Người giữ lửa đoàn kết ở Trường Tùng

Bắt đầu từ gieo mầm đồng thuận

Giữa những đổi thay của nông thôn sau sáp nhập, có những người chọn đi chậm, nhưng bền bỉ giữ nhịp cho cộng đồng. Ở thôn Trường Tùng (xã Hải Lạng, tỉnh Quảng Ninh), chị Nguyễn Thị Huế - cán bộ Mặt trận cơ sở là một người như thế. Hơn bảy năm gắn bó với công tác Mặt trận, gần hai mươi năm làm công tác hội phụ nữ, chị đi qua phong tục, mâu thuẫn, thiếu thốn và cả những khoảng cách vô hình để vun đắp sự đồng thuận. Mùa xuân đến với Trường Tùng vì thế không chỉ có hoa nở, mà còn có niềm tin nảy lộc trong lòng người.

Những ngày giáp Tết, con đường dài hơn 700 mét nối các thôn ở Trường Tùng hiện ra thẳng tắp, sạch sẽ. Hai bên đường, hoa được trồng gọn gàng, rác được thu gom, trẻ con nô đùa trong tiếng cười giòn tan. Ít ai biết rằng, con đường ấy từng là “bài toán khó” của cả thôn, khi liên quan đến hơn 3.700m² đất của người dân. Và cũng ít ai biết, để có được sự đồng thuận ấy, có dấu chân lặng lẽ của chị Nguyễn Thị Huế.

Chị Nguyễn Thị Huế - Phó Bí thư Chi bộ, Trưởng Ban Công tác Mặt trận, Chi hội trưởng Chi hội Phụ nữ thôn Trường Tùng (xã Hải Lạng, tỉnh Quảng Ninh).

Chị Huế làm công tác Mặt trận từ năm 2018, từ đó đến nay, địa bàn đã trải qua hai lần sáp nhập thôn. Dân cư đông hơn, đa dạng hơn, trong đó có nhiều đồng bào dân tộc thiểu số gốc. Ngôn ngữ có lúc chưa thông, phong tục tập quán mỗi nhóm lại mang những “luật” riêng. Chị hiểu, nếu không lắng nghe để thấu hiểu, mọi chủ trương dù đúng cũng khó đi vào đời sống.

“Muốn vận động được, trước hết phải hiểu bà con sống thế nào, tin ai, sợ điều gì và tự hào điều gì”, chị Huế nói. Từ nhận thức ấy, chị chọn bắt đầu bằng những việc tưởng nhỏ, nhưng chạm đúng nếp nghĩ cộng đồng: xây dựng và thực hiện hương ước khu dân cư để giữ nếp văn minh, bảo vệ môi trường và an toàn cho chính thôn bản.

Có những phong tục gắn bó với đời sống tâm linh bao đời, không thể nói bỏ là bỏ. Như trước kia, trong những đám tang của người Tày, tục đốt đuốc đưa ma ban đêm được xem là cách tiễn biệt người đã khuất. Nhưng trong bóng tối của rừng núi, ngọn lửa cũng là mối nguy thường trực. Chị Huế không phủ nhận phong tục, mà kiên trì “dịch” hương ước thành lời lẽ dễ nghe để bà con cùng bàn bạc, rồi đi đến thống nhất: 10 giờ đêm đưa áo quan ra ngoài, sáng hôm sau mới đưa đi chôn. Sự trang nghiêm vẫn được giữ, nhưng nguy cơ cháy nổ, mất an toàn được giảm thiểu.

Với người Dao, trước kia người mất không dùng áo quan. Chị lại chọn cách nói từ cái “lợi” gần gũi nhất: dùng áo quan để bảo vệ môi trường, bảo đảm vệ sinh, giữ sự tôn trọng với người đã khuất. Những chuyện cưới xin, ma chay cũng dần vào nền nếp: không “khóc thuê”, không thổi kèn trống kéo dài xuyên đêm; nếu có thì quy định rõ giờ giấc: khoảng 22 giờ đêm dừng, 6 giờ sáng hôm sau mới tiếp tục để cả thôn được nghỉ ngơi, trẻ nhỏ không hoảng sợ, người già không kiệt sức.

Chị Huế vẫn nhớ như in một thói quen nhiều năm của bà con: thắp một bó hương dài từ nhà ra đến tận mộ. “Người dân cho đây là việc làm thành kính, nhưng nguy cơ hỏa hoạn cháy rừng rất lớn, mà thôn đã từng có trường hợp cháy rồi”, chị kể. Vì thế, chị tuyên truyền để thống nhất: chỉ thắp hương khi ra đến nghĩa địa, không mang lửa dọc đường. Có việc phải đi từng nhà, nói từng người, nhắc nhẹ rồi nhắc lại. Khi cái đúng gắn với sự an toàn của cả cộng đồng, bà con dần nghe và làm theo.

Ngày hội đại đoàn kết toàn dân tộc tại thôn Trường Tùng. Ảnh: NVCC .

Đến “bữa cơm đoàn kết” mở lối tương lai

Nếu hương ước là sợi dây mềm để điều chỉnh phong tục, thì “bữa cơm đoàn kết” lại là nơi thắt chặt tình làng nghĩa xóm. Năm nào cũng vậy, vào Ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc, Ban Công tác Mặt trận thôn Trường Tùng tổ chức bữa cơm quy tụ 100% hộ dân tham gia. “Đảm bảo được cả phần lễ và phần nội dung, bà con hưởng ứng 100%”, chị Huế tự hào nói. Trên mâm cơm ấy, người trong thôn cùng ăn, cùng nói, cùng bàn bạc việc chung, cùng góp ý sửa đổi, bổ sung quy ước, hương ước khu dân cư cho phù hợp thực tiễn.

Từ những bữa cơm đoàn kết ấy, nhiều việc khó khác cũng mở được lối đi. Chuyện hiến đất làm đường ban đầu rất chật vật, bởi ai cũng tiếc đất, tiếc vườn. Chị Huế tìm đến một người uy tín là đồng bào dân tộc Dao, nhờ giải thích bằng chính tiếng nói của họ, bằng cách lý giải của họ: đường mở ra thì trẻ đến trường đỡ vất vả, xe cứu thương vào được, nông sản bán được giá hơn. Khi “lời Mặt trận” đi cùng “lời người mình tin”, bà con hiểu ra. Kết quả là hơn 3.700m² đất được hiến, tuyến đường dài trên 700m được hoàn thành trong sự đồng thuận và vui vẻ.

Công việc của chị Huế không chỉ là vận động, mà còn là “hòa giải”. Có những vụ mâu thuẫn gia đình, xích mích hàng xóm, 12 giờ, 1 giờ đêm vẫn có người chạy sang gõ cửa gọi chị. Chị lại gọi thêm tổ an ninh cơ sở đến cùng phân tích, gỡ từng nút thắt, để chuyện nhỏ không thành chuyện dữ. Với chị, bình yên của thôn xóm bắt đầu từ những việc tưởng rất đời thường như thế.

Trong câu chuyện, chị kể về hoàn cảnh bà Bàn Thị Ba – người Dao, thuộc cảnh neo đơn, khó khăn chồng chất. Chị xin bà con ủng hộ theo phương châm “có gì góp nấy”: người cho cái bàn, người cho chiếc giường, cái tủ để cháu bà có chỗ học bài. Đến Tết, chị kêu gọi mỗi nhà gói thêm một chiếc bánh chưng để sẻ chia với gia đình bà Ba. Không dừng lại ở đó, chị còn tìm cách tạo cơ hội để con trai bà (sức khỏe không tốt) có việc làm thêm, có thu nhập, tự đứng vững bằng sức lao động của mình.

Chị Nguyễn Thị Huế (ngoài cùng, bên phải), Trưởng Ban công tác Mặt trận thôn Trường Tùng (xã Hải Lạng) thăm mô hình chăn nuôi gà của người dân. Ảnh: NVCC.

Và... chuyển đổi số

Song song với việc giữ gìn nếp sống văn hóa, Ban Công tác Mặt trận thôn Trường Tùng dưới sự dẫn dắt của chị Huế triển khai hiệu quả nhiều cuộc vận động lớn: “Toàn dân đoàn kết xây dựng nông thôn mới, đô thị văn minh”, “Ngày vì người nghèo”, “Người Việt Nam ưu tiên dùng hàng Việt Nam”. Quỹ “Vì người nghèo” của thôn vận động được trên 20 triệu đồng, hỗ trợ kịp thời cho 3 hộ cận nghèo và 2 hộ khó khăn. Tỷ lệ gia đình văn hóa đạt 95–97%, thôn nhiều năm liền được công nhận “Thôn văn hóa”.

Trường Tùng cũng duy trì hiệu quả mô hình “Thôn tự quản bảo vệ môi trường”, định kỳ 2 lần mỗi tháng người dân cùng ra quân dọn vệ sinh, trồng hoa ven đường. Các hoạt động văn hóa - thể thao được tổ chức thường xuyên, từ văn nghệ đến thể thao quần chúng. Từ năm 2019, thôn thành lập Câu lạc bộ dân vũ, Câu lạc bộ bóng chuyền hơi, thu hút đông đảo người dân tham gia, tạo sân chơi lành mạnh, gắn kết cộng đồng.

Đặc biệt, trong thời điểm thực hiện sáp nhập xã Đồng Rui vào xã Hải Lạng, chuẩn bị triển khai mô hình chính quyền địa phương hai cấp, chị Huế cùng Ban Công tác Mặt trận thôn làm tốt công tác tuyên truyền, vận động để người dân đồng thuận 100% với chủ trương. Không dừng lại ở đó, chị còn tích cực hướng dẫn bà con tham gia chuyển đổi số: cài đặt định danh điện tử VNeID, tiếp cận các ứng dụng số, thanh toán không dùng tiền mặt… Những khái niệm tưởng chừng xa lạ dần trở nên gần gũi trong đời sống hằng ngày.

Chị Nguyễn Thị Huế (thứ 2 từ trái sang) chia sẻ kinh nghiệm tại Hội nghị điển hình tiên tiến MTTQ và các tổ chức chính trị - xã hội tỉnh Quảng Ninh lần thứ I. Ảnh: NVCC.

Những nỗ lực bền bỉ ấy của chị đã được ghi nhận bằng nhiều hình thức khen thưởng: Bằng khen của Tỉnh ủy Quảng Ninh giai đoạn 2016–2020, khen thưởng của Huyện ủy Tiên Yên nhiệm kỳ 2020– 2025, Bằng khen của Ủy ban MTTQ tỉnh giai đoạn 2020–2025. Chị Huế cũng từng chia sẻ kinh nghiệm công tác tại Hội nghị điển hình tiên tiến MTTQ và các tổ chức công tác - xã hội tỉnh Quảng Ninh lần thứ I (2025 - 2030) như một cách “đem chuyện thôn mình” góp vào câu chuyện lớn của phong trào.

Sau tất cả, với chị Huế, phần thưởng lớn nhất vẫn là sự tin tưởng của Nhân dân, đoàn kết, cùng chung sức xây dựng cuộc sống ngày càng ấm no, hạnh phúc. Chị nhìn về phía trước bằng một kế hoạch rất cụ thể: tiếp tục đổi mới tuyên truyền, ứng dụng công nghệ thông tin, đẩy mạnh chuyển đổi số để lan tỏa các điển hình tiên tiến; tăng cường phối hợp với chính quyền và các tổ chức thành viên để tạo sức mạnh tổng hợp, phát huy vai trò nòng cốt của Mặt trận trong khối đại đoàn kết toàn dân. Và chị mong các phong trào thi đua trở thành nhu cầu tự thân, khát vọng vươn lên của mỗi người dân.

“Việc của Mặt trận là kéo mọi người lại gần nhau hơn, để cùng nhìn về một hướng”, chị Huế tin rằng, thi đua yêu nước không phải là khẩu hiệu, mà là hành trình dài của sự đoàn kết, đồng lòng và nỗ lực không ngừng.

Xuân lại về trên những con đường mới mở của Trường Tùng. Trong làn khói bếp chiều cuối năm, trong bữa cơm đoàn kết ấm áp, trong tiếng cười trẻ nhỏ vang lên giữa không gian sạch đẹp, có bóng dáng của người cán bộ Mặt trận lặng lẽ đi cùng dân, vì dân. Mùa xuân ở Trường Tùng, vì thế, không chỉ đến từ đất trời, mà còn nảy nở từ niềm tin và sự đồng thuận - những giá trị bền bỉ được vun trồng qua từng việc nhỏ, từ sự gần dân, hiểu dân, và bền bỉ “thấm dần” như cách chị Huế đã chọn.