Bài 3: Bảo đảm nhu cầu thiết thân của người lao động

Lắng nghe người lao động

Đã trở thành thông lệ, suốt 4 năm nay, cứ đến Tháng Công nhân hằng năm, diễn đàn lắng nghe NLĐ lại được tổ chức, là cơ hội để đại biểu Quốc hội, lãnh đạo thành phố lắng nghe tâm tư, nguyện vọng của công nhân lao động.

Với ý nghĩa đó, ngày 9/5 vừa qua, Liên đoàn Lao động thành phố Đà Nẵng tổ chức Hội nghị tiếp xúc, đối thoại giữa Đoàn đại biểu Quốc hội, Chủ tịch UBND thành phố với đoàn viên, NLĐ năm 2026. Hội nghị có hơn 300 đoàn viên đại diện cho hơn 220.000 đoàn viên tại 1.776 công đoàn cơ sở trên địa bàn thành phố tham gia.

Quang cảnh Hội nghị tiếp xúc, đối thoại giữa Đoàn đại biểu Quốc hội, Chủ tịch UBND thành phố với đoàn viên, NLĐ năm 2026. Ảnh: ÁNH DƯƠNG

Tại hội nghị, có 24 ý kiến, kiến nghị từ công nhân, NLĐ xoay quanh 4 nhóm vấn đề chính gồm: nhà ở xã hội (NƠXH) và nhà lưu trú cho công nhân; trường mầm non, thiết chế văn hóa, y tế tại các khu công nghiệp; tình trạng nợ bảo hiểm xã hội và an toàn vệ sinh lao động; thu nhập, tiền lương và ổn định việc làm, an sinh xã hội.

Chị Phan Thị Kim Oanh (công nhân Công ty TNHH Mabuchi Motor Đà Nẵng) trăn trở về giá bán và giá cho thuê NƠXH hiện nay vẫn còn quá cao so với túi tiền của đại đa số công nhân. Với mức thu nhập trung bình từ 6 - 8 triệu đồng/tháng, sau khi trừ chi phí sinh hoạt và nuôi con nhỏ, số tiền tích lũy rất ít ỏi.

Chưa hết, quy trình hồ sơ và chứng minh thu nhập để đủ điều kiện mua NOXH hiện nay còn rất phức tạp, mất nhiều thời gian và công sức cho công nhân, khiến giấc mơ nhà ở xã hội nằm ngoài tầm với. Chị Kim Oanh đặt câu hỏi, thời gian tới thành phố có những giải pháp nào để cải cách thủ tục hành chính, đơn giản hóa các bước xét duyệt hồ sơ hoặc xem xét cơ chế sử dụng ngân sách địa phương để thực hiện các gói bù lãi suất ưu đãi, giúp công nhân lao động có thể chạm tay vào chìa khóa ngôi nhà mơ ước để an cư và yên tâm gắn bó lâu dài với thành phố.

Anh Lê Bản Thiện (Công ty giày Rieker Việt Nam, Khu công nghiệp Điện Nam - Điện Ngọc) kiến nghị thành phố xây dựng thêm nhà trẻ và các khu sinh hoạt văn hóa ngay tại khu công nghiệp để đáp ứng nhu cầu của công nhân. Ảnh: ÁNH DƯƠNG

Còn anh Lê Bản Thiện (Công ty giày Rieker Việt Nam, Khu công nghiệp Điện Nam - Điện Ngọc) nêu lo lắng mỗi sáng đi làm không phải là áp lực công việc, mà là chuyện gửi con ở đâu. Anh nêu thực tế, quanh khu công nghiệp hiện rất thiếu nhà trẻ, trường học và chỗ vui chơi cho các con. Nhiều anh chị em phải gửi con ở các điểm tự phát, vừa tốn kém lại vừa không yên tâm. Anh Lê Bản Thiện tha thiết kiến nghị thành phố sớm có kế hoạch xây dựng thêm nhà trẻ và các điểm sinh hoạt văn hóa ngay tại khu công nghiệp để công nhân có chỗ gửi con an toàn, tạo động lực gắn bó lâu dài với thành phố.

Trong khi đó, chị Nguyễn Thị Trà My (Công ty TNHH Celebrity Fashion Vina, Khu công nghiệp Tam Thăng) nêu thực tế, lao động nữ ít có điều kiện tầm soát các bệnh lý phụ khoa, nhiều NLĐ nữ khi phát hiện ra các bệnh hiểm nghèo thường đã ở giai đoạn nguy hiểm, khó chữa trị và tốn chi phí lớn. Chị mong muốn ngành y tế thành phố triển khai các địa điểm khám bệnh lưu động, miễn phí các gói tầm soát ung thư và khám sức khỏe sinh sản định kỳ cho lao động nói chung và lao động nữ nói riêng, góp phần chăm sóc sức khỏe nhân dân và NLĐ.

Đáp ứng mong mỏi

Trước mong mỏi của nhiều NLĐ về các tiện ích: nhà trẻ, trường học, siêu thị, nhà lưu trú,… phục vụ công nhân tại các khu công nghiệp, tháng 5/2026, Chủ tịch UBND thành phố Nguyễn Mạnh Hùng có Công văn số 4098/UBND-ĐTĐT về quy hoạch, đầu tư công công trình dịch vụ, tiện ích công cộng trong các khu công nghiệp trên địa bàn thành phố.

Theo đó, yêu cầu các khu công nghiệp đã và đang hoạt động cùng với chủ đầu tư rà soát và đánh giá toàn bộ quỹ đất dành cho công trình dịch vụ, tiện ích công cộng hiện có để đầu tư xây dựng nhà lưu trú công nhân theo quy định. Việc bố trí khu đất nhà lưu trú công nhân và các công trình dịch vụ, tiện ích công cộng phải bảo đảm khoảng cách an toàn về môi trường với khu sản xuất trong khu công nghiệp.

Lãnh đạo UBND thành phố cũng giao Ban Quản lý khu công nghệ cao và các Khu công nghiệp khẩn trương phối hợp, rà soát quỹ đất công trình dịch vụ, tiện ích công cộng tại Khu công nghiệp Điện Nam - Điện Ngọc để đề xuất triển khai dự án đầu tư xây dựng các cơ sở lưu trú và nhà trẻ phục vụ NLĐ trong khu công nghiệp. Với các khu công nghiệp mới hoặc đang xây dựng, lãnh đạo thành phố yêu cầu phải bố trí đầy đủ quỹ đất dành cho công trình dịch vụ và tiện ích công cộng phục vụ NLĐ tại các khu công nghiệp.

Sau khi nghe công nhân bày tỏ mong muốn có các điểm khám bệnh lưu động, sàng lọc các bệnh hiểm nghèo, Chủ tịch UBND thành phố Nguyễn Mạnh Hùng đề nghị các doanh nghiệp tiếp tục quan tâm, chủ động phối hợp với các cơ sở y tế để chăm lo sức khỏe cho NLĐ, nhất là lao động nữ, bởi đây là đầu tư cho nguồn nhân lực và sự phát triển lâu dài của doanh nghiệp. Đồng thời, giao Sở Y tế thành phố tham mưu tổ chức các hoạt động khám lưu động, ưu tiên các khu công nghiệp, doanh nghiệp có đông lao động nữ, khu vực khó tiếp cận dịch vụ y tế chuyên sâu, bảo đảm NLĐ được tiếp cận dịch vụ y tế thuận lợi hơn, phát hiện sớm bệnh tật, giảm chi phí điều trị và nâng cao chất lượng cuộc sống.

Đặc biệt, thực hiện Nghị quyết số 72-NQ/TW ngày 9/9/2025 của Bộ Chính trị “Về một số giải pháp đột phá, tăng cường bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe nhân dân”, từ đầu tháng 6/2026, ngành y tế thành phố khởi động chương trình khám sức khỏe định kỳ, khám sàng lọc miễn phí cho tất cả người dân trên địa bàn thành phố. Từ năm 2027 trở đi, bảo đảm mỗi người dân được khám sức khỏe định kỳ hoặc khám sàng lọc ít nhất 1 lần/năm. Bên cạnh đó, thành phố cũng đầu tư nâng cấp các trạm y tế, trung tâm y tế khu vực nhằm nâng cao chất lượng khám, điều trị bệnh cho người dân nói chung, NLĐ nói riêng tại cơ sở. Qua đó, góp phần tăng cường bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe cho nhân dân.

Thêm chính sách đặc thù từ thành phố

Trước xu hướng dịch chuyển lao động ngày càng rõ rệt, việc thành phố thực hiện đầy đủ các chính sách của Trung ương là chưa đủ mà cần thêm những chính sách đặc thù để vừa giữ chân NLĐ ở lại thành phố, vừa thu hút thêm nguồn nhân lực từ các địa phương khác đến làm việc.

Thấu hiểu trăn trở của hầu hết công nhân lao động về vấn đề trường lớp, nhà trẻ cho con em, những năm gần đây, thành phố tăng cường rà soát, bố trí quỹ đất để xây dựng, nâng cấp, mở rộng trường học tại các khu dân cư gần các khu, cụm công nghiệp có đông NLĐ sinh sống để đáp ứng nhu cầu học tập cho trẻ em.

Thành phố dự kiến chi 41 tỉ đồng để thực hiện chính sách hỗ trợ giáo dục mầm non tại khu vực có khu công nghiệp và nơi tập trung đông lao động trong năm học 2026 - 2027 sắp tới. Ảnh: ÁNH DƯƠNG

Đặc biệt, để con em công nhân lao động yên tâm đến trường, tại kỳ họp HĐND tháng 5/2026 vừa qua, HĐND thành phố Đà Nẵng thông qua Nghị quyết số 43/2026/NQ-HĐND ngày 29/5/2026 về chính sách phát triển giáo dục mầm non tại khu vực có khu công nghiệp và nơi tập trung đông lao động.

Theo đó, ngân sách thành phố sẽ hỗ trợ một lần mức 30 triệu đồng cho các cơ sở giáo dục mầm non độc lập để trang bị cơ sở vật chất, đồ dùng, đồ chơi và sửa chữa, phục vụ chăm sóc, giáo dục trẻ. Trẻ mầm non là con công nhân, NLĐ làm việc tại khu công nghiệp, khu vực đông lao động được hỗ trợ 200.000 đồng/trẻ/tháng. Đặc biệt, giáo viên mầm non làm việc tại các cơ sở dân lập, tư thục ở những khu vực này sẽ được hỗ trợ 800.000 đồng/người/tháng.

Tổng kinh phí thực hiện chính sách hỗ trợ giáo dục mầm non trong năm học 2026 - 2027 khoảng 41 tỉ đồng. Dự kiến có hơn 12.000 trẻ em, 472 cơ sở giáo dục mầm non ngoài công lập, 753 nhóm lớp có 30% con công nhân, 758 giáo viên mầm non dân lập, tư thục được thụ hưởng chính sách nhân văn này.

Chị Thái Thị Minh Phương (quê tỉnh Nghệ An, công nhân Công ty TNHH Morito Đà Nẵng, Khu công nghiệp Hòa Khánh) có hai con nhỏ đang đi học mầm non. Hay tin thành phố có chính sách hỗ trợ học phí cho trẻ mầm non, chị Phương mừng rỡ, nói: “Tôi được biết thành phố Đà Nẵng đã miễn học phí cho học sinh từ nhiều năm nay. Giờ có thêm chính sách hỗ trợ tiền cho trẻ em mầm non là con công nhân, tôi thấy thật sự rất ý nghĩa và nhân văn. Đây chính là động lực để công nhân lao động ngoại tỉnh như chúng tôi cố gắng bám trụ, phấn đấu, cống hiến vì thành phố”.

Thành phố ưu tiên bố trí quỹ đất nhằm thu hút đầu tư và triển khai các dự án nhà ở xã hội trong thời gian tới. Trong ảnh: Khu dự án nhà ở xã hội Bàu Tràm Lakeside (phường Hải Vân) phục vụ nhu cầu an cư của người lao động phía Tây Bắc thành phố. Ảnh: ÁNH DƯƠNG

Trước nhu cầu về NƠXH tăng cao, chính quyền thành phố quyết liệt triển khai nhiều giải pháp để tăng nguồn cung NƠXH, phục vụ nhu cầu của NLĐ nói riêng, người dân nói chung. Hiện nay, thành phố Đà Nẵng đang triển khai 24 dự án với khoảng 21.289 căn NƠXH. Trong đó, đang thi công xây dựng 6 dự án với khoảng 5.564 căn hộ; đang triển khai các thủ tục để khởi công 18 dự án với khoảng 15.725 căn hộ.

Tính đến tháng 5/2026, thành phố đã chấp thuận chủ trương đầu tư, giao chủ đầu tư 7 dự án với khoảng 5.144 căn hộ; khởi công mới 2 dự án với khoảng 1.222 căn hộ, đã hoàn thành 1 dự án với khoảng 568 căn hộ, đã mở bán 3 dự án với 1.477 căn hộ. Trong năm 2026, thành phố phấn đấu tiếp tục khởi công mới 7 đến 9 dự án NƠXH, mở bán khoảng 6.000 - 7.000 căn hộ. Trong giai đoạn 2025 - 2030, thành phố dự kiến hoàn thành, đưa vào sử dụng 28.955 căn theo chỉ tiêu được giao tại Đề án “1 triệu căn hộ” của Thủ tướng Chính phủ.

Để có cơ sở tiếp tục phát triển NƠXH trong thời gian tới, từ ngày 1/6 đến ngày 30/6/2026, Sở Xây dựng thành phố thực hiện khảo sát nhu cầu thuê, mua nhà ở xã hội và thuê nhà lưu trú công nhân trong khu công nghiệp trên địa bàn thành phố, nhằm thu thập dữ liệu thực tế, phục vụ xây dựng kế hoạch phát triển NƠXH. Đặc biệt, thành phố ưu tiên bố trí quỹ đất nhằm thu hút đầu tư và triển khai các dự án nhà ở xã hội trong giai đoạn tới. Cuối tháng 5/2026, UBND thành phố phê duyệt danh mục 113 vị trí khu đất được xác định để phát triển NƠXH trên địa bàn. Đây được xem là bước đi quan trọng nhằm chủ động tạo quỹ đất, bảo đảm nguồn lực triển khai các dự án trong những năm tới.

Ông Phạm Ngọc Tuyển, Tổ trưởng Tổ công nhân tự quản khu chung cư nhà ở xã hội Khu công nghiệp Hòa Khánh nhận định: “Nhu cầu về NƠXH của công nhân lao động trên địa bàn thành phố còn rất lớn. Việc thành phố chủ động bố trí quỹ đất, rút ngắn các thủ tục hành chính trong triển khai dự án cũng như xét duyệt hồ sơ thuê, mua NƠXH,… là những động thái tích cực nhằm tăng nguồn cung NƠXH, tạo điều kiện để công nhân lao động sớm chạm tay vào giấc mơ nhà ở. Đây cũng là một trong những chính sách đặc thù góp phần giữ chân NLĐ hiện có và thu hút thêm nguồn nhân lực từ các địa phương khác tìm đến”.

Đại diện Sở Xây dựng thành phố cho biết, để góp phần giảm giá bán NƠXH, thời gian đến, sở sẽ nghiên cứu, tham mưu thành phố xây dựng nghị quyết ưu đãi cho các nhà đầu tư xây dựng NƠXH, trong đó miễn giảm phần chi phí giải phóng mặt bằng, đầu tư hạ tầng trong dự án nhà ở xã hội để góp phần giảm cái giá bán, giá cho thuê NƠXH trên địa bàn thành phố, giúp công nhân lao động sớm chạm tay vào giấc mơ “an cư lạc nghiệp”.

Lãnh đạo UBND thành phố và Liên đoàn Lao động thành phố tặng “Mái ấm Công đoàn” cho đoàn viên khó khăn về nhà ở, góp phần giúp người lao động sớm chạm đến giấc mơ an cư. Ảnh: ÁNH DƯƠNG

Phó Bí thư Thành ủy, Chủ tịch UBND thành phố Nguyễn Mạnh Hùng (bìa trái) tặng quà cho công nhân khó khăn, thể hiện sự quan tâm, chăm lo chu đáo của chính quyền thành phố dành cho lực lượng lao động. Ảnh: ÁNH DƯƠNG

Có thể thấy, chính quyền thành phố Đà Nẵng luôn cầu thị, lắng nghe và đáp ứng kịp thời những nguyện vọng, mong mỏi chính đáng của công nhân lao động. Từ việc bố trí quỹ đất để phát triển NƠXH; chỉ đạo bố trí khu vực phục vụ các tiện ích, thiết chế văn hóa cho NLĐ và con em họ; đẩy mạnh phát triển mạng lưới các chợ, siêu thị trợ giá, điểm bán hàng phúc lợi đoàn viên, cho đến nâng cấp mạng lưới y tế cơ sở; triển khai khám, sàng lọc miễn phí định kỳ trong toàn dân,… đều cho thấy thành phố đặc biệt quan tâm, chăm lo cho lực lượng công nhân lao động.

Đúng như lời Phó Bí thư, Chủ tịch UBND thành phố Nguyễn Mạnh Hùng khẳng định tại hội nghị đối thoại với công nhân vào tháng 5/2026 vừa qua, rằng: “Lãnh đạo thành phố luôn nhận thức rõ: không thể có một Đà Nẵng phát triển văn minh, hiện đại, an bình nếu những người trực tiếp làm ra của cải vật chất cho xã hội lại chưa được chăm lo thỏa đáng. Sự phát triển của thành phố phải gắn liền với việc nâng cao chất lượng sống của chính anh chị em công nhân”.