Ngọn bút, đời người và lý tưởng không đổi
Nhà báo Hồ Quang Lợi cho ra mắt cuốn sách mới mang tên “Sự thật, lẽ phải và ngọn bút”. Một cái tên không bóng bẩy, không khoa trương, mà như chính con người ông: điềm đạm, sắc sảo, bản lĩnh, và luôn viết bằng cả lý trí lẫn trái tim.
Một bài báo, một cách sống
Bài đầu tiên trong sách có tên “Một thế kỷ chiến đấu vì đất nước và nhân dân”. Không chỉ là một bài viết. Đó là một tuyên ngôn nghề nghiệp, một cái nhìn xuyên suốt về vai trò của báo chí cách mạng trong suốt hành trình dựng nước và giữ nước. Và cũng là cách để tác giả xác tín lại lý do vì sao mình đã chọn và sống trọn với nghề báo hơn bốn thập kỷ.
Từ chiến trường đến tòa soạn
Năm 1979, ông từ Romania về nước thì chiến sự biên giới nổ ra. Hồ Quang Lợi nhập ngũ. Mang theo trong ba lô giáo trình báo chí. Những bài viết đầu tiên ra đời giữa khói súng. Chân thật. Mộc mạc. Đầy tim và tay nghề còn non.
Hai năm giữa đại đội, ông sống cùng anh em chiến sĩ, lắng nghe và viết lại những điều mắt thấy tai nghe. Những bài báo đời thường nhưng lay động lòng người. Từ chiến trường, ông trở về tòa soạn, bắt đầu chặng đường hơn 40 năm chính luận – một hành trình bền bỉ và đầy trách nhiệm.
 |
| Nhà báo Hồ Quang Lợi. Ảnh: NVCC. |
Một đời viết lại trong sách
“Sự thật, lẽ phải và ngọn bút” không đơn thuần là tập hợp bài viết. Đọc kỹ, có thể thấy đây là một cuốn sách đối thoại giữa một người làm báo từng trải và thời đại mà ông đang sống. Ở đó có chiến tranh và hòa bình, có đổi mới và hội nhập, có mạng xã hội, AI, và cả nỗi lo về những giá trị đang phai mờ trong đời sống thông tin.
Chương đầu tiên: Mạch đập thời đại – đặt ra câu hỏi: “Việt Nam – chân lý Việt Nam là gì?”. Tác giả không trả lời bằng lý luận khô cứng mà bằng quan sát, chiêm nghiệm, cảm xúc. Những điều đã thấy, đã sống, đã tin. Ông không áp đặt kết luận. Ông để người đọc tự chiêm nghiệm, cùng ông tìm ra những mạch sâu của thời cuộc.
 |
Tâm thế cầm bút – một chương đặc biệt
Chương “Tâm thế cầm bút” là phần lặng mà sâu nhất. Ở đó, người đọc không chỉ thấy lý thuyết làm báo, mà còn cảm nhận được phẩm chất của một người viết không to tiếng nhưng luôn rõ ràng. Một người đặt sự trung thực và nhân văn lên trước cả sự nổi bật hay gây sốc.
Ông viết: “Một nhà báo giỏi đương nhiên phải là nhà báo có đạo đức”. Và nhấn mạnh rằng, đạo đức là điều giữ cho ngòi bút không chệch khỏi giá trị cốt lõi. Báo chí không chỉ là thông tin. Nó còn là lẽ phải, là nhân văn, là trách nhiệm với cộng đồng.
Ông không né tránh các hiện tượng lệch chuẩn trong nghề. Ông gọi đúng tên, nhưng không mạt sát. Ông chỉ ra vấn đề, nhưng không quên đề xuất con đường giữ gìn. Đó là bản lĩnh của một người làm báo đã đi qua đủ những đổi thay để biết điều gì cần giữ lại.
 |
| Nhà báo Hồ Quang Lợi, khi là Phó Tổng Biên tập Báo Quân đội nhân dân cùng đồng nghiệp Báo Quân đội nhân dân đến thăm Đại tướng Võ Nguyên Giáp. Ảnh: Trần Hồng. |
Báo chí là để đấu tranh. Nhưng cũng là để yêu thương.
Hồ Quang Lợi tin rằng báo chí không chỉ là phản ánh mà phải là đấu tranh. Nhưng không phải để chống lại ai mà để bảo vệ điều đúng, để chống lại cái sai, cái ác, cái giả; và cũng để gìn giữ lòng trắc ẩn.
Ông viết: “Làm nghề vì công lý và lẽ phải là chưa đủ. Báo chí còn cần thấm đẫm tinh thần nhân văn.” Một bài báo hay không chỉ đúng, mà còn phải có tình.
Khi trí tuệ nhân tạo không thể thay thế trái tim
Thế giới đã khác. AI có thể viết bài, dựng ảnh, tạo giọng nói nhưng không thể thay thế trái tim. Không thể rung động thay con người. Không thể cảm nhận nỗi đau, niềm vui, khát vọng của người dân. Và do đó, không thể làm báo như một con người thật.
Ông nhắc: tốc độ không còn là lợi thế duy nhất. Chính kiến, chiều sâu, và tính nhân văn mới là yếu tố sống còn của báo chí.
 |
| Nhà báo Hồ Quang Lợi, khi là Tổng Biên tập Báo Hà Nội mới dẫn đầu đoàn nhà báo Báo Hà Nội mới đến thăm Đại tướng Võ Nguyên Giáp. Ảnh: Viết Thành. |
Một người viết chính luận bằng sự tử tế và lặng thầm
Cuốn sách “Sự thật, lẽ phải và ngọn bút” không chỉ cho thấy một nhà báo có tư duy sắc bén và tầm nhìn rộng. Quan trọng hơn, nó phản ánh một tâm thế làm nghề thận trọng, có suy nghĩ, có trách nhiệm với từng câu chữ mình viết ra.
Hồ Quang Lợi là nhà báo chính luận, nhưng không lạnh lùng. Ông không tạo ra những lập luận dồn dập để áp đảo người đọc, mà chọn cách trình bày nhẹ nhàng, chắc chắn và tôn trọng người nghe. Chính phong cách ấy tạo nên sự đặc biệt của cuốn sách – một cuốn sách có thể đọc nhanh, nhưng tốt hơn là nên đọc chậm.
* Bài viết nhân dịp ra mắt sách "Sự thật, lẽ phải và ngọn bút" của nhà báo Hồ Quang Lợi – kỷ niệm 100 năm Báo chí cách mạng Việt Nam.
Đọc nhiều
Liên quan
Tin mới hơn
Tết của những công nhân không có chuyến xe hồi hương
Những ngày cuối năm, giữa những khu nhà trọ công nhân san sát ở TP. Đà Nẵng, khói bánh chưng quyện trong gió lạnh, tiếng cười xen lẫn nỗi nhớ quê. Với nhiều công nhân xa xứ, Tết năm nay không có chuyến xe hồi hương, nhưng bù lại là sự ấm áp, nghĩa tình nơi xóm trọ.
Nhịp cầu sẻ chia ở Bệnh viện Phụ sản - Nhi Đà Nẵng
Nhiều năm qua, Phòng Công tác xã hội Bệnh viện Phụ sản - Nhi Đà Nẵng trở thành nhịp cầu thầm lặng kết nối cộng đồng với người bệnh. Không chỉ hỗ trợ nguồn lực, đây còn là điểm tựa tinh thần, đồng hành bệnh nhân và gia đình, góp phần lan tỏa những giá trị nhân văn trong môi trường y tế.
Những ca trực "giữ nhịp" mùa Xuân
Giữa không khí rộn ràng của những ngày Tết ở Đà Nẵng, khi phố phường ngập tràn sắc xuân và mọi nhà sum vầy đoàn tụ, vẫn có những con người lặng lẽ bước vào ca trực. Từ lực lượng công an, điện lực, y tế đến quân đội, họ âm thầm "giữ nhịp" vận hành của thành phố, để mùa xuân nơi đây luôn an toàn, trọn vẹn và bình yên.
Tin tức khác
Ngành Ngân hàng: Đổi mới sáng tạo, nâng cao năng suất và bảo đảm an toàn bền vững
Chuyển hóa những khẩu hiệu hành động thành yêu cầu tự thân của mỗi đoàn viên, để đổi mới sáng tạo không còn là phong trào bề nổi mà thực sự trở thành động lực nội sinh mạnh mẽ thúc đẩy năng suất lao động và bảo đảm an toàn bền vững trong kỷ nguyên số.
Bảo đảm an toàn cho tàu cá và ngư dân trước mùa mưa bão 2026
Trong 4 tháng đầu năm 2026, đã có 37 người chết và mất tích cùng 10 tàu cá bị chìm trên biển. Trước con số báo động này, Nghiệp đoàn Nghề cá Việt Nam đã ra văn bản khẩn, yêu cầu các cấp cơ sở siết chặt kỷ cương an toàn lao động, sẵn sàng các phương án ứng phó với thời tiết cực đoan để bảo vệ tính mạng và tài sản cho đoàn viên, ngư dân.
Những “bóng hồng” lặng thầm vì sức khỏe cộng đồng
Đằng sau các ca cấp cứu căng thẳng hay những ngày dài chăm sóc bệnh nhân mạn tính là hình ảnh các nữ điều dưỡng bền bỉ đồng hành. Sự tận tâm và trách nhiệm của họ trở thành điểm tựa quan trọng, nâng đỡ người bệnh trong từng giai đoạn điều trị.
Những người “gác cửa” thầm lặng tại bệnh viện
Đội ngũ Khoa Kiểm soát nhiễm khuẩn là những "người gác cửa" thầm lặng, giữ vai trò tuyến đầu bảo vệ sức khỏe. Tại Bệnh viện Đà Nẵng nói riêng và các cơ sở y tế nói chung, họ miệt mài làm việc phía sau mỗi ca phẫu thuật, đặc biệt là ghép tạng. Công việc tỉ mỉ này là "lá chắn" vững chắc, ngăn chặn nhiễm khuẩn, đảm bảo thành công cho mọi điều trị.
Những “người thân” trong sắc trắng
Giữa ranh giới mong manh của sự sống, có những bàn tay ấm áp vỗ về, những lời động viên khe khẽ được gửi đi mỗi ngày. Những điều tưởng chừng rất nhỏ ấy lại trở thành điểm tựa, giúp người bệnh vững lòng đi qua tháng ngày nhọc nhằn.
Nữ điều dưỡng hết lòng vì người bệnh
Ở nơi tiếp xúc đầu tiên với người dân khi đến khám, điều dưỡng trưởng Hà Thị Mộng Thúy (Khoa Khám bệnh, Bệnh viện Y học cổ truyền thành phố Đà Nẵng) trở thành điểm tựa tin cậy của nhiều bệnh nhân. Sự tận tâm, ân cần của chị góp phần tạo cảm giác an tâm khi họ bước vào hành trình khám chữa bệnh.