Trung Quốc thắt chặt quy định tay nắm cửa xe, bắt buộc phải có cơ chế mở cơ khí sau tai nạn và cháy pin

Tay nắm cửa xe dạng ẩn, vận hành điện tử sẽ được thắt chặt quản lý ở Trung Quốc

Hàng loạt vụ tai nạn gây chú ý liên quan đến sedan điện Xiaomi SU7 đã khiến vấn đề an toàn cửa xe một lần nữa trở thành tâm điểm quản lý tại Trung Quốc. Trước bối cảnh này, Bộ Công nghiệp và Công nghệ Thông tin Trung Quốc (MIIT) đã mở đợt lấy ý kiến công chúng đối với dự thảo tiêu chuẩn quốc gia mới, yêu cầu cửa xe phải duy trì khả năng mở bằng cơ khí sau các va chạm nghiêm trọng hoặc sự cố nhiệt của pin xe điện. Thời gian lấy ý kiến kéo dài từ ngày 17 đến 23/12/2025 và được xem là bước tiếp theo trong quá trình cập nhật hệ thống quy chuẩn an toàn bắt buộc đối với ô tô, theo trang tin địa phương Y-Auto.

Đợt tham vấn lần này nối tiếp động thái quản lý trước đó diễn ra từ cuối tháng 9 tới tháng 11, khi dự thảo yêu cầu an toàn đối với tay nắm cửa xe lần đầu được công bố để lấy ý kiến. Văn bản ban đầu đã đặt nền tảng cho nguyên tắc cốt lõi, đó là cửa xe phải duy trì khả năng mở bằng cơ khí trong các tình huống khẩn cấp. Những tài liệu mới công bố thể hiện giai đoạn tiến triển hơn, khi đưa ra dự thảo chính thức để phê duyệt, kèm theo các quy định kỹ thuật chi tiết, định nghĩa không gian lắp đặt và phương pháp thử nghiệm tiêu chuẩn hóa.

Theo dự thảo tiêu chuẩn có tên “Yêu cầu Kỹ thuật An toàn Tay nắm cửa ô tô”, tất cả cửa bên của xe du lịch, không bao gồm cửa hậu, phải được trang bị tay nắm cửa ngoài có khả năng mở bằng cơ khí. Quy định yêu cầu cửa có thể được mở mà không cần dụng cụ bởi người ngồi trong xe hoặc lực lượng cứu hộ sau các sự kiện như kích hoạt hệ thống an toàn không thể đảo ngược hoặc hiện tượng lan truyền nhiệt của pin. Ngay cả đối với các xe sử dụng hệ thống khóa điều khiển điện tử hoặc tự động, chức năng mở cơ khí vẫn phải hoạt động nếu hệ thống điện tử bị mất nguồn hoặc vẫn ở trạng thái khóa trong tình huống khẩn cấp.

Hình ảnh tiêu chí cửa xe mở trục xoay và trượt

Các sơ đồ kỹ thuật đi kèm xác định rõ vùng bố trí tay nắm cửa ngoài, tùy theo loại cơ cấu mở cửa. Những bố trí riêng biệt được áp dụng cho cửa bản lề thông thường, cửa mở lên trên, cửa trượt và các cấu hình đặc biệt khác. Vị trí tay nắm được xác định dựa trên các mặt phẳng tham chiếu theo phương ngang và phương đứng, lấy mốc từ mép dưới của kính cửa sổ, cạnh cửa và trục quay của cửa. Những giới hạn này nhằm đảm bảo tay nắm cửa ngoài vẫn dễ tiếp cận và dễ nhận biết ngay cả khi thân xe bị biến dạng hoặc hệ thống điện bị gián đoạn.

Dự thảo cũng đưa ra các yêu cầu rõ ràng về không gian thao tác bằng tay. Các mô-đun không gian thao tác tiêu chuẩn được xác định với kích thước tối thiểu và bán kính bo tròn, nhằm đảm bảo ngón tay có thể móc và kéo tay nắm một cách đầy đủ. Sơ đồ thể hiện các khối không gian điển hình, chẳng hạn kích thước 60 mm x 25 mm cho thao tác theo phương ngang và các dạng hẹp hơn theo phương đứng với bán kính bo góc R10 mm, phản ánh yêu cầu công thái học và giảm nguy cơ chấn thương.

Yêu cầu đối với tay nắm cửa trong xe được quy định ở một phần riêng. Mỗi cửa bên phải có ít nhất một tay nắm trong mở bằng cơ khí, và trong trường hợp có nhiều tay nắm, từng tay nắm phải có khả năng mở cửa độc lập. Ít nhất một tay nắm trong phải được bố trí dễ quan sát đối với người ngồi trong xe, đồng thời nằm trong các khoảng cách quy định so với mép cửa và vị trí tham chiếu của ghế. Các sơ đồ liên quan đến tư thế ngồi sử dụng bảng táp-lô, điểm R của ghế và các mặt phẳng thẳng đứng làm mốc, nhằm đảm bảo khả năng với tới tay nắm trong nhiều tư thế ngồi khác nhau.

Hình vị miêu tả vị trí đặt tay nắm cửa trong xe

Phần lớn tay nắm cửa trong còn phải có ký hiệu nhận dạng cố định. Dự thảo tiêu chuẩn hóa các biểu tượng trực quan để phân biệt thao tác mở cửa dạng xoay và dạng trượt. Những ký hiệu này phải đáp ứng yêu cầu tối thiểu về kích thước, độ tương phản và vẫn dễ nhận biết trong điều kiện ánh sáng yếu, qua đó nâng cao khả năng sử dụng trong các tình huống khẩn cấp khi tầm nhìn bị hạn chế.

Về độ bền, dự thảo quy định hệ thống thử nghiệm cường độ và chức năng một cách toàn diện. Tay nắm cửa ngoài phải chịu được lực tĩnh tối thiểu 500 newton tác dụng tại các điểm tải xác định, vốn thay đổi tùy theo hình dạng và cấu trúc tay nắm. Tay nắm cửa trong nhìn chung phải chịu được ít nhất 200 newton, với ngưỡng thấp hơn được cho phép đối với một số thiết kế dạng nút bấm điện tử. Các sơ đồ thể hiện rõ vị trí đặt tải tiêu chuẩn nhằm đảm bảo thử nghiệm có tính nhất quán và khả năng so sánh giữa các thiết kế khác nhau.

Quy trình thử nghiệm còn bao gồm các kịch bản mô phỏng tình huống va chạm, trình tự ngắt nguồn điện và việc kiểm tra khả năng mở cửa sau sự kiện. Những bước này nhằm xác nhận rằng chức năng mở cơ khí vẫn hoạt động sau khi xảy ra mất điện, biến dạng kết cấu hoặc các sự cố nhiệt ảnh hưởng đến thân xe.

Hình ảnh miêu tả không gian thao tác tay khi mở cửa cơ khí

Cuối cùng, dự thảo đưa ra tiêu chí xác định các mẫu xe có cùng cấu hình tay nắm cửa, đồng thời thiết lập lộ trình áp dụng theo giai đoạn. Đối với các mẫu xe mới được phê duyệt kiểu loại, các yêu cầu về bố trí không gian sẽ có hiệu lực sau 13 tháng kể từ khi quy định chính thức ban hành, trong khi các yêu cầu khác được áp dụng ngay lập tức. Những mẫu xe đã được phê duyệt trước đó sẽ có thời gian chuyển tiếp 25 tháng để đáp ứng đầy đủ quy định.

Nhìn chung, đợt lấy ý kiến này cho thấy xu hướng quản lý ngày càng rõ ràng tại Trung Quốc trong việc tiêu chuẩn hóa yêu cầu mở cửa bằng cơ đối với cả xe mới và xe đang lưu hành, với trọng tâm là khả năng tiếp cận sau tai nạn, tính nhất quán về công thái học và độ tin cậy cơ học có thể kiểm chứng.