Xã rác - có phải lỗi chính tả không?

Đặc biệt là tại hai xã Khe Sanh và Lao Bảo, từng là hai thị trấn huyện lỵ và đầu cầu EWEC, tình trạng ngập rác trở nên rất nghiêm trọng, nhiều đống rác to và bẩn thỉu, bốc mùi hôi thối, nước chảy lênh láng, ruồi nhặng rất nhiều, dồn ứ nhiều ngày; có nơi hơn 10, 20 ngày vẫn chưa được đơn vị chức năng về môi trường thu dọn.

Người dân phản ánh: Gọi cho Trung tâm Môi trường đô thị (của huyện cũ) thì nơi này hướng dẫn gọi cho xã; người dân gọi cho xã thì được hướng dẫn gọi cho Trung tâm Môi trường.

Từ câu chuyện rác thải bị dồn ứ, không được thu gom nói trên cho thấy, việc vận hành ở cấp xã vẫn còn những vấn đề cần được cấp tỉnh quan tâm, sâu sát để kịp thời có tháo gỡ, xử lý.

Có thể nêu một vài “điểm nghẽn” nổi bật nhất sau đây: Trung tâm Môi trường đô thị của huyện cũ nay trở thành đơn vị của một xã; vậy còn các xã khác, nếu vẫn đơn vị này phục vụ thì kinh phí ở đâu.

Rác bị dồn ứ nhiều ngày.

Trung tâm này có đến 50% số xe chở rác đang bị hư, không có kinh phí để sửa đưa vào hoạt động; thu nhập của công nhân vệ sinh không vượt 5 triệu đồng/tháng... Và nhiều vấn đề khác về quản trị khiến cho hiệu quả, uy tín, lòng tin khách hàng bị sụt giảm đáng báo động.

Ở phương diện môi trường sống, đông đảo người dân là khách hàng đã nộp tiền thuê thu gom rác đã và đang có những phản ứng quyết liệt, gay gắt. Họ cho rằng, rác thải bị dồn ứ nhiều ngày ngay trong khu dân cư, nơi công cộng bốc mùi hôi thối, làm ảnh hưởng tới sức khỏe, chất lượng sống; và hơn thế, rác thải sinh hoạt không được thu gom kịp thời là nguồn cơn làm phát sinh, lây lan dịch bệnh cho cộng đồng.

Một số người có chuyên môn về sức khỏe y tế và môi trường khuyến cáo: Tình trạng rác thải dồn ứ nhiều ngày có thể ngấm vào nguồn nước hoặc chảy ra sông suối, gây ô nhiễm nguồn nước; cảnh tượng rác ngập ngay gần nơi sinh sống, tập thể dục có thể gây stress, lo lắng và ảnh hưởng đến tâm lý của người dân sống trong khu vực.

Trong bối cảnh, đơn vị xử lý rác thải của huyện cũ không đủ năng lực đáp ứng thu gom rác cho tất cả các xã lân cận và việc ra đời một đơn vị xử lý rác tại các xã mới chưa được thực hiện thì rõ ràng, sự phản ứng của chính quyền cấp xã trước thực trạng rác thải dồn ứ, quá tải là chưa kịp thời và chuyên nghiệp.

Rác dồn ứ nhiều ngày gây rất nhiều hệ lụy đến sức khỏe người dân.

Các xã mới gần như không có các động thái hành chính về mặt quản trị để trấn an người dân và xử lý nóng hậu quả. Chính thái độ và cách hành xử im lặng trước sự kêu ca ngút trời của dân như vậy, càng làm cho “Thượng đế của công ty thu gom rác” bức xúc và có những phản ứng cực đoan, thái quá.

Chúng tôi cho rằng, ngay lúc này, chính quyền các xã đã, đang có rác thải tồn đọng cần linh động xử lý nguồn kinh phí để giao cho một đơn vị tư nhân thuê người/ phương tiện để thu dọn sạch số rác tồn đọng và phát sinh. Thời điểm kết thúc hoạt động đột xuất này là khi có đơn vị chức năng về môi trường ra đời.

Một hộ dân viết trên mạng xã hội: “Tiền thu gom rác thì đã thu đủ đến hết năm 2025 nhưng bây giờ nại ra do xe hư và không thu gom rác nữa. Rác dồn ứ khắp nơi. Đúng là xã rác”.

Anh nói với các phóng viên: “Sau khi đăng, một cán bộ nhắc nhở: Anh viết sai chính tả, cần sửa lại, xả rác chứ không phải xã rác. Tôi nói, người dân cũng mong lãnh đạo làm gì đó để sạch rác, và tôi cũng mong là tôi sai chính tả”.