Xóa hơn 330.000 nhà tạm, dột nát là “Công trình Quốc gia đặc biệt” của “ý Đảng, lòng dân”

Sáng 26/8, Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính, Chủ tịch Hội đồng Thi đua – Khen thưởng Trung ương, Trưởng Ban Chỉ đạo Trung ương triển khai xóa nhà tạm, nhà dột nát trên phạm vi cả nước, chủ trì Hội nghị trực tuyến toàn quốc Tổng kết Chương trình và Phong trào thi đua “Cả nước chung tay xóa nhà tạm, nhà dột nát trong năm 2025”.

Thủ tướng Phạm Minh Chính và các đại biểu dự Hội nghị - Ảnh: Nhật Bắc.

Hội nghị tổ chức theo hình thức trực tiếp tại điểm cầu chính Trụ sở Chính phủ, trực tuyến với các điểm cầu tại 34 tỉnh, thành phố. Dự hội nghị có các đồng chí Ủy viên Bộ Chính trị: Bí thư Trung ương Đảng, Chủ tịch Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam Đỗ Văn Chiến; Bí thư Trung ương Đảng, Trưởng Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương Nguyễn Trọng Nghĩa; Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Nguyễn Hòa Bình.

Tại Hội nghị, 19 tập thể được Đảng, Nhà nước tặng thưởng Huân chương Lao động hạng Ba; 19 tập thể được tặng Bằng khen của Thủ tướng Chính phủ do có thành tích xuất sắc thực hiện Chương trình và Phong trào thi đua "Cả nước chung tay xóa nhà tạm, nhà dột nát trong năm 2025".

Nhiều mô hình, cách làm hay được triển khai

Nhiều bộ, ngành, cơ quan đã huy động nguồn lực và hỗ trợ rất lớn cho Chương trình như: Bộ Quốc phòng đã hỗ trợ gần 1.000 tỷ đồng, huy động hơn 414.000 ngày công và gần 63.000 lượt phương tiện; Bộ Công an đã hỗ trợ trên 790 tỷ đồng, huy động 534.000 ngày công và hỗ trợ nguyên vật liệu xây dựng; Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam đã huy động thông qua Quỹ "Vì người nghèo" Trung ương hơn 125,88 tỷ đồng; Đoàn Thanh niên cộng sản Hồ Chí Minh các cấp bộ Đoàn trên cả nước đã đóng góp hơn 485.000 ngày công lao động.

Nhiều mô hình, cách làm hay được triển khai, như: Mô hình "Mỗi người một tay để xây mái ấm" tại Lâm Đồng; mô hình "Nghĩa xóm làng, tấc vàng cũng hiến" ở Tuyên Quang; mô hình "3 cứng trong lòng dân" ở Quảng Trị; mô hình "Tấc đất nghĩa tình" ở Bắc Giang (cũ); mô hình "Thành lập đội thanh niên xung kích, đội mô tô tình nguyện tham gia giúp các hộ dân vận chuyển, xây dựng nhà ở miễn phí" ở Hà Giang (cũ); mô hình "tổ đội xung kích tình nguyện" tại các xã miền núi của tỉnh Quảng Nam (cũ); tỉnh Lào Cai thành lập các "tổ đổi công" giúp nhau xây dựng nhà; tỉnh Vĩnh Long có mô hình 01 ngày dã ngoại giúp dân, mô hình đồng hành cùng người nghèo, mô hình nghe dân nói, làm dân tin...

Tại Hội nghị, các bộ, ngành, địa phương, đơn vị đã trình bày các tham luận về kết quả, kinh nghiệm triển khai Chương trình và Phong trào thi đua. Các đại biểu đại diện cho 334.234 gia đình vừa được hỗ trợ xóa nhà tạm, nhà dột nát đã xúc động bày tỏ cảm ơn sự quan tâm của Đảng, Nhà nước và tình cảm, sự chung tay của các cấp, các ngành, tổ chức đoàn thể, doanh nghiệp, bà con lối xóm đã chung tay, góp sức để các gia đình có được mái ấm kiên cố, yên tâm sinh sống, làm việc, phấn đấu vươn lên trong cuộc sống.

24,7 nghìn tỷ đồng, 2,7 triệu ngày công để hoàn thành sớm 5 năm 4 tháng

Phát biểu tại sự kiện, Thủ tướng Phạm Minh Chính cho rằng, thực hiện chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước và truyền thống mang tính triết lý của dân tộc ta "An cư, lạc nghiệp", những năm vừa qua, chúng ta đã triển khai nhiều chương trình, chính sách về nhà ở cho người có công, phát triển nhà ở cho hộ nghèo. Tuy nhiên, việc thực hiện vẫn còn nhiều khó khăn, nhiều hộ gia đình vẫn phải sống trong những ngôi nhà tạm, dột nát (đến cuối năm 2023 còn gần 400.000 căn nhà tạm, nhà dột nát).

Thủ tướng Phạm Minh Chính phát biểu tại hội nghị. Ảnh: Nhật Bắc.

Trước tình hình đó, Hội nghị Trung ương 8 khóa XIII đã ban hành Nghị quyết số 42 ngày 24/11/2023 về tiếp tục đổi mới, nâng cao chất lượng chính sách xã hội đặt ra mục tiêu đến năm 2030: Xóa bỏ hoàn toàn tình trạng nhà tạm, nhà dột nát cho hộ nghèo, hộ cận nghèo, người dân bị ảnh hưởng bởi thiên tai, biến đổi khí hậu và nhất là người có công với cách mạng.

Thủ tướng cho biết, dưới sự lãnh đạo của Đảng, sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị, các cấp, các ngành, các địa phương và toàn dân, từ kinh nghiệm thực hiện của Bộ Công an khi đồng chí Tô Lâm làm Bộ trưởng, Chính phủ đã thành lập Ban Chỉ đạo Trung ương, phối hợp chặt chẽ với Mặt trận Tổ quốc Việt Nam triển khai tăng tốc, bứt phá, thần tốc, táo bạo hơn, không ngừng rút kinh nghiệm, rút ngắn thời gian hoàn thành mục tiêu xoá nhà tạm, nhà dột nát.

Đến nay, trong vòng 1 năm 4 tháng, Ban Chỉ đạo Trung ương, các địa phương đã tiến hành một Chiến dịch thần tốc, huy động được trên 24,7 nghìn tỷ đồng (trong đó người dân đóng góp và huy động nguồn lực xã hội hóa chiếm gần một nửa với gần 12,3 nghìn tỷ đồng), hỗ trợ hơn 2,7 triệu ngày công với hơn 454.000 lượt người tham gia, hoàn thành xóa 334.234 căn nhà tạm, nhà dột nát trên cả nước, chuyển thành những căn nhà mới khang trang, "3 cứng" (mái cứng, tường cứng, nền cứng) với 12 mẫu nhà phù hợp điều kiện từng nơi.

Như vậy, chúng ta đã hoàn thành sớm 5 năm 4 tháng so với mục tiêu của Nghị quyết số 42 của Trung ương và trước 4 tháng so với mục tiêu khi Phát động phong trào thi đua. Trong đó, đã hoàn thành toàn bộ nhà ở cho người có công, thân nhân liệt sĩ trước ngày 24/7/2025.

Một kỳ tích trong công cuộc giảm nghèo bền vững

Theo Thủ tướng, từ những hình ảnh vui mừng, cảm động, chúng ta thấy đây là những "Công trình Quốc gia đặc biệt', của "ý Đảng, lòng dân", của "tình dân tộc, nghĩa đồng bào", có ý nghĩa chính trị, xã hội, nhân văn sâu sắc. Đây cũng chính là một kỳ tích trong công cuộc giảm nghèo bền vững, củng cố nền tảng cho quan điểm phát triển vì sự công bằng, tiến bộ xã hội và bền vững của đất nước ta trong thời kỳ mới - là thành tựu nổi bật, thiết thực chào mừng 80 năm Cách mạng tháng Tám, Quốc khánh 2/9, 80 năm ngày truyền thống Công an Nhân dân anh hùng và chào mừng Đại hội Đảng các cấp, tiến tới Đại hội lần thứ XIV của Đảng.

Bà Ngân Thị Hà, hộ nghèo dân tộc Thái tại Lào Cai, đại diện cho các gia đình trong diện được hỗ trợ trên cả nước, chia sẻ cảm xúc tại Hội nghị - Ảnh: Nhật Bắc

Mỗi căn nhà đều là minh chứng sống động - "một món quà", "một mái ấm", "một tình thương", sự chia sẻ với những người khó khăn, sự tri ân với người có công, hiện thực hóa chủ trương, đường lối đúng đắn của Đảng; thể hiện bản chất tốt đẹp, ưu việt của chế độ ta; khẳng định những giá trị nhân văn và truyền thống đạo lý tốt đẹp của dân tộc "Đền ơn đáp nghĩa", "Uống nước nhớ nguồn", "Ăn quả nhớ kẻ trồng cây", "Lá lành đùm lá rách"; khơi dậy lòng tự tôn, tự hào dân tộc, củng cố niềm tin của nhân dân vào sự lãnh đạo của Đảng; tăng cường khối đại đoàn kết toàn dân tộc; góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế, bảo đảm an sinh xã hội, củng cố quốc phòng, an ninh.

Theo Thủ tướng, từ thực tiễn công tác chỉ đạo điều hành, triển khai thực hiện và những kết quả quan trọng đạt được của Chương trình, chúng ta có thể rút ra nhiều bài học kinh nghiệm quý, như đã thể hiện rõ trong báo cáo của Bộ, ý kiến của các bộ, ngành, địa phương.

Thủ tướng nhấn mạnh một số kinh nghiệm nổi bật, mà bao trùm là quán triệt, nghiêm túc triển khai chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước, phát huy cơ chế "Đảng lãnh đạo, Nhà nước quản lý, nhân dân làm chủ, Mặt trận Tổ quốc và các đoàn thể chính trị - xã hội vào cuộc". Với phong trào xóa nhà tạm, nhà dột nát, Đảng đã lãnh đạo thông qua Nghị quyết 42, chỉ đạo của đồng chí Tổng Bí thư, Chính phủ, Mặt trận Tổ quốc vào cuộc quyết liệt, hiệu quả, nhân dân hưởng ứng, hợp tác, cộng đồng doanh nghiệp chung tay giúp đỡ.

Tiếp tục tạo việc làm, sinh kế để các hộ dân "lạc nghiệp"

Theo Thủ tướng, chúng ta đã cơ bản hoàn thành mục tiêu xóa nhà tạm, nhà dột nát trên cả nước. Tuy nhiên, đây mới chỉ là một khâu quan trọng trong chính sách xã hội. Điều cốt lõi vẫn là tiếp tục đẩy mạnh sản xuất kinh doanh, tạo việc làm, sinh kế, không ngừng nâng cao chất lượng cuộc sống và đời sống vật chất, tinh thần cho nhân dân, khuyến khích người dân thoát nghèo bền vững, tiến đến làm giàu, vươn lên từ "bàn tay, khối óc, mảnh đất, khung trời, cửa biển", vượt lên chính mình, làm giàu chính đáng cho mình và đóng góp cho xã hội.

Thủ tướng trao Huân chương Lao động hạng Ba cho các tập thể có thành tích xuất sắc thực hiện Chương trình và Phong trào thi đua "Cả nước chung tay xóa nhà tạm, nhà dột nát trong năm 2025" - Ảnh: Nhật Bắc

Để phát huy những kết quả, thành tích đã đạt được về xoá nhà tạm, nhà dột nát, đồng thời tiếp tục làm tốt hơn nữa công tác an sinh xã hội, trong thời gian tới, Thủ tướng đề nghị Ban Chỉ đạo, Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, Ban Thi đua khen thưởng Trung ương, các cấp, các ngành, các địa phương tập trung vào một số nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm.

Thứ nhất, quán triệt sâu sắc và triển khai thực hiện hiệu quả Nghị quyết số 42-NQ/TW của Trung ương về tiếp tục đổi mới, nâng cao chất lượng chính sách xã hội.

Thứ hai, đối với 334.234 hộ đã được hỗ trợ xóa nhà tạm, nhà dột nát - đây mới chỉ là nền tảng bước đầu để "an cư" - thời gian tới cần tiếp tục hỗ trợ để các hộ này để "lạc nghiệp", phấn đấu đến năm 2030 Việt Nam cơ bản không còn hộ nghèo theo tinh thần Chỉ thị số 05-CT/TW ngày 23/6/2021 của Ban Bí thư về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác giảm nghèo bền vững đến năm 2030.

Thứ ba, Bộ Tài chính chủ trì, phối hợp với các bộ, ngành, địa phương quán triệt chủ trương của Đảng về sử dụng ngân sách nhà nước là nguồn lực chủ yếu, nền tảng trong bảo đảm an sinh xã hội đi cùng với huy động nguồn lực xã hội, nhất là trong đào tạo nghề, giải quyết sinh kế, việc làm cho người nghèo, đồng bào dân tộc thiểu số; gắn trách nhiệm của cấp ủy, chính quyền địa phương trong việc huy động, quản lý, sử dụng nguồn lực thực hiện chính sách hỗ trợ đào tạo nghề, giải quyết sinh kế, việc làm, y tế, giáo dục, nhà ở..., trước hết là đối với những hộ được hỗ trợ xóa nhà tạm, nhà dột nát.

Thứ tư, từ những kinh nghiệm thực tiễn trong phát động, tổ chức thực hiện Phong trào xóa nhà tạm, nhà dột nát trên phạm vi cả nước, Ban Thi đua Khen thưởng Trung ương cần tiếp tục cải tiến, nâng cao hơn nữa chất lượng các phong trào thực hiện các chương trình an sinh xã hội và các phong trào khác, bảo đảm lay động được tâm can của toàn dân, toàn quân và cả hệ thống chính trị chung tay thực hiện, vì quyền lợi, nguyện vọng chính đáng của đồng bào ta.

Thứ năm, đề nghị Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và các tổ chức chính trị - xã hội tích cực phối hợp hơn nữa với Chính phủ, các bộ, ngành, địa phương trong công tác bảo đảm an sinh xã hội.

Thứ sáu, đề nghị Bộ Quốc phòng, Bộ Công an chỉ đạo các lực lượng vũ trang nhân dân tiếp tục phát huy truyền thống cách mạng, gắn bó máu thịt với nhân dân, vừa là lực lượng nòng cốt bảo vệ chủ quyền, an ninh quốc gia, vừa là chỗ dựa vững chắc trong phát triển kinh tế, xã hội, bảo đảm an sinh cho đồng bào, nhất là ở vùng biên giới, hải đảo, vùng sâu, vùng xa.