Giảm nghèo không để ai bị bỏ lại phía sau: Chuyển động từ miền núi Khánh Hòa

Nguồn lực lớn cho vùng khó khăn

Theo báo cáo của Sở Dân tộc và Tôn giáo Khánh Hòa, năm 2025, chương trình đã phân bổ nguồn vốn gần 553 tỷ đồng; tính đến ngày 31/10 đã giải ngân hơn 219,5 tỷ đồng, đạt gần 40% kế hoạch.

Nguồn vốn tập trung đầu tư vào những lĩnh vực thiết yếu, trực tiếp tác động đến đời sống người dân như phát triển hạ tầng, giáo dục, y tế, đào tạo nghề; hỗ trợ về đất ở cho 107 hộ, nhà ở cho 77 hộ; đầu tư xây dựng, nâng cấp, sửa chữa 5 công trình nước tập trung. Song song đó là các nội dung bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa truyền thống tốt đẹp của các dân tộc thiểu số gắn với phát triển du lịch; khoán bảo vệ 47.875ha rừng, trồng mới 200ha rừng phòng hộ.

Đoàn cán bộ Ban Quản lý rừng phòng hộ Krông Pha tham quan mô hình trồng sầu riêng dưới tán cây điều tại xã Lâm Sơn. ẢNh: ĐVCC

Chính sách hỗ trợ của chương trình đã giúp hộ nghèo, hộ cận nghèo ổn định cuộc sống, đời sống vật chất và tinh thần của đồng bào dân tộc thiểu số không ngừng được cải thiện. Nhiều mô hình hỗ trợ, đầu tư phát triển sản xuất hiệu quả được triển khai và nhân rộng, góp phần nâng cao thu nhập, giảm nghèo bền vững, thu hẹp dần khoảng cách về mức sống, thu nhập của người dân vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi so với bình quân chung toàn tỉnh.

Ông Nguyễn Văn Nay - chủ vườn sầu riêng rộng 9 sào trồng xen dưới tán tại xã Lâm Sơn chia sẻ: “Năm 2020, sau khi nhận khoán bảo vệ rừng và được cán bộ Ban quản lý rừng phòng hộ Krông Pha tư vấn mô hình trồng sầu riêng, tôi mạnh dạn đầu tư gần 100 triệu đồng mua giống, lắp hệ thống nước tưới tự chảy từ trên núi. Sau 5 năm, vườn sầu riêng phát triển xanh tốt, cây đang vào vụ thu hoạch thứ hai, dự kiến cho doanh thu cao”.

Không chỉ phát triển kinh tế hộ, ông Nay còn tham gia Tổ cộng đồng bảo vệ rừng gồm 25 thành viên – đều là các hộ nhận khoán. Các thành viên vừa thực hiện nhiệm vụ bảo vệ rừng, vừa phát triển kinh tế từ mô hình trồng cây ăn quả, chăn nuôi dưới tán rừng. Từ vùng đồi núi Lâm Sơn, vào mùa thu hoạch cây ăn quả, hàng nghìn lượt khách du lịch đến tham quan các vườn sầu riêng, chôm chôm, măng cụt, bưởi da xanh… Du khách được trực tiếp hái quả chín và thưởng thức tại chỗ. Nhiều hộ đã phát triển dịch vụ du lịch sinh thái vườn, đem lại doanh thu 400–500 triệu đồng/năm, trở thành mô hình tiêu biểu về phát triển kinh tế hộ từ rừng.

Việc gắn nông nghiệp – rừng với trải nghiệm du lịch không chỉ mở rộng nguồn thu cho người dân, mà còn góp phần tạo thêm động lực giữ rừng, bảo vệ hệ sinh thái và phát huy giá trị văn hóa bản địa theo hướng bền vững.

Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Ninh Sơn, Ninh Thuận cũ (nay là Khánh Hòa) luôn đồng hành cùng sự phát triển của nhà nông, nhất là nông nghiệp công nghệ cao. Ảnh: ĐVCC

Tín dụng tiếp sức cho nông nghiệp công nghệ cao

Bên cạnh các nguồn lực chương trình mục tiêu, tín dụng nông nghiệp tiếp tục là dòng vốn quan trọng thúc đẩy sản xuất tại khu vực nông thôn, miền núi. Những năm qua, Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Việt Nam (Agribank) chi nhánh Ninh Sơn (tỉnh Ninh Thuận cũ, nay là Khánh Hòa) luôn giữ vai trò chủ lực về tín dụng đầu tư cho khu vực nông nghiệp, nông thôn, nông dân theo hướng nông nghiệp công nghệ cao.

Một trường hợp điển hình là trang trại nông nghiệp công nghệ cao của anh Đinh Công Vàng (xã Lâm Sơn). Anh cho biết gia đình tiếp cận nguồn vốn từ năm 2021 với số tiền gần 1 tỷ đồng để đầu tư trồng xoài; thấy làm ăn hiệu quả nên tiếp tục vay thêm 800 triệu đồng. Đến nay, gia đình anh xây dựng mô hình 1ha dưa lưới bằng hệ thống nhà lưới và 3ha xoài, đồng thời làm hệ thống ao chứa nước dự trữ tưới cây vào mùa nắng hạn.

Riêng vườn dưa lưới, mỗi năm gia đình anh làm 4 đợt; cứ 1.000m² thu hoạch 4–5 tấn/đợt, ước khoảng 17–18 tấn/1.000m²/năm. Với giá bán 20.000–30.000 đồng/kg, doanh thu đạt khoảng 2 tỷ đồng/ha dưa lưới; trừ chi phí còn lãi khoảng 1,2 tỷ đồng/năm.

Trong định hướng phát triển của tỉnh Khánh Hòa, giảm nghèo bền vững được xác định là nhiệm vụ lâu dài. Theo Nghị quyết số 24-NQ/TU ngày 11/7/2022 của Ban Thường vụ Tỉnh ủy Khánh Hòa, “giảm nghèo bền vững là nhiệm vụ chính trị thường xuyên, lâu dài; là trách nhiệm của cả hệ thống chính trị và toàn xã hội”. Tỉnh đặt mục tiêu đến năm 2030 không còn hộ nghèo theo chuẩn đa chiều, giảm nhanh tỷ lệ hộ cận nghèo, nhất là ở vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi.

Trên cơ sở đó, Tỉnh ủy và UBND tỉnh chỉ đạo cụ thể hóa bằng chương trình hành động, kế hoạch giảm nghèo hằng năm, lồng ghép với các chương trình mục tiêu quốc gia và chính sách phát triển vùng khó khăn. Đến nay, toàn tỉnh còn 9.319 hộ nghèo, chiếm 1,74%, phấn đấu đến cuối năm 2025 giảm thêm 4.236 hộ, đưa tỷ lệ hộ nghèo xuống còn 0,94%.

Từ những mô hình cụ thể như trồng cây ăn quả dưới tán rừng, phát triển du lịch sinh thái vườn hay ứng dụng nông nghiệp công nghệ cao nhờ tín dụng… đến nguồn lực gần 553 tỷ đồng trong năm 2025 và bức tranh phát triển vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi Khánh Hòa đang cho thấy một chuyển động rõ ràng: chính sách không dừng ở “hỗ trợ”, mà đang hướng tới tạo sinh kế bền vững, nâng chất lượng sống và thu hẹp khoảng cách vùng miền trong không gian phát triển mới của tỉnh.