Mô hình trợ giúp xã hội cho người tâm thần tại Trung tâm Điều dưỡng người tâm thần Quảng Nam

Trong suốt quá trình hoạt động, ngoài nhiệm vụ quản lý, nuôi dưỡng và chăm sóc người bệnh tâm thần, Trung tâm còn đặc biệt chú trọng phát triển các mô hình trợ giúp tâm lý, xã hội và phục hồi chức năng nhằm nâng cao chất lượng cuộc sống, giúp người bệnh ổn định tinh thần và tăng khả năng tái hòa nhập cộng đồng.

Người bệnh tâm thần thường có đặc điểm tâm lý phức tạp, mặc cảm, cô lập và dễ tổn thương. Vì vậy, Trung tâm luôn sâu sát, thường xuyên quản lý trường hợp, tham vấn cá nhân, tham vấn nhóm, trò chuyện, động viên nhằm giúp họ giải tỏa tâm lý, giảm cảm giác cô đơn và tự tin hơn trong cuộc sống.

Người bệnh tâm thần tham gia hoạt động đọc sách. Ảnh: Đơn vị cung cấp.

Nhân viên tận tình hướng dẫn, trợ giúp người bệnh tham gia hoạt động đọc sách. Ảnh: Đơn vị cung cấp.

Trung tâm còn duy trì nhiều hoạt động thiết thực như sinh hoạt tập thể, tổ chức tọa đàm, các cuộc thi tìm hiểu lịch sử dân tộc, ý nghĩa các ngày lễ lớn, sinh nhật Bác Hồ, các hoạt động giao lưu văn hóa – văn nghệ… Qua đó giúp người bệnh nâng cao nhận thức, hòa nhập tập thể và cải thiện đời sống tinh thần.

Đặc biệt, Trung tâm luôn chú trọng kết nối gia đình và cộng đồng trong công tác chăm sóc người bệnh. Hằng năm, đơn vị tạo điều kiện cho hơn 200 lượt người bệnh về thăm gia đình và hơn 2.000 lượt thân nhân đến thăm gặp tại Trung tâm. Công tác tư vấn, hỗ trợ gia đình về hồ sơ, thủ tục, điều trị và chăm sóc người bệnh được thực hiện chu đáo, kịp thời.

Nhân viên kết nối, tìm kiếm và bàn giao người lang thang về với gia đình sau 14 năm được nuôi dưỡng tại Trung tâm. Ảnh: Đơn vị cung cấp.

Một câu chuyện xúc động thể hiện rõ giá trị nhân văn của mô hình này là trường hợp ông Đặng Văn Sánh – người đàn ông lưu lạc suốt 14 năm, không giấy tờ tùy thân, không nhớ tên tuổi, quê quán. Với tình yêu thương và sự kiên trì của đội ngũ y bác sĩ, điều dưỡng và nhân viên công tác xã hội, sau nhiều tháng điều trị, ông dần phục hồi trí nhớ.

Bằng sự nhạy bén và tận dụng mạng xã hội Facebook, cán bộ Trung tâm đã tìm được gia đình cho ông. Ngày đoàn tụ sau 14 năm xa cách không chỉ là niềm vui của riêng gia đình ông Sánh mà còn là minh chứng cho giá trị của lòng nhân ái và tinh thần trách nhiệm mà tập thể Trung tâm đang từng ngày thực hiện.

Song song với trợ giúp tâm lý, xã hội, Trung tâm còn triển khai hiệu quả mô hình phục hồi chức năng cho người bệnh. Hằng tháng, Trung tâm xây dựng chương trình phục hồi phù hợp với từng nhóm người bệnh thông qua các hoạt động thể chất như tập thể dục buổi sáng, vật lý trị liệu, bóng chuyền, cầu lông, nhảy dây, đá cầu… Những hoạt động này giúp người bệnh nâng cao sức khỏe, cải thiện khả năng vận động và tinh thần.

Bên cạnh đó, lao động trị liệu cũng được xem là “liều thuốc tinh thần” hiệu quả. Người bệnh được tham gia chăm sóc cây cảnh, vật nuôi, quét dọn sân vườn, làm vàng mã, kẹp ba dây, đọc sách, vẽ tranh… Qua đó giúp hình thành thói quen sinh hoạt tích cực, tăng khả năng tự lập và cảm nhận giá trị bản thân.

Các hoạt động văn hóa, thể thao như “Xuân yêu thương”, gói bánh chưng, bánh tét, giao lưu văn nghệ, thể thao nội bộ… đã tạo nên môi trường sống gần gũi, thân thiện, giúp người bệnh cảm nhận được sự quan tâm, sẻ chia như trong một gia đình thực sự.

Người bệnh tham gia các hoạt động văn hóa, thể thao, giao lưu văn nghệ. Ảnh: Đơn vị cung cấp.

Nhờ những mô hình thiết thực đó, nhiều người bệnh đã có chuyển biến tích cực, ổn định bệnh và có khả năng tái hòa nhập cộng đồng. Những cái tên như Mai Thị Thanh, Lê Thị Hạnh, Phan Văn Tùng, Huỳnh Thị Lên… là minh chứng cho hiệu quả của quá trình chăm sóc, phục hồi đầy nhân văn ấy.

Một thành quả rất ý nghĩa khác là việc Trung tâm đã dày công xác minh, đối soát để 280 người được cấp Căn cước công dân và mã định danh cá nhân chính là bước ngoặt thay đổi cuộc đời họ. Từ những người "vô hình" bên lề xã hội, nay họ đã có danh tính, có quyền công dân và được thụ hưởng các chính sách công bằng. Đó không chỉ là thành tích chuyên môn, mà là cuộc đấu tranh bền bỉ để đòi lại quyền làm người, trả lại phẩm giá cho những tâm hồn đã từng bị lãng quên.

Sự nỗ lực bền bỉ của tập thể viên chức, người lao động (VC,NLĐ) Trung tâm đã được lãnh đạo các cấp, các ngành ghi nhận, biểu dương những bằng khen, giấy khen cao quý. Thế nhưng, với chúng tôi, món quà lớn nhất không nằm trên những tấm bằng khen, mà nằm ở sự hồi sinh kỳ diệu của những mảnh đời tưởng chừng đã tắt lịm.

Dẫu biết phía trước còn nhiều gian khó, từ cơ sở vật chất xuống cấp đến áp lực công việc ngày càng cao, nhưng tập thể VC, NLĐ Trung tâm Điều dưỡng người tâm thần Quảng Nam chưa bao giờ chùn bước. Hiện nay, dự án cơ sở 2 đang dần hình thành, chúng tôi tin rằng quy mô chăm sóc sẽ sớm được mở rộng, để thêm nhiều mảnh đời được "vá" lại, thêm nhiều niềm tin được thắp sáng.

Có thể khẳng định rằng, mô hình trợ giúp xã hội và phục hồi chức năng tại Trung tâm Điều dưỡng người tâm thần Quảng Nam chính là minh chứng cho việc học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh trong giai đoạn hiện nay. Đó là tinh thần yêu thương con người, sống trách nhiệm, tận tụy với công việc và không để ai bị bỏ lại phía sau.

Nhân viên phối hợp với Công an phường Hương Trà hỗ trợ người bệnh làm Căn cước công dân. Ảnh: Đơn vị cung cấp.

Những người làm việc nơi đây vẫn đang ngày đêm lặng thầm cống hiến, như những “người thợ" kiên trì vá lại những ký ức đứt đoạn, vá lại niềm tin đã mất và vá lại cả những sợi dây liên kết gia đình tưởng chừng đã đứt lìa.

Hành trình này không chỉ là trách nhiệm, mà là hành trình của những trái tim biết rung cảm. Chúng tôi sẽ vẫn ở đây, lặng lẽ và kiên trì, viết tiếp những bản tình ca đẹp nhất về sự sẻ chia và lòng bao dung giữa cuộc đời.