Khám phá xe Lunar Rover chạy trên mặt trăng sản xuất bởi General Motors
Kinh tế - Xã hội

Khám phá xe Lunar Rover chạy trên mặt trăng sản xuất bởi General Motors

Phạm Vĩ
Tác giả: Phạm Vĩ
Vào lúc nguy cấp nhất, chiếc xe 4 bánh duy nhất từng lăn bánh trên mặt trăng đã được sửa chữa tạm thời bằng vật dụng đơn giản nhất: băng dính!

Đúng 50 năm trước, Đội trưởng nhiệm vụ Apollo 15, phi hành gia David R. Scott đã không thể kiềm chế cảm xúc khi anh thông báo một khám phá quan trọng về phòng điều hành ở trái đất. Anh đã tìm được viên “Đá Khải Huyền”, là một mảnh đá thuộc lớp vỏ nguyên sinh của mặt trăng, vốn có tuổi đời được xách định là khoảng 4 tỷ năm.

Khám phá xe Lunar Rover chạy trên mặt trăng sản xuất bởi General Motors
Người Mỹ đã chiến thắng người Nga trong cuộc đua lên mặt trăng

Khám phá này cùng rất nhiều thông tin quan trọng khác sẽ không được các phi hành gia tìm ra nếu như họ không có chiếc xe đặc biệt được chế tạo để chạy trên mặt trăng: Lunar Roving Vehicle, hay còn được biết đến với cái tên Lunar Rover. Chiếc Lunar Rover được sử dụng cho nhiệm vụ Apollo 15, 16 và 17 và trong lần cuối cùng nhân loại đặt chân lên mặt trăng, một sự cố đã xảy ra với chiếc xe quan trọng này.

Trong một chuyến du hành trên bề mặt mặt trăng, chiếc búa móc của phi hành gia Gene Cernan đã vô tình mắc phải tấm cản bụi của chiếc Lunar Rover khi đang lăn bánh. Hậu quả là bánh sau bên phải của Lunar Rover bắn cát bụi tung tóe. Nghe chừng thì việc này cũng chẳng nghiêm trọng gì nhưng thực tế là bụi mặt trăng sẽ bám chặt vào bộ đồ bảo hộ cũng như chiếc Lunar Rover, hấp thụ sức nóng của mặt trời và gây hỏng hóc cho những thiết bị đặc biệt quan trọng này. Đúng vậy, chỉ vì một chút bụi mà cả nhiệm vụ trị giá 450 triệu USD vào năm 1971 (tương đương 3 tỷ USD hiện tại) có nguy cơ đổ bể!

Khám phá xe Lunar Rover chạy trên mặt trăng sản xuất bởi General Motors
Nguyên mẫu Lunar Rover ở trái đất

“Ôi thôi, các anh không tin được đâu, tấm cản sau rách toạc rồi, trời ơi!”, Gene Cernan thông báo cho các đồng nghiệp ở trái đất. Tại trạm kiểm soát ở Houston, các kỹ sư đang chạy đua với thời gian để giải quyết vấn đề ở cách họ gần 400.000 km, cố gắng cứu vãn nhiệm vụ Apollo 17. Cuối cùng, giải pháp của họ là rất đơn giản: sử dụng 4 tấm bản đồ, 1 đống băng dính và 2 chiếc kẹp, hai phi hành gia đã chế tạo được 1 tấm cản tự chế và có thể tiếp tục lái chiếc Lunar Rover an toàn.

Kinh phí nghiên cứu và chế tạo Lunar Rover chỉ chiếm khoảng 3% tổng ngân sách 450 triệu USD cho nhiệm vụ Apollo 15 nhưng tầm quan trọng của cỗ máy này là lớn hơn nhiều so với con số 3%. Kể từ nhiệm vụ Apollo 11 vào tháng 7 năm 1969, NASA tiếp tục hoàn thành thêm 6 nhiệm vụ nữa, đưa 12 phi hành gia đặt chân lên mặt trăng. Trong 3 nhiệm vụ đầu tiên, các phi hành gia phải đi xe “hai cẳng”. Việc phải đi bộ ở mặt trăng khiến họ không di chuyển được quá xa so với điểm đáp tàu vũ trụ. Lunar Rover đã tạo ra một bước ngoặt cho các nhiệm vụ Apollo cuối cùng.

Khám phá xe Lunar Rover chạy trên mặt trăng sản xuất bởi General Motors
Hãy nhìn những chiếc ghế của Lunar Rover, chẳng khác gì ghế bạt tại các quán cafe!

“Phi hành gia đều là những cá nhân kiệt xuất cả về trí tuệ và thể lực, đi bộ thì có gì mà khó khăn?”, rất có thể bạn đang tự hỏi điều này. Nguyên nhân là bộ đồ bảo hộ của họ không hề bình thường một chút nào. Bộ đồ bảo hộ được tạo nên bởi 21 lớp, nặng 127 kg ở trái đất, tức là khoảng 21 kg ở mặt trăng. Thiết kế cồng kềnh và cân nặng khiến phi hành gia phải rất vất vả khi di chuyển trong nó, dù trọng lực ở mặt trăng chỉ bằng 1/6 trái đất.

“Nó giống như mặc mười mấy cái áo mưa một lúc, buộc chặt lại và bơm đầy khí sao cho căng phồng như 1 cái lốp xe vậy”, ông Earl Swift – tác giả cuốn sách mô tả trải nghiệm trên mặt trăng, đã mô tả như vậy. “Ngay cả việc gập cánh tay cũng là một thử thách, bạn thấy trên cái thước phim quay ở mặt trăng, các phi hành gia đều nhảy cóc như những chú thỏ vì đó là cách tiết kiệm năng lượng nhất khi di chuyển”.

Khám phá xe Lunar Rover chạy trên mặt trăng sản xuất bởi General Motors
Bản phác thảo cực kỳ đơn giản, nhưng dự án Lunar Rover cần tới 38 triệu USD để thực thi

Tác giả này cũng mô tả thêm: “Đường chân trời trông gần hơn so với thực tế, một rặng núi cách xa bạn gần 20 cây số nhưng tưởng như chỉ cách một vài cây thôi. Bầu trời thì đen thẳm, không cây cối, không có mây, tất cả đều khiến cảm giác về khoảng cách của bạn bị đảo lộn”.

Chiếc Lunar Rover đã thay đổi hoàn toàn cách con người khám phá mặt trăng. Các phi hành gia có thể lái xe trong phạm vi rộng hơn, khám phá những ngọn núi cao, thu thập nhiều mẫu vật hơn và tiết kiệm sức hơn. Ở nhiệm vụ Apollo 11, Neil Armstrong và Buzz Aldrin chỉ có thể di chuyển trong bán kính 60 mét tính từ tàu vũ trụ. Nhờ Lunar Rover, các phi hành gia của Apollo 17 đã di chuyển được tổng cộng 27 km.

Khám phá xe Lunar Rover chạy trên mặt trăng sản xuất bởi General Motors
Với một chiếc kính viễn vọng, người đam mê vũ trụ có thể ngắm điểm đáp xuống của Lunar Rover trên mặt trăng!

Khi dự án chế tạo xe chạy trên mặt trăng ra đời, Chrysler mới là lựa chọn đầu tiên của NASA. Tuy nhiên, cỗ máy của Chrysler đòi hỏi 2 phi hành gia phải ngồi trước sau thay vì ngồi song song như Lunar Rover của General Motors, thiếu chỗ để đồ và nếu như một trong hai phi hành gia gặp vấn đề thì rất khó để người còn lại xử lý tình huống. Điều đó khiến thiết kế thân thiện hơn của General Motors/Boeing trúng thầu và Lunar Rover được đưa vào sản xuất.

Khám phá xe Lunar Rover chạy trên mặt trăng sản xuất bởi General Motors
Lunar Rover là trợ thủ đắc lực của phi hành gia Mỹ

Lunar Rover được thiết kế để có trọng tải 453 kg, bản thân nó có khối lượng 210 kg ở trái đất nhưng chỉ khoảng 35 kg ở mặt trăng nên các phi hành gia có thể nhấc bổng nó lên khi cần thiết. Xe Lunar Rover cũng có thể gấp gọn để nhét vừa vào không gian chật hẹp của tàu vũ trụ. Khi gập vào thì nó có kích thước chỉ bằng một cái lều nhỏ còn khi bung ra, chiếc Rover còn ngắn hơn chiếc Mazda Miata tới 80 cm.

Khám phá xe Lunar Rover chạy trên mặt trăng sản xuất bởi General Motors
Bánh xe rất đặc biệt của Lunar Rover

Dù trông không giống bất cứ chiếc xe hơi nào trên trái đất nhưng Lunar Rover vẫn là một trong những cỗ máy 4 bánh nổi tiếng nhất thế giới. Lunar Rover được sản xuất từ thập kỷ 70 nhưng ẩn chứa trong nó là những giải pháp công nghệ rất thông minh và hiện đại. Phần bánh xe được thiết kế dạng lưới thép thay vì dùng lốp cao su thông thường và chỉ nặng 5,4 kg mỗi bánh. Mỗi bánh xe được gắn một mô tơ điện có công suất tối đa 1 mã lực, không mạnh hơn động cơ máy cắt cỏ nhưng chừng đó là đủ để Lunar Rover chạy trên mặt trăng. Các kỹ sư cũng tính đến trường hợp nếu 3 mô tơ bị hỏng thì 1 mô tơ còn lại cũng đủ công suất để hai phi hành gia trở về bãi đáp.

Khám phá xe Lunar Rover chạy trên mặt trăng sản xuất bởi General Motors
Lunar Rover được vinh danh trên một miếng tem phiên bản hữu hạn

Lunar Rover được thiết kế để đạt tốc độ tối đa 13 km/h, nhưng ông Eugene Cernan đã lái nó đến vận tốc 18 km/h qua đó giành danh hiệu “Người đàn ông nhanh nhất Mặt Trăng”. Chiếc Lunar Rover cũng có thể được điều khiển từ xa và có trang bị camera màu nên các phi hành gia có thể điều khiển nó quay cảnh tàu vũ trụ cất cánh trở về trái đất. Có thể thấy rằng Lunar Rover, quốc kỳ Mỹ và những dấu chân của phi hành gia là điều tự hào của người dân nước Mỹ trong một thời kỳ chạy đua công nghệ vũ trụ vĩ đại nhất trong lịch sử nhân loại. Giờ đây, ai sẽ là người đầu tiên đặt chân lên sao Hỏa?

Động cơ điện sẽ là hướng đi cho các hãng xe trên thế giới Động cơ điện sẽ là hướng đi cho các hãng xe trên thế giới

Nhằm hướng tới tương lai xanh, các hãng xe lần lượt công bố lịch ngừng sản xuất các mẫu xe sử dụng động cơ đốt ...

Ford đang sản xuất một loạt xe chạy hoàn toàn bằng điện Ford đang sản xuất một loạt xe chạy hoàn toàn bằng điện

Ford xác nhận rằng hãng đang phát triển một loạt xe ô tô chạy hoàn toàn bằng điện và hướng tới mục tiêu toàn bộ ...

Bugatti La Finale có thể là chiếc xe chạy động cơ đốt trong cuối cùng của Bugatti Bugatti La Finale có thể là chiếc xe chạy động cơ đốt trong cuối cùng của Bugatti

Bugatti La Finale nhiều khả năng sẽ là concept kết thúc kỷ nguyên ô tô chạy động cơ đốt trong của hãng xe danh tiếng ...

Tin mới hơn

Agribank xanh hóa tín dụng – “Cầu nối” để phát triển năng lượng xanh tại Việt Nam

Agribank xanh hóa tín dụng – “Cầu nối” để phát triển năng lượng xanh tại Việt Nam

Trong hành trình hơn 37 năm xây dựng và phát triển, Agribank luôn gắn sứ mệnh kinh doanh với trách nhiệm xã hội và bảo vệ môi trường, coi đây là yếu tố trọng tâm của chiến lược phát triển bền vững. Trong đó, tín dụng dành cho chuyển đổi năng lượng xanh, bền vững luôn được ngân hàng ưu tiên.
Agribank - Dấu ấn niềm tin và khát vọng

Agribank - Dấu ấn niềm tin và khát vọng

Năm 2025, Agribank dành hơn 600 tỷ đồng cho công tác an sinh xã hội, khẳng định vai trò trụ cột vì cộng đồng. Nguồn lực này tập trung vào các lĩnh vực trọng tâm như giáo dục (140 tỷ), xây dựng nhà tình nghĩa (110 tỷ), khắc phục thiên tai (100 tỷ) và y tế (34 tỷ), tạo nên mạng lưới hỗ trợ toàn diện trên cả nước.
Tay nắm cửa điện tử của Toyota Highlander 2027 đi kèm cơ chế mở cơ học tinh tế này

Tay nắm cửa điện tử của Toyota Highlander 2027 đi kèm cơ chế mở cơ học tinh tế này

Trong bối cảnh tay nắm cửa ô tô ngày càng phụ thuộc vào công nghệ điện tử, Toyota Highlander mới gây chú ý khi tích hợp cơ chế mở cơ khí dự phòng nhằm bảo đảm an toàn trong trường hợp mất nguồn điện.

Tin tức khác

Băng giá, sa mạc và đường thử khắc nghiệt: Cách các hãng phát triển xe mới

Băng giá, sa mạc và đường thử khắc nghiệt: Cách các hãng phát triển xe mới

Đằng sau mỗi mẫu xe sản xuất thương mại là hàng năm trời thử nghiệm trong điều kiện khắc nghiệt, nơi triết lý phát triển và mức độ đầu tư vào thẩm định quyết định chất lượng thực sự của sản phẩm.
Liệu xe điện Trung Quốc giá rẻ có 'biến mất' khi nước này đưa ra luật cấm mới?

Liệu xe điện Trung Quốc giá rẻ có 'biến mất' khi nước này đưa ra luật cấm mới?

Trung Quốc quyết tâm siết chặt quản lý ngành ô tô bằng cách cấm bán xe dưới giá thành và rút ngắn chu kỳ thanh toán cho nhà cung cấp nhằm chấm dứt cuộc chiến giá kéo dài và ổn định thị trường.
Tai nạn giao thông trong 9 ngày nghỉ Tết Nguyên đán giảm so với năm ngoái

Tai nạn giao thông trong 9 ngày nghỉ Tết Nguyên đán giảm so với năm ngoái

Năm 2026, thống kê của Cục Cảnh sát giao thông cho thấy số vụ tai nạn giao thông trong dịp Tết Nguyên đán đã giảm so với cùng kỳ năm ngoái.
Nissan Gravite ra mắt, MPV 7 chỗ cỡ trung hướng tới gia đình trẻ

Nissan Gravite ra mắt, MPV 7 chỗ cỡ trung hướng tới gia đình trẻ

Nissan Gravite vừa ra mắt tại Ấn Độ với cấu hình 7 chỗ ngồi trong thân xe dài dưới 4 mét. Phát triển trên nền tảng CMF A+, mẫu MPV này tập trung vào không gian linh hoạt, tiết kiệm nhiên liệu và danh mục trang bị tương đối đầy đủ trong tầm giá.
Cảnh sát giao thông siết chặt kiểm tra xe khách trong 3 ngày cuối kỳ nghỉ Tết Bính Ngọ

Cảnh sát giao thông siết chặt kiểm tra xe khách trong 3 ngày cuối kỳ nghỉ Tết Bính Ngọ

Trong 3 ngày cuối kỳ nghỉ Tết Bính Ngọ, lực lượng Cục Cảnh sát giao thông sẽ tăng cường kiểm tra, xử lý nghiêm vi phạm của xe khách và duy trì cao điểm kiểm soát nồng độ cồn trên toàn quốc.
Năm Ngọ kể chuyện con ngựa ở Già Lam cổ tự

Năm Ngọ kể chuyện con ngựa ở Già Lam cổ tự

Những ngày giáp Tết, Quốc lộ 1A đoạn qua Ngã Bảy (Cần Thơ) như chảy nhanh hơn thường lệ. Dòng xe xuôi ngược mang theo đủ thứ lo toan của một năm sắp khép lại: người về quê, người chuẩn bị rời quê, người dừng chân vội vã trước khi bước vào một hành trình mới. Giữa dòng chảy ấy, ngay trước sân Già Lam cổ tự có một con ngựa đứng lặng - không chuyển bước, không đổi hướng - qua bao mùa Xuân đến rồi đi.
Xem thêm