Đổi mới hoạt động Mặt trận: Từ công thức “3 dễ, 3 rõ, 3 đo” đến thước đo hiệu quả thực chất

Đây là điểm nhấn quan trọng nhất, mang tính đột phá trong tư duy chỉ đạo tại Đại hội lần này, nhằm triệt tiêu căn bệnh hình thức, chung chung vốn là điểm yếu cố hữu trong công tác phong trào.

Vị thế mới, áp lực mới và bài toán “đồng thuận xã hội”

Đại hội lần này diễn ra trong một bối cảnh đặc biệt, đó là Đà Nẵng đã bước sang một trang sử mới sau khi hợp nhất với tỉnh Quảng Nam. Sự cộng hưởng giữa đô thị loại I hiện đại, năng động với vùng đất Quảng Nam giàu di sản, công nghiệp và nông thôn mới đã tạo ra một thực thể kinh tế - xã hội có quy mô và tiềm năng vượt trội.

Vị thế mới được xác định là một trung tâm kinh tế - tài chính, logistics và đổi mới sáng tạo khu vực đi kèm với những thách thức không nhỏ. Đó là áp lực về quy hoạch, giải phóng mặt bằng cho các dự án động lực, là nhu cầu phát triển hạ tầng hiện đại và giữ vững an sinh xã hội cho hơn 3 triệu dân.

Bà Nguyễn Thị Thu Hà, Phó Chủ tịch - Tổng Thư ký Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam. Ảnh: MT.

Trong bối cảnh “đất rộng, người đông, việc lớn” ấy, nếu MTTQ vẫn hoạt động theo lối mòn, hành chính hóa thì sẽ không thể theo kịp nhịp thở của cuộc sống, chứ chưa nói đến việc dẫn dắt các phong trào.

"Trên cơ sở chức năng, nhiệm vụ của MTTQ, cần bám sát các quan điểm, chủ trương của Đảng, nhất là những định hướng phát triển kinh tế - xã hội của thành phố, chủ động tham gia giải quyết các vấn đề lớn của thành phố để tạo thành nền tảng đồng thuận xã hội vững chắc thực hiện các mục tiêu lớn lao của thành phố", bà Hà nhấn mạnh.

Yêu cầu đặt ra là Mặt trận phải trở thành nền tảng của sự đồng thuận. Những chủ trương lớn như chương trình “5 không”, “3 có”, “4 an” hay khát vọng xây dựng con người Đà Nẵng văn minh, nhân văn sẽ chỉ nằm trên giấy nếu thiếu đi sự ủng hộ của lòng dân. Sự đồng thuận này không tự nhiên sinh ra, nó là kết quả của quá trình vận động, thuyết phục và minh bạch hóa lợi ích. Do đó, MTTQ thành phố đổi mới nội dung và phương thức hoạt động - đó không còn là khẩu hiệu, mà là mệnh lệnh bắt buộc.

Công thức “3 dễ, 3 rõ, 3 đo”

Điểm nhấn quan trọng nhất, mang tính đột phá trong tư duy chỉ đạo tại Đại hội lần này chính là việc cần áp dụng triệt để công thức quản trị mục tiêu: “3 dễ, 3 rõ, 3 đo”. Đây là sự cụ thể hóa chỉ đạo của Tổng Bí thư Tô Lâm, nhằm triệt tiêu căn bệnh hình thức, chung chung vốn là điểm yếu cố hữu trong công tác phong trào.

Thứ nhất, “3 dễ: Dễ hiểu, dễ nhớ, dễ làm”. Công tác Mặt trận là công tác dân vận, đối tượng là Nhân dân với đủ mọi tầng lớp, trình độ. Nếu các mô hình, phong trào được xây dựng với những tên gọi đao to búa lớn, nội dung hàn lâm, phức tạp thì sẽ thất bại ngay từ bước tiếp cận. “Dễ” ở đây không có nghĩa là xuề xòa, đơn giản hóa vấn đề, mà là chắt lọc tinh hoa để người dân nhìn vào là hiểu ngay lợi ích, nhớ ngay nhiệm vụ và có thể bắt tay vào làm ngay lập tức.

Thứ hai, “3 rõ: Rõ mục tiêu, rõ trách nhiệm, rõ thời hạn”. Lâu nay, nhiều phong trào thường rơi vào tình trạng phát động thì rầm rộ nhưng khi thực hiện thì trách nhiệm nhạt nhòa, thời gian kéo dài. Việc đặt câu hỏi: “Ai làm gì? Làm như thế nào? Khi nào xong?” là cách để cá thể hóa trách nhiệm. Một tổ chức chính trị - xã hội muốn mạnh, thì mỗi cá nhân, mỗi mắt xích trong đó phải được định danh rõ ràng gắn liền với nhiệm vụ cụ thể.

Thứ ba, “3 đo: Đo đầu vào, đo đầu ra, đo tác động”. Đây là điểm mới và khó nhất. Chúng ta thường chỉ chú trọng “đo đầu vào” (đơn cử như tổ chức bao nhiêu cuộc họp) mà quên mất “đo đầu ra” (kết quả giải quyết được bao nhiêu vấn đề) và quan trọng hơn là “đo tác động” (sự thay đổi thực tế trong đời sống người dân sau phong trào đó là gì). Chuyển từ định tính sang định lượng, từ báo cáo thành tích sang báo cáo hiệu quả là bước chuyển mình cần thiết để Mặt trận thực sự “sống” trong lòng dân.

Sức mạnh từ sự liên kết và chuyển đổi số

Để hiện thực hóa công thức trên, phương thức hoạt động của Mặt trận phải có sự thay đổi về chất.

Bà Nguyễn Thị Thu Hà đã nhấn mạnh vai trò “hạt nhân, điều phối” của MTTQ. Thay vì hoạt động dàn trải, Mặt trận cần đóng vai trò “nhạc trưởng”, phân vai “chủ công” cho từng tổ chức thành viên. Ví dụ, trong chương trình xây dựng nông thôn mới hay đô thị văn minh, Đoàn Thanh niên làm gì, Hội Phụ nữ làm gì, Hội Nông dân làm gì… tất cả phải được phân định rạch ròi để tạo nên sức mạnh tổng hợp, tránh chồng chéo hoặc bỏ sót nhiệm vụ.

Bên cạnh đó, công cụ đắc lực trong bối cảnh mới chính là chuyển đổi số. Việc xây dựng “Môi trường tương tác số” và tiếp nhận ý kiến 24/7 trên Cổng “Mặt trận số” là bước đi chiến lược. Trong thời đại mà người dân dành phần lớn thời gian trên không gian mạng, nếu Mặt trận không có mặt ở đó, nghĩa là Mặt trận đã xa rời “trận địa” của mình. Công nghệ không chỉ giúp tuyên truyền nhanh hơn, mà còn là kênh giám sát, phản biện xã hội hiệu quả nhất, nơi người dân có thể gửi gắm nguyện vọng bất cứ lúc nào, bất cứ ở đâu.

Chuẩn hóa đội ngũ: “3 gần, 5 phải, 4 không”

Mọi công thức, mô hình dù ưu việt đến đâu cũng sẽ thất bại nếu thiếu yếu tố con người. Những yêu cầu đặt ra cho cán bộ Mặt trận nhiệm kỳ mới tại Đà Nẵng là cực kỳ khắt khe nhưng xác đáng.

Bộ tiêu chí “3 gần” (Gần dân - gần cơ sở - gần không gian số) đòi hỏi cán bộ không chỉ bám sát địa bàn thực địa mà còn phải am hiểu, làm chủ mặt trận tư tưởng trên không gian mạng.

Bộ tiêu chí “5 phải” (Phải lắng nghe - phải đối thoại - phải làm mẫu - phải chịu trách nhiệm - phải báo cáo kết quả) đã vẽ nên chân dung người cán bộ Mặt trận thời đại mới: Không còn là người chỉ biết “chỉ tay năm ngón” hay phát biểu một chiều, mà phải là người dám đối thoại, dám làm gương và chịu trách nhiệm đến cùng.

Đặc biệt, “4 không” (Không hình thức - không né tránh - không đùn đẩy - không làm sai chức năng) là lời cảnh tỉnh đối với thái độ làm việc quan liêu. Sự né tránh, đùn đẩy trách nhiệm chính là làm mất niềm tin của Nhân dân.

Nhiệm kỳ 2025 - 2030 mở ra với nhiều kỳ vọng nhưng cũng đầy thử thách đối với MTTQ Việt Nam thành phố Đà Nẵng. Theo bà Nguyễn Thị Thu Hà, Phó Chủ tịch - Tổng Thư ký Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam, ngay trước mắt, sau Đại hội một nhiệm vụ rất quan trọng mà MTTQ Việt Nam thành phố cần triển khai ngay là tham gia tổ chức cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội khoá XVI và đại biểu HĐND các cấp nhiệm kỳ 2026 – 2031 theo chức năng, nhiệm vụ của Mặt trận theo quy định của pháp luật, góp phần tổ chức cuộc bầu cử an toàn, tiết kiệm, thực sự là ngày hội lớn của Nhân dân.

Đà Nẵng hiện đang đứng trước cơ hội viết tiếp câu chuyện phát triển, và trong hành trình đó, một MTTQ đổi mới, sáng tạo, hành động thực chất sẽ là động lực không thể thiếu để khơi dậy khát vọng vươn lên của hơn 3 triệu người dân cùng “góp phần xây dựng thành phố Đà Nẵng trở thành đô thị sinh thái, thông minh, thành phố du lịch, đáng sống, đẳng cấp khu vực châu Á” - theo lời Phó Chủ tịch - Tổng Thư ký Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam.