Ngọn bút, đời người và lý tưởng không đổi
Nhà báo Hồ Quang Lợi cho ra mắt cuốn sách mới mang tên “Sự thật, lẽ phải và ngọn bút”. Một cái tên không bóng bẩy, không khoa trương, mà như chính con người ông: điềm đạm, sắc sảo, bản lĩnh, và luôn viết bằng cả lý trí lẫn trái tim.
Một bài báo, một cách sống
Bài đầu tiên trong sách có tên “Một thế kỷ chiến đấu vì đất nước và nhân dân”. Không chỉ là một bài viết. Đó là một tuyên ngôn nghề nghiệp, một cái nhìn xuyên suốt về vai trò của báo chí cách mạng trong suốt hành trình dựng nước và giữ nước. Và cũng là cách để tác giả xác tín lại lý do vì sao mình đã chọn và sống trọn với nghề báo hơn bốn thập kỷ.
Từ chiến trường đến tòa soạn
Năm 1979, ông từ Romania về nước thì chiến sự biên giới nổ ra. Hồ Quang Lợi nhập ngũ. Mang theo trong ba lô giáo trình báo chí. Những bài viết đầu tiên ra đời giữa khói súng. Chân thật. Mộc mạc. Đầy tim và tay nghề còn non.
Hai năm giữa đại đội, ông sống cùng anh em chiến sĩ, lắng nghe và viết lại những điều mắt thấy tai nghe. Những bài báo đời thường nhưng lay động lòng người. Từ chiến trường, ông trở về tòa soạn, bắt đầu chặng đường hơn 40 năm chính luận – một hành trình bền bỉ và đầy trách nhiệm.
 |
| Nhà báo Hồ Quang Lợi. Ảnh: NVCC. |
Một đời viết lại trong sách
“Sự thật, lẽ phải và ngọn bút” không đơn thuần là tập hợp bài viết. Đọc kỹ, có thể thấy đây là một cuốn sách đối thoại giữa một người làm báo từng trải và thời đại mà ông đang sống. Ở đó có chiến tranh và hòa bình, có đổi mới và hội nhập, có mạng xã hội, AI, và cả nỗi lo về những giá trị đang phai mờ trong đời sống thông tin.
Chương đầu tiên: Mạch đập thời đại – đặt ra câu hỏi: “Việt Nam – chân lý Việt Nam là gì?”. Tác giả không trả lời bằng lý luận khô cứng mà bằng quan sát, chiêm nghiệm, cảm xúc. Những điều đã thấy, đã sống, đã tin. Ông không áp đặt kết luận. Ông để người đọc tự chiêm nghiệm, cùng ông tìm ra những mạch sâu của thời cuộc.
 |
Tâm thế cầm bút – một chương đặc biệt
Chương “Tâm thế cầm bút” là phần lặng mà sâu nhất. Ở đó, người đọc không chỉ thấy lý thuyết làm báo, mà còn cảm nhận được phẩm chất của một người viết không to tiếng nhưng luôn rõ ràng. Một người đặt sự trung thực và nhân văn lên trước cả sự nổi bật hay gây sốc.
Ông viết: “Một nhà báo giỏi đương nhiên phải là nhà báo có đạo đức”. Và nhấn mạnh rằng, đạo đức là điều giữ cho ngòi bút không chệch khỏi giá trị cốt lõi. Báo chí không chỉ là thông tin. Nó còn là lẽ phải, là nhân văn, là trách nhiệm với cộng đồng.
Ông không né tránh các hiện tượng lệch chuẩn trong nghề. Ông gọi đúng tên, nhưng không mạt sát. Ông chỉ ra vấn đề, nhưng không quên đề xuất con đường giữ gìn. Đó là bản lĩnh của một người làm báo đã đi qua đủ những đổi thay để biết điều gì cần giữ lại.
 |
| Nhà báo Hồ Quang Lợi, khi là Phó Tổng Biên tập Báo Quân đội nhân dân cùng đồng nghiệp Báo Quân đội nhân dân đến thăm Đại tướng Võ Nguyên Giáp. Ảnh: Trần Hồng. |
Báo chí là để đấu tranh. Nhưng cũng là để yêu thương.
Hồ Quang Lợi tin rằng báo chí không chỉ là phản ánh mà phải là đấu tranh. Nhưng không phải để chống lại ai mà để bảo vệ điều đúng, để chống lại cái sai, cái ác, cái giả; và cũng để gìn giữ lòng trắc ẩn.
Ông viết: “Làm nghề vì công lý và lẽ phải là chưa đủ. Báo chí còn cần thấm đẫm tinh thần nhân văn.” Một bài báo hay không chỉ đúng, mà còn phải có tình.
Khi trí tuệ nhân tạo không thể thay thế trái tim
Thế giới đã khác. AI có thể viết bài, dựng ảnh, tạo giọng nói nhưng không thể thay thế trái tim. Không thể rung động thay con người. Không thể cảm nhận nỗi đau, niềm vui, khát vọng của người dân. Và do đó, không thể làm báo như một con người thật.
Ông nhắc: tốc độ không còn là lợi thế duy nhất. Chính kiến, chiều sâu, và tính nhân văn mới là yếu tố sống còn của báo chí.
 |
| Nhà báo Hồ Quang Lợi, khi là Tổng Biên tập Báo Hà Nội mới dẫn đầu đoàn nhà báo Báo Hà Nội mới đến thăm Đại tướng Võ Nguyên Giáp. Ảnh: Viết Thành. |
Một người viết chính luận bằng sự tử tế và lặng thầm
Cuốn sách “Sự thật, lẽ phải và ngọn bút” không chỉ cho thấy một nhà báo có tư duy sắc bén và tầm nhìn rộng. Quan trọng hơn, nó phản ánh một tâm thế làm nghề thận trọng, có suy nghĩ, có trách nhiệm với từng câu chữ mình viết ra.
Hồ Quang Lợi là nhà báo chính luận, nhưng không lạnh lùng. Ông không tạo ra những lập luận dồn dập để áp đảo người đọc, mà chọn cách trình bày nhẹ nhàng, chắc chắn và tôn trọng người nghe. Chính phong cách ấy tạo nên sự đặc biệt của cuốn sách – một cuốn sách có thể đọc nhanh, nhưng tốt hơn là nên đọc chậm.
* Bài viết nhân dịp ra mắt sách "Sự thật, lẽ phải và ngọn bút" của nhà báo Hồ Quang Lợi – kỷ niệm 100 năm Báo chí cách mạng Việt Nam.
Liên quan
Tin mới hơn
Những người lính giữ trời
Bầu trời Việt Nam không chỉ là không gian mênh mông của mây và gió, mà còn là chiến tuyến thầm lặng, nơi những người lính giữ trời ngày đêm canh giữ từng mét vuông lãnh thổ thiêng liêng. Trong chuỗi bài “Những người lính giữ trời”, chúng tôi – những người cầm bút – may mắn được đồng hành, lắng nghe và ghi lại những lát cắt chân thực, đầy máu lửa và nước mắt từ cuộc đời những người phi công chiến đấu, những người thầy truyền lửa, những chỉ huy dày dạn bản lĩnh.
Ăn Tết an toàn: Chuyên gia dinh dưỡng lưu ý điều gì?
Để vừa giữ không khí sum vầy vui vẻ ngày Tết vừa tránh rủi ro sức khỏe, người lao động cần lưu ý từ khâu chọn mua, bảo quản thực phẩm đến kiểm soát khẩu phần ăn và dùng rượu, bia. Những khuyến cáo cụ thể của Thạc sĩ Đặng Thị Hoàng Khuê - Trưởng Khoa Dinh dưỡng, Bệnh viện Đa khoa Trung ương Quảng Nam, giúp mỗi gia đình chủ động bảo vệ sức khỏe trong những ngày nghỉ Tết.
Sắc xuân vùng phên dậu bên dòng Sê Pôn
Tôi gặp Pả May ngày cuối tháng Chạp, khi ông đang thong thả dọn lại vườn nhà bên dòng Sê Pôn (biên giới Việt – Lào, thuộc tỉnh Quảng Trị), chuẩn bị đón một cái Tết đủ đầy, vui tươi hơn những năm trước. Người đàn ông Vân Kiều nói rằng, từ ngày sáp nhập xã, tỉnh, cả vùng Lìa rộng lớn chỉ còn có hai xã, chỉ mới mấy tháng thôi nhưng bà con ai cũng thấy bản làng đang thay đổi và “khí thế” hơn trước nhiều lắm.
Tin tức khác
Hoa bừng nở vụ Xuân Đồng Dụ
Mới chớm xuân, nhiều người mê hoa đào cổ và hoa hải đường Đồng Dụ (Đặng Cương - An Dương - Hải Phòng) đã nhộn nhịp tìm hàng. Bởi lẽ trong năm cũng đã có không ít khách hàng tới đặt cọc tại những vườn có cây đào thế lạ mắt. Phải nói dân chơi hoa đất Cảng tinh đời và khó tính. Họ không chơi đào thế ở địa phương khác, kể cả giống đào nức tiếng Nhật Tân (Hà Nội) mà chỉ chọn chính gốc đào cổ làng Đồng Dụ.
Phúc lợi kịp thời, Tết Bính Ngọ thêm ấm áp với công nhân Huế
Những ngày cận Tết Nguyên đán Bính Ngọ, khi tháng lương thứ 13 vừa “về tay”, không khí sắm sửa cuối năm đã rộn ràng hơn tại nhiều khu công nghiệp, nhà máy trên địa bàn thành phố Huế. Thu nhập tăng thêm, cùng các chế độ phúc lợi được triển khai kịp thời, đã tiếp thêm động lực để người lao động yên tâm chuẩn bị Tết, hướng về gia đình sau một năm làm việc vất vả. Với nhiều công nhân, Tết năm nay không cần cầu kỳ, chỉ cần đủ đầy, ấm áp và an tâm.
Công nhân Dệt Hòa Khánh xúc động cảm ơn Công đoàn Đà Nẵng
Gần ba năm theo đuổi vụ kiện với sự đồng hành của Liên đoàn Lao động thành phố Đà Nẵng, 58 công nhân Dệt Hòa Khánh đã được thanh toán đầy đủ tiền lương, bảo hiểm và các chế độ trợ cấp.
Ngăn chặn, phòng ngừa tai nạn lao động do hàn điện, hàn sắt trên các công trình, nhà xưởng
Hàn điện, hàn hơi hay hàn sắt trên các công trình xây dựng là những công việc thường xuyên, hằng ngày trên các công trường thi công xây dựng và tại các nhà máy, xưởng sản xuất. Theo danh mục nghề, đây là những công việc đặc biệt nặng nhọc, độc hại và nguy hiểm...
Tây Ninh: Chuyến bay mùa xuân và niềm hạnh phúc giản dị của người lao động xa quê
Những ngày giáp Tết, từ các khu trọ công nhân vùng ven Tây Ninh, niềm vui giản dị đang lan tỏa theo những chuyến bay nghĩa tình. Với nhiều người lao động xa quê, tấm vé máy bay không chỉ đưa họ về sum họp gia đình, mà còn tiếp thêm niềm tin và hy vọng cho một mùa xuân mới.
Công tác an toàn, vệ sinh lao động cần thực chất và hiệu quả hơn
"An toàn để sản xuất, Sản xuất phải an toàn" hay "An toàn là bạn, Tai nạn là thù"… là những khẩu hiệu có tính tuyên truyền mà ta hay bắt gặp tại các công trình đang thi công hay tại các nhà xưởng sản xuất, nhằm nâng cao ý thức người lao động về công tác an toàn lao động trong thi công sản xuất, nhưng trong thực tế, hiện nay còn không ít nơi, không ít doanh nghiệp, xưởng sản xuất còn rất thiếu và yếu về công tác an toàn lao động. Các câu khẩu hiệu trên chỉ là “hô hào” cho có, là hình thức bề ngoài cho có lệ.