môi trường, Quy chuẩn Việt Nam về khí thải đối với ô tô đang lưu hành và lộ trình áp dụng đang được khẩn trương hoàn thiện để ban hành.

Đối với Quy chuẩn Việt Nam về khí thải đối với xe máy đang lưu hành, Bộ Nông nghiệp và Môi trường cho rằng đây là quy định có liên quan đến số lượng, chủng loại xe máy rất lớn, tác động trực tiếp đến đa số người dân nên cần có thêm thời gian đánh giá tác động, cũng như xây dựng lộ trình áp dụng, cơ sở vật chất để thực hiện kiểm định khí thải,…

Kết luận cuộc làm việc, Phó Thủ tướng Trần Hồng Hà nhấn mạnh, Chính phủ hết sức cân nhắc đến đánh giá tác động đa chiều đối với quy chuẩn khí thải phương tiện giao thông cơ giới đường bộ.

Phó Thủ tướng yêu cầu Bộ Nông nghiệp và Môi trường tiếp thu đầy đủ các ý kiến đóng góp, thực hiện đúng quy định của pháp luật bảo vệ môi trường, trật tự, an toàn giao thông đường bộ về xây dựng, ban hành các quy chuẩn khí thải, lộ trình áp dụng đối với ô tô, xe máy đang lưu hành, trên tinh thần “quy chuẩn, lộ trình của ô tô có trước thì ban hành trước, xe máy có sau thì ban hành sau”.

Đối với những thành phố, đô thị có mức ô nhiễm không khí cao như Hà Nội, TPHCM, cần nghiên cứu áp dụng nhanh hơn, sớm hơn quy chuẩn về khí thải ô tô, xe máy để hạn chế phương tiện gây ô nhiễm, trước hết là tại một số khu vực, tuyến đường, phố trọng điểm.

Đường phố Việt Nam vẫn tồn tại nhiều chiếc xe cũ và không đạt tiêu chuẩn.

Lộ trình áp dụng mức tiêu chuẩn khí thải xe máy, xe mô tô hiện tại là bao lâu

Trước đó, ngày 15/11/2024, Thủ tướng ban hành Quyết định 19/2024/QĐ-TTg quy định lộ trình áp dụng mức tiêu chuẩn khí thải đối với xe cơ giới nhập khẩu và sản xuất, lắp ráp.

Theo Điều 4 Quyết định 19/2024/QĐ-TTg, việc áp dụng mức tiêu chuẩn khí thải xe máy, xe mô tô sẽ được thực hiện theo lộ trình như sau:

- Xe gắn máy hai bánh nhập khẩu mới và sản xuất, lắp ráp tiếp tục áp dụng tiêu chuẩn khí thải Mức 2 từ ngày 1/1/2025 đến hết ngày 30/6/2027.

- Xe mô tô hai bánh nhập khẩu mới và sản xuất, lắp ráp tiếp tục áp dụng tiêu chuẩn khí thải Mức 3 từ ngày 1/1/2025 đến hết ngày 30/6/2026.

- Xe gắn máy hai bánh nhập khẩu mới và sản xuất, lắp ráp áp dụng tiêu chuẩn khí thải Mức 4 từ ngày 1/7/2027.

- Xe mô tô hai bánh nhập khẩu mới và sản xuất, lắp ráp áp dụng tiêu chuẩn khí thải Mức 4 từ ngày 01/7/2026.

- Xe mô tô ba bánh, xe gắn máy ba bánh nhập khẩu mới và sản xuất, lắp ráp áp dụng mức tiêu chuẩn khí thải bằng “0” từ ngày 1/1/2026.

Trong đó:

- Mức tiêu chuẩn khí thải (Mức 2, Mức 3, Mức 4) là các mức tiêu chuẩn khí thải tương ứng với các mức tiêu chuẩn khí thải (Euro 2, Euro 3, Euro 4) của Ủy ban kinh tế châu Âu của Liên Hợp quốc (UNECE) và Chỉ thị của Liên minh Châu Âu (EC) về phê duyệt kiểu loại xe cơ giới.

- Mức tiêu chuẩn khí thải bằng “0” là mức thể hiện khí thải phát sinh từ động cơ của xe cơ giới không có các chất gây ô nhiễm đã được quy định giới hạn trong các mức tiêu chuẩn khí thải nêu tại khoản 1, 2 Điều 3 Quyết định 19/2024/QĐ-TTg.

Hàng chục triệu người đi xe máy có thể bị ảnh hưởng

Theo kết quả nghiên cứu của Viện Khoa học và công nghệ Giao thông vận tải, thực tế kiểm tra khí thải khoảng 20.000 xe mô tô, xe gắn máy tại ba thành phố (Hà Nội, TP HCM và Đà Nẵng) cho thấy, xe có thời gian sử dụng dưới 5 năm (tính theo năm sản xuất) có mức phát thải chất gây ô nhiễm (HC, CO; theo TCVN 6438 : 2018) hầu như có sự thay đổi không lớn, có thể đáp ứng các mức tiêu chuẩn khí thải tại TCVN 6438 : 2018.

Đối với các xe có thời gian sử dụng trên 5 năm, phát thải chất gây ô nhiễm có sự gia tăng đáng kể, phụ thuộc vào chế độ bảo dưỡng và tần suất sử dụng phương tiện. Trong đó, đối với xe quá cũ (thời gian sử dụng trên 12 năm), có tỷ lệ phát thải chất gây ô nhiễm tăng cao. Để phòng ngừa việc phát thải chất gây ô nhiễm, cần thực hiện việc kiểm tra khí thải hàng năm (chu kỳ kiểm định 12 tháng/lần), góp phần nâng cao ý thức bảo dưỡng phương tiện. Chu kỳ kiểm định trên cũng phù hợp với kinh nghiệm của một số nước trong khu vực đang thực hiện như Indonesia, Đài Loan (Trung Quốc).