Thủ tướng Lê Minh Hưng: Chuyển tư duy từ “sở hữu nhà” sang “quyền có chỗ ở”

Tại chương trình thảo luận với các đại biểu dự Đại hội XIV Công đoàn Việt Nam về chủ đề: "Công đoàn Việt Nam đồng hành với Chính phủ nâng cao năng suất lao động, thực hiện mục tiêu tăng trưởng hai con số", Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng khẳng định Chính phủ đang quyết liệt chuyển đổi tư duy từ lo "sở hữu nhà" sang bảo đảm "quyền có nhà để ở", ưu tiên phát triển mạnh mẽ phân khúc nhà ở cho thuê dài hạn với giá cả hợp lý để người lao động an cư, lạc nghiệp.

Đại biểu Nguyễn Thị Thanh - Chủ tịch Công đoàn phường Ba Đình, LĐLĐ Hà Nội, phát biểu về phát triển nhà ở cho công nhân thuê lâu dài - nền tảng ổn định nguồn nhân lực. Ảnh: Mạnh Thắng

Tại buổi đối thoại, đại biểu Nguyễn Thị Thanh - Chủ tịch Công đoàn phường Ba Đình, Liên đoàn Lao động thành phố Hà Nội đã phản ánh trực diện thực trạng về điều kiện sống của công nhân.

Áp lực từ thực tế và mục tiêu 1 triệu căn nhà ở xã hội

Khảo sát của Liên đoàn Lao động thành phố Hà Nội cho thấy người lao động có 3 nhu cầu cốt lõi là thuê nhà dài hạn, mua nhà và thuê mua. Hiện nay, phần lớn công nhân ngoại tỉnh phải sinh hoạt trong những phòng trọ chật chội, ẩm thấp chỉ từ 10 - 15m2 cho cả gia đình 4 - 5 người.

Điều kiện sống khắc nghiệt, giá điện nước và chi phí sinh hoạt ngày càng tăng cao không chỉ bào mòn sức khỏe mà còn làm suy giảm khả năng tái tạo sức lao động, khiến việc dịch chuyển lao động diễn ra thường xuyên, ảnh hưởng trực tiếp đến năng suất làm việc của doanh nghiệp.

Từ thực tế này, đại biểu đề xuất Nhà nước cần quy hoạch nhà ở đồng bộ hạ tầng trường học, trạm y tế, siêu thị gần các khu công nghiệp; đa dạng diện tích nhà cho thuê từ 50 - 75m2; tăng cường đầu tư công và có cơ chế hỗ trợ tài chính để người dân dễ dàng tiếp cận. Đặc biệt, cần thiết kế mô hình quản lý nhà ở phù hợp với đặc thù lao động ca kíp, có không gian sinh hoạt cộng đồng để gắn kết các gia đình.

Bộ trưởng Bộ Xây dựng Trần Hồng Minh trao đổi về vấn đề nhà ở cho công nhân thuê lâu dài. Ảnh: Mạnh Thắng

Giải trình về vấn đề này, Bộ trưởng Bộ Xây dựng Trần Hồng Minh thừa nhận thị trường bất động sản đang có sự "lệch pha" nghiêm trọng giữa cung và cầu.

Trong khi phân khúc nhà ở thương mại đang dư thừa thì phân khúc dành cho người thu nhập thấp lại thiếu hụt, giá thành vượt quá khả năng chi trả của người lao động.

Thời gian qua, các nguồn lực chủ yếu tập trung vào nhà ở để bán, còn loại hình cho thuê dài hạn chưa được quan tâm đúng mức. Báo cáo về kết quả thực hiện, Bộ trưởng Trần Hồng Minh cho biết tính đến cuối năm 2025, cả nước đã và đang xây dựng khoảng 720.000 căn nhà ở xã hội, hoàn thành 180.000 căn, giải quyết chỗ ở cho 180.000 hộ gia đình, trong đó có 42.000 căn nhà cho thuê.

Riêng 5 tháng đầu năm 2026, toàn quốc đã triển khai thêm 91.200 căn trong tổng số 158.000 căn đăng ký. Ngành xây dựng đang quyết tâm hoàn thành chỉ tiêu 1 triệu căn nhà ở xã hội từ nay đến năm 2030 theo Chỉ thị 34 năm 2024 của Ban Bí thư, hướng tới giải quyết chỗ ở cho khoảng 4 triệu công nhân, người lao động.

Thay đổi tư duy chiến lược và giải pháp từ nguồn lực Nhà nước

Phát biểu kết luận và chỉ đạo tại chương trình, Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng chia sẻ sâu sắc với những khó khăn của người lao động đang phải thuê trọ trong điều kiện hạ tầng hạn chế, chật hẹp, giá cao và thiếu thốn các tiện ích an sinh xã hội.

Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng lắng nghe ý kiến của các đại biểu. Ảnh: Mạnh Thắng

Thủ tướng nhấn mạnh, việc thiếu thốn môi trường sống an toàn, lành mạnh ảnh hưởng trực tiếp đến thể chất, tinh thần của công nhân, đồng thời gián tiếp tác động tiêu cực đến năng suất lao động và hiệu quả phát triển kinh tế.

Quán triệt sâu sắc Kết luận số 64 ngày 22.5.2026 của đồng chí Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và các chỉ đạo liên quan, Thủ tướng Lê Minh Hưng khẳng định bước đột phá quan trọng nhất hiện nay là phải chuyển đổi tư duy chiến lược: từ chỗ tập trung lo "sở hữu nhà" sang bảo đảm "quyền có nhà để ở".

Đối với người lao động có thu nhập trung bình và thấp, ưu tiên hàng đầu là có chỗ ở phù hợp với khả năng chi trả chứ không phải cố gắng mua bằng được nhà.

Nhà ở cho công nhân phải được quy hoạch đồng bộ với đầy đủ thiết chế văn hóa, trường học, nhà trẻ, cơ sở y tế tương đương với các tiêu chuẩn của nhà ở thương mại và tuân thủ nghiêm ngặt quy định phòng cháy chữa cháy.

Để hiện thực hóa mục tiêu này, Thủ tướng chỉ đạo các bộ, ngành và địa phương khẩn trương rà soát lại toàn bộ quy hoạch khu công nghiệp, bố trí nguồn lực nội tại để triển khai ngay các dự án nhà ở cho thuê ngay trong tháng 6.

Trước mắt, các địa phương sẽ sử dụng Quỹ phát triển nhà ở của địa phương và ngân sách nhà nước trực tiếp đứng ra xây dựng nhà ở cho thuê để giữ giá ổn định cho người dân.

Các đại biểu tham gia chương trình Thủ tướng Chính phủ trao đổi, thảo luận với đại biểu dự Đại hội, với chủ đề "Công đoàn Việt Nam đồng hành với Chính phủ nâng cao năng suất lao động, thực hiện mục tiêu tăng trưởng hai con số". Ảnh: Mạnh Thắng

Ngân sách nhà nước đóng vai trò dẫn dắt, làm "vốn mồi" để lo chi phí giải phóng mặt bằng, hỗ trợ kết cấu hạ tầng kỹ thuật. Song song với dòng vốn công, Chính phủ sẽ ban hành các chính sách hỗ trợ tối đa về thuế, vốn, tín dụng và lãi suất để thu hút các thành phần kinh tế, phát huy nội lực của doanh nghiệp cùng tham gia phát triển, quản lý vận hành hoặc mua lại các khu nhà ở xã hội để cho thuê ngay lập tức.

Nhà nước điều tiết chủ yếu về cơ chế và giá để bảo đảm hài hòa lợi ích giữa ba bên: Nhà nước, doanh nghiệp và người lao động.

Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng cũng thông tin thêm, các cơ chế, chính sách đột phá này sẽ sớm được báo cáo Chính phủ và trình Quốc hội xem xét trong chương trình làm việc năm nay, gắn liền với việc sửa đổi Luật Nhà ở và Luật Kinh doanh bất động sản.

Đây là thời điểm để hoàn thiện hành lang pháp lý, tập trung thúc đẩy các phân khúc ưu tiên gồm nhà ở cho thuê dài hạn, nhà ở cho các đối tượng chính sách và nhà công vụ, tạo nền tảng vững chắc để người lao động – lực lượng trực tiếp làm ra của cải vật chất cho xã hội – có được nơi an cư bền vững.

Công đoàn phải hấp dẫn để tập hợp, đoàn kết, giáo dục đông đảo đoàn viên, người lao động Sáng 4.6 trong phiên trọng thể Đại hội XIV Công đoàn Việt Nam, đồng chí Nguyễn Anh Tuấn - Ủy viên Trung ương Đảng, Chủ ...

Đề xuất xây dựng diễn đàn "Công nhân số", lắng nghe người lao động từ sớm Muốn tập hợp được người lao động phải đến gần họ, muốn tuyên truyền hiệu quả thì phải nói đúng, nói thuyết phục điều người ...

Công đoàn TP.HCM: Xây dựng niềm tin từ những hành động thực chất Với quy mô quản lý hơn 23.000 công đoàn cơ sở, trên 2,4 triệu đoàn viên và gần 7,2 triệu công nhân, viên chức, lao ...