Hội nghị toàn quốc quán triệt, triển khai thực hiện Nghị quyết số 79 và Nghị quyết số 80 của Bộ Chính trị

Hội nghị được tổ chức bằng hình thức trực tiếp từ điểm cầu Trung ương ở Hội trường Diên Hồng; kết hợp trực tuyến đến 27.284 điểm cầu ở Trung ương, các tỉnh, thành phố, các xã, phường, đặc khu, các tổ chức Đảng trong quân đội, công an và doanh nghiệp, với hơn 2 triệu đại biểu tham dự.

Các đại biểu dự hội nghị. Ảnh: DUY LINH.

Phát triển văn hóa là đòi hỏi mang tính chiến lược

Đồng chí Trịnh Văn Quyết, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng, Trưởng ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương truyền đạt chuyên đề "Những vấn đề mới, cốt lõi trong Nghị quyết số 80-NQ/TW ngày 7/1/2026 của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam".

Đồng chí Trịnh Văn Quyết khẳng định, Nghị quyết số 80-NQ/TW ra đời trong bối cảnh đất nước bước vào giai đoạn phát triển mới với khát vọng đột phá nhanh và bền vững. Phát triển văn hóa không còn là yêu cầu riêng của lĩnh vực tinh thần mà trở thành đòi hỏi chiến lược, mang tính sống còn đối với quốc gia.

Đồng chí Trịnh Văn Quyết, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng, Trưởng ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương quán triệt tại Hội nghị.

Đồng chí Trịnh Văn Quyết nhấn mạnh, điểm mới nổi bật đầu tiên của Nghị quyết số 80-NQ/TW là sự phát triển trong nhận thức về vị trí, vai trò của văn hóa. Nếu trước đây văn hóa được xác định là “nền tảng tinh thần của xã hội”, thì nay Nghị quyết số 80-NQ/TW khẳng định văn hóa, con người là “nền tảng vững chắc”, đồng thời là “trụ cột” và “hệ điều tiết” của sự phát triển nhanh và bền vững đất nước. Điều này thể hiện bước tiến lý luận quan trọng: Văn hóa không chỉ tạo ra giá trị tinh thần mà còn tham gia trực tiếp định hướng, điều chỉnh và thúc đẩy mọi lĩnh vực của đời sống xã hội. Là hệ điều tiết, văn hóa góp phần cân bằng các quan hệ giữa con người với tự nhiên, xã hội, cộng đồng và chính mình; kết hợp cùng pháp luật để xây dựng trật tự, kỷ cương và niềm tin xã hội.

Một điểm đột phá khác là yêu cầu làm cho văn hóa “thấm sâu” vào toàn bộ các lĩnh vực: Từ chính trị, kinh tế, xã hội, môi trường đến quốc phòng, an ninh, đối ngoại; đặc biệt là trong quy hoạch, kế hoạch, đề án, dự án phát triển. Văn hóa phải trở thành sức mạnh mềm quốc gia, góp phần định vị hình ảnh và vị thế Việt Nam trong bối cảnh toàn cầu hóa và chuyển đổi số. Nghị quyết số 80-NQ/TW cũng lần đầu đặt vấn đề xây dựng “thế trận an ninh văn hóa”, gắn với an ninh con người và chủ quyền văn hóa số; chủ động phòng ngừa, đấu tranh với thông tin xấu độc, phản văn hóa, đồng thời nâng cao “sức đề kháng” của xã hội trước tác động tiêu cực của văn hóa ngoại lai.

Bước chuyển quan trọng trong tư duy về kinh tế nhà nước

Quán triệt chuyên đề "Nội dung trọng tâm, cốt lõi của Nghị quyết số 79-NQ/TW ngày 6/1/2026 của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế nhà nước", đồng chí Nguyễn Thanh Nghị, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng, Trưởng ban Chính sách, chiến lược Trung ương khẳng định: Nghị quyết số 79-NQ/TW là nghị quyết chuyên đề đầu tiên của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế nhà nước kể từ năm 1986, đánh dấu bước đổi mới quan trọng trong tư duy của Đảng về vai trò và phương thức vận hành của khu vực này trong nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa.

Đồng chí Nguyễn Thanh Nghị, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng, Trưởng ban Chính sách, chiến lược Trung ương quán triệt tại Hội nghị.

Theo đó, Nghị quyết số 79-NQ/TW xác định rõ kinh tế nhà nước là một chỉnh thể thống nhất, bao gồm toàn bộ nguồn lực do Nhà nước nắm giữ, quản lý và chi phối nhằm thực hiện các mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội, ổn định kinh tế vĩ mô, bảo đảm quốc phòng, an ninh. Các nguồn lực đó gồm: Đất đai, tài nguyên, vùng trời, vùng biển, không gian ngầm; hệ thống kết cấu hạ tầng do Nhà nước đầu tư; ngân sách nhà nước; dự trữ quốc gia; các quỹ tài chính nhà nước ngoài ngân sách; doanh nghiệp nhà nước; tổ chức tín dụng nhà nước; vốn nhà nước tại doanh nghiệp và các đơn vị sự nghiệp công lập.

Để phát huy vai trò của kinh tế nhà nước trong giai đoạn mới, Nghị quyết số 79-NQ/TW đề ra năm nhóm quan điểm chỉ đạo mang tính hệ thống và bao trùm. Trong đó, nổi bật là việc đổi mới, bổ sung và cụ thể hóa nội hàm vai trò chủ đạo của kinh tế nhà nước; xác lập mối quan hệ cùng phát triển giữa kinh tế nhà nước và các khu vực kinh tế khác; nâng cao hiệu quả quản lý, khai thác và sử dụng nguồn lực; gắn phát triển kinh tế nhà nước với đổi mới mô hình tăng trưởng; tăng cường vai trò lãnh đạo của Đảng và nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước.

Nghị quyết số 79-NQ/TW xác định rõ mục tiêu tổng quát và các chỉ tiêu cụ thể đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045. Mục tiêu tổng quát là nâng cao hiệu quả và phát huy vai trò chủ đạo, tiên phong của kinh tế nhà nước trong các lĩnh vực then chốt, chiến lược; dẫn dắt, hỗ trợ các khu vực kinh tế cùng phát triển; góp phần thúc đẩy tăng trưởng nhanh, bền vững, bảo đảm quốc phòng, an ninh và tiến bộ, công bằng xã hội.

Một số chỉ tiêu định lượng đáng chú ý như: Tỷ lệ huy động ngân sách đạt khoảng 18% GDP; bội chi khoảng 5% GDP; nợ công không quá 60% GDP... Đối với doanh nghiệp nhà nước, phấn đấu có 50 doanh nghiệp nằm trong nhóm 500 doanh nghiệp lớn nhất Đông Nam Á, từ 1-3 doanh nghiệp thuộc nhóm 500 doanh nghiệp lớn nhất thế giới; 100% doanh nghiệp nhà nước thực hiện quản trị hiện đại trên nền tảng số.

Đồng chí Nguyễn Thanh Nghị nêu rõ, để hiện thực hóa các mục tiêu trên, Nghị quyết số 79-NQ/TW đề ra bảy nhóm nhiệm vụ, giải pháp chung, trong đó nhấn mạnh yêu cầu chuyển mạnh từ quản lý hành chính sang kiến tạo phát triển và quản trị hiện đại; hoàn thiện hệ thống pháp luật; tạo môi trường đầu tư, kinh doanh minh bạch; đẩy mạnh phân cấp, phân quyền gắn với trách nhiệm giải trình; nâng cao chất lượng nguồn nhân lực; xây dựng cơ chế bảo vệ cán bộ dám nghĩ, dám làm; tăng cường kiểm tra, giám sát, thanh tra, kiểm toán...

Tạo chuyển biến rõ nét trong phát triển kinh tế nhà nước và chấn hưng văn hóa

Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Nguyễn Hòa Bình truyền đạt chuyên đề "Chương trình hành động thực hiện Nghị quyết số 79-NQ/TW và Nghị quyết số 80-NQ/TW của Bộ Chính trị".

Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Nguyễn Hòa Bình quán triệt tại Hội nghị.

Theo đồng chí Nguyễn Hòa Bình, việc ban hành Chương trình hành động thể hiện quyết tâm cao của Chính phủ trong việc cụ thể hóa các chủ trương lớn của Bộ Chính trị, tạo chuyển biến rõ nét trong phát triển kinh tế nhà nước và chấn hưng văn hóa, góp phần xây dựng nền tảng vững chắc cho giai đoạn phát triển mới của đất nước.

Theo Chương trình hành động, tổng số có 230 nhiệm vụ được triển khai, trong đó 99 nhiệm vụ về phát triển kinh tế nhà nước và 131 nhiệm vụ về phát triển văn hóa Việt Nam.

Nội dung tập trung vào các nhóm giải pháp lớn: Hoàn thiện hành lang pháp lý; phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao; xây dựng hạ tầng chiến lược; thiết kế cơ chế, chính sách ưu đãi đặc thù cho hai lĩnh vực then chốt này.

Đối với lĩnh vực văn hóa, Chương trình xác định 8 nhóm nhiệm vụ trọng tâm. Trước hết là đổi mới mạnh mẽ tư duy, thống nhất nhận thức và hành động về vai trò nền tảng, sức mạnh nội sinh của văn hóa; lồng ghép yêu cầu phát triển văn hóa trong chiến lược, quy hoạch, kế hoạch phát triển kinh tế-xã hội; đẩy mạnh truyền thông hiện đại, ưu tiên truyền thông số; xây dựng môi trường thông tin trong sạch, phát huy vai trò văn nghệ sĩ, trí thức. Cùng với đó là hoàn thiện thể chế tạo đột phá, trong đó đề xuất ban hành nghị quyết của Quốc hội với các cơ chế mới về hợp tác công-tư trong thiết chế văn hóa và quỹ văn hóa, nghệ thuật; cơ chế tài chính ưu tiên; chính sách trọng dụng tài năng...

Đối với phát triển kinh tế nhà nước, Chương trình tập trung phát huy các nguồn lực then chốt. Trong đó có rà soát, sửa đổi pháp luật về đất đai theo hướng phân cấp mạnh mẽ; số hóa, liên thông dữ liệu đất đai; thăm dò, thống kê khoáng sản; hoàn thiện pháp luật về dầu khí và năng lượng gió ngoài khơi; xây dựng cơ chế phát triển kinh tế không gian và kinh tế tầm thấp; đưa tài nguyên số và dữ liệu quốc gia trở thành nguồn lực chiến lược.

Làm sâu sắc thêm những vấn đề cốt lõi, tạo thống nhất cao về nhận thức và hành động

Phát biểu tại hội nghị, Tổng Bí thư Tô Lâm khẳng định, bên cạnh những nghị quyết đã ban hành trước đó, hai nghị quyết mới là sự bổ sung thêm những quyết sách lớn của Đảng, được hình thành trên cơ sở tổng kết sâu sắc thực tiễn và phát triển tư duy lý luận trong bối cảnh đất nước bước vào giai đoạn phát triển mới, nhằm đồng thời giải quyết hai yêu cầu có tính nền tảng là tăng cường “nội lực vật chất” và củng cố “nội lực tinh thần” quốc gia.

Tổng Bí thư Tô Lâm phát biểu tại Hội nghị.

Tổng Bí thư đề nghị nội dung các nghị quyết và nội dung chỉ đạo của các đồng chí Bộ Chính trị phát biểu tại hội nghị phải được tập trung nghiên cứu kỹ lưỡng, làm sâu sắc thêm những vấn đề cốt lõi, những điểm mới, những yêu cầu đặt ra trong tổ chức thực hiện, từ đó thống nhất cao về nhận thức và hành động.

Đối với Nghị quyết số 79-NQ/TW, Tổng Bí thư nhấn mạnh, kinh tế nhà nước phải thực sự chiếm lĩnh “những cao điểm chiến lược chỉ huy” của nền kinh tế, giữ vai trò chủ đạo, trở thành “điểm tựa quốc gia” trong kỷ nguyên mới. Muốn vậy, khu vực kinh tế nhà nước phải được cơ cấu lại mạnh mẽ, tập trung vào những ngành, lĩnh vực then chốt, địa bàn trọng yếu, có tính chiến lược và sức lan tỏa cao. Vai trò chủ đạo phải được chứng minh bằng năng lực dẫn dắt, bằng hiệu quả, bằng đóng góp thực chất cho ổn định vĩ mô, cho an ninh kinh tế, cho phát triển trung và dài hạn.

Về Nghị quyết số 80-NQ/TW, Tổng Bí thư nêu rõ, nếu kinh tế quyết định năng lực đi nhanh, thì văn hóa quyết định khả năng đi xa. Nếu kinh tế tạo ra của cải vật chất, thì văn hóa tạo ra bản lĩnh, kỷ luật, niềm tin, sức mạnh tinh thần để đất nước vượt qua thử thách và vươn lên. Thách thức lớn nhất đối với văn hóa hôm nay không chỉ là thiếu nguồn lực, mà là nguy cơ xói mòn hệ giá trị, lệch chuẩn hành vi, thực dụng hóa, bạo lực ngôn từ, tin giả, tin thất thiệt và sự tấn công của những yếu tố độc hại trong không gian mạng.

Tổng Bí thư lưu ý, điều quan trọng nhất là tổ chức thực hiện. Quán triệt nghị quyết là để hành động, hành động là để tạo chuyển biến, chuyển biến là để nhân dân cảm nhận được trong đời sống hằng ngày.

Tổng Bí thư đề nghị ngay sau hội nghị này, các cấp ủy, tổ chức đảng, các bộ, ngành, địa phương khẩn trương xây dựng chương trình hành động, kế hoạch triển khai cụ thể, phân công rõ trách nhiệm cá nhân, nhất là trách nhiệm người đứng đầu. Kiên quyết chấn chỉnh tình trạng né tránh, đùn đẩy, làm hình thức.