Có được hủy thời gian tham gia BHXH khi doanh nghiệp nợ tiền bảo hiểm?

Anh Nam, một người lao động từng làm việc tại Công ty A từ tháng 6.2024 đến tháng 3.2025 cho biết, doanh nghiệp đã báo tăng lao động tham gia BHXH nhưng không thực hiện đóng tiền BHXH theo quy định. Sau khi nghỉ việc, anh chưa được chốt sổ BHXH do công ty còn nợ tiền bảo hiểm.

Đến tháng 5.2025, anh Nam chuyển sang làm việc tại Công ty B và tiếp tục tham gia BHXH đến tháng 10.2025. Tuy nhiên, khi nghỉ việc tại Công ty B, anh vẫn chưa thể hoàn tất thủ tục xác nhận quá trình tham gia BHXH do thời gian đóng tại Công ty A chưa được xử lý.

Từ thực tế này, anh Nam băn khoăn liệu doanh nghiệp mới có thể chốt quá trình tham gia BHXH nếu doanh nghiệp cũ chưa hoàn tất nghĩa vụ đóng bảo hiểm hay không. Đồng thời, anh cũng muốn biết có thể đề nghị hủy thời gian tham gia BHXH tại Công ty A để giải quyết các quyền lợi tiếp theo hay không.

Có được hủy thời gian tham gia BHXH khi doanh nghiệp nợ tiền bảo hiểm?. Ảnh minh họa.

Theo BHXH Việt Nam, vấn đề này đã được quy định tại Khoản 3 Điều 8 Nghị định số 158/2025/NĐ-CP của Chính phủ hướng dẫn thi hành một số điều của Luật BHXH về BHXH bắt buộc.

Theo quy định, người sử dụng lao động có trách nhiệm đóng đầy đủ tiền BHXH bắt buộc cho người lao động khi họ đủ điều kiện hưởng chế độ BHXH hoặc khi chấm dứt hợp đồng lao động. Đây là nghĩa vụ nhằm bảo đảm việc giải quyết các quyền lợi về BHXH được thực hiện kịp thời và đầy đủ.

Trong trường hợp doanh nghiệp chưa đóng đủ tiền BHXH, cơ quan BHXH vẫn thực hiện xác nhận quá trình tham gia của người lao động đến thời điểm doanh nghiệp đã hoàn thành nghĩa vụ đóng. Các chế độ BHXH sẽ được giải quyết trên cơ sở thời gian đã thực đóng.

Khi cơ quan BHXH thu hồi được khoản tiền doanh nghiệp còn nợ, thời gian đóng BHXH còn thiếu sẽ được xác nhận bổ sung. Đồng thời, cơ quan BHXH sẽ điều chỉnh lại mức hưởng các chế độ liên quan để bảo đảm quyền lợi của người lao động.

Đáng chú ý, BHXH Việt Nam khẳng định pháp luật hiện hành chưa có quy định cho phép người lao động đề nghị hủy thời gian tham gia BHXH trong trường hợp doanh nghiệp nợ tiền bảo hiểm. Vì vậy, người lao động không thể thực hiện thủ tục “xóa” hoặc “coi như chưa tham gia BHXH” đối với khoảng thời gian doanh nghiệp đã đăng ký tham gia nhưng chưa hoàn thành nghĩa vụ đóng.

Để bảo vệ quyền lợi hợp pháp của mình, người lao động cần yêu cầu doanh nghiệp thực hiện đầy đủ trách nhiệm đóng BHXH, bảo hiểm thất nghiệp theo quy định. Trường hợp doanh nghiệp cố tình chây ì hoặc không khắc phục tình trạng nợ đóng, người lao động có thể gửi đơn khiếu nại đến cơ quan quản lý nhà nước có thẩm quyền hoặc cơ quan BHXH nơi doanh nghiệp đăng ký tham gia.

Ngoài ra, người lao động cũng có quyền khởi kiện doanh nghiệp ra tòa án để yêu cầu thực hiện nghĩa vụ đóng BHXH và bồi thường các thiệt hại phát sinh, nếu có.

Các chuyên gia về an sinh xã hội khuyến cáo người lao động nên thường xuyên kiểm tra quá trình tham gia BHXH của mình trên ứng dụng VssID hoặc các kênh tra cứu chính thức để kịp thời phát hiện tình trạng nợ đóng, từ đó có biện pháp bảo vệ quyền lợi trước khi xảy ra những hệ lụy ảnh hưởng đến việc hưởng các chế độ BHXH về sau.