Thỏa ước loại A và “mạch nối” tạo đồng thuận trong doanh nghiệp

Thương lượng từ thực tiễn lao động đặc thù

NCTS - đơn vị thành viên của Tổng công ty Hàng không Việt Nam (Vietnam Airlines) - hiện có 839 lao động, trong đó 100% là đoàn viên công đoàn.

NCTS hoạt động trong lĩnh vực dịch vụ hàng hóa hàng không, NLĐ làm việc với cường độ cao, yêu cầu khắt khe về độ chính xác, tính kỷ luật và tiêu chuẩn quốc tế. Đặc thù này đặt ra yêu cầu cao đối với việc duy trì quan hệ lao động ổn định. Không chỉ đảm bảo quyền lợi cơ bản, doanh nghiệp còn phải xây dựng các chính sách phù hợp với môi trường làm việc đặc thù, nơi áp lực công việc, thời gian và yêu cầu an toàn luôn ở mức cao.

Trong giai đoạn 2023 - 2025, theo đồng chí Đinh Trọng Sơn - Phó Tổng giám đốc, Chủ tịch Công đoàn Công ty, hoạt động đối thoại và thương lượng tập thể tại NCTS luôn nhận được sự quan tâm của Ban lãnh đạo và phối hợp chặt chẽ từ các đơn vị chuyên môn. Các kiến nghị của NLĐ liên quan đến tiền lương, tiền thưởng, bữa ăn ca, điều kiện làm việc, phụ cấp… được đưa vào đối thoại và giải quyết kịp thời. Nhiều quyền lợi “sát sườn” của NLĐ được cụ thể hóa thành chính sách, góp phần vào việc doanh nghiệp không có tranh chấp lao động trong nhiều năm liền.

Tuy nhiên, bối cảnh biến động địa chính trị toàn cầu, cạnh tranh gay gắt giữa các đơn vị phục vụ hàng hóa tại Cảng Hàng không quốc tế Nội Bài khiến áp lực cho cả doanh nghiệp và NLĐ gia tăng. Bên cạnh đó, một bộ phận NLĐ còn tâm lý ngần ngại bày tỏ ý kiến - là “khoảng trống” mà Công đoàn cần lấp đầy bằng năng lực dẫn dắt và tạo dựng niềm tin.

Thỏa ước loại A: Khi lợi ích hợp pháp, chính đáng được cụ thể hóa

Từ thực tiễn đó, Công đoàn NCTS đã xây dựng quy trình đối thoại bài bản, từ khâu lấy ý kiến, tổng hợp nội dung đến tổ chức, giám sát thực hiện. Các nội dung đối thoại được lựa chọn bám sát thực tế. Đối thoại thực sự trở thành kênh trao đổi hai chiều, giúp thu hẹp khoảng cách giữa NLĐ và người sử dụng lao động, tạo dựng văn hóa trao đổi minh bạch trong doanh nghiệp.

Hình thức đối thoại đổi mới theo hướng dân chủ, thẳng thắn và cởi mở: NLĐ được khuyến khích bày tỏ quan điểm, góp ý trực tiếp. Nhờ đối thoại thực chất, quá trình thương lượng tại NCTS được chuẩn bị kỹ lưỡng, có định hướng rõ ràng và đạt hiệu quả cao. Công đoàn NCTS mà trực tiếp là đồng chí Đinh Trọng Sơn đã chủ động tổ chức và chủ trì thương lượng, thuyết phục và ký kết TƯLĐTT với nguyên tắc xuyên suốt: các điều khoản phải cụ thể, khả thi và có lợi hơn cho NLĐ so với quy định của pháp luật.

Đồng chí Đinh Trọng Sơn (giữa) trao quà cho NLĐ có thân nhân mắc bệnh hiểm nghèo, khó khăn. Ảnh: NCTS

Kết quả, bản TƯLĐTT của Công ty được Công đoàn Tổng công ty Hàng không Việt Nam chấm 88 điểm, xếp loại A. Trong đó, nhiều nội dung quan trọng đã được cụ thể hóa và nâng cao, như:

Về tiền lương, thu nhập bình quân của NLĐ tăng đều qua các năm, từ 14 triệu đồng/người/tháng (năm 2023) lên 26 triệu đồng/người/tháng (năm 2025) - mức tăng đáng kể trong bối cảnh ngành Hàng không còn nhiều biến động. Về chế độ ăn ca, ăn đêm, các quy định được xây dựng rõ ràng, bảo đảm dinh dưỡng và điều kiện làm việc cho NLĐ trực tiếp - nhóm chịu áp lực cao nhất trong dây chuyền sản xuất.

Đồng chí Đinh Trọng Sơn (giữa) trao hỗ trợ cho đoàn viên có hoàn cảnh khó khăn. Ảnh: NCTS

Về phúc lợi, nhiều chính sách vượt trội đã được bổ sung. NLĐ hoặc thân nhân mắc bệnh hiểm nghèo, phải điều trị dài ngày được hỗ trợ từ 1 đến 3 tháng lương tối thiểu vùng. Trường hợp gia đình NLĐ gặp rủi ro như tử vong do ốm đau, tai nạn, mức hỗ trợ từ 1,5 đến 3 tháng lương tối thiểu vùng. Các chính sách hiếu hỉ, hỗ trợ kết hôn (2 triệu đồng/người), chăm lo cán bộ nghỉ hưu… cũng được duy trì và mở rộng.

Bên cạnh đó là các chế độ bảo hiểm, chăm sóc sức khỏe, nghỉ mát hằng năm, quà tặng sinh nhật… góp phần nâng cao đời sống vật chất và tinh thần cho NLĐ. Không chỉ mang ý nghĩa hỗ trợ trực tiếp, các chính sách này còn giúp người lao động và gia đình giảm bớt gánh nặng chi phí, ổn định tâm lý, từ đó yên tâm làm việc và nâng cao năng suất.

Theo tính toán, tổng giá trị các chính sách mang lại lợi ích trực tiếp cho NLĐ trong giai đoạn 2023 - 2025 lên tới nhiều tỷ đồng.

Thương lượng trên nguyện vọng chính đáng và khả năng của doanh nghiệp

Đồng chí Đinh Trọng Sơn chia sẻ, TƯLĐTT có 26 điều. Trong đó, điều khiến anh tâm đắc nhất là Điều 12 - Chế độ phúc lợi và các khoản trợ cấp hỗ trợ và Điều 14 - Những quy định đối với lao động nữ. Các chế độ tại Điều 12 cho thấy sự thấu đáo và tính nhân văn bao trùm, không chỉ dừng lại ở NLĐ mà còn mở rộng tới cả gia đình họ. Trước hết, các mức chi cho lễ Tết (từ 1,5 đến 2 triệu đồng) là những con số rất thiết thực, cho thấy Công ty chia sẻ thành quả kinh doanh để cán bộ, nhân viên có một đời sống tinh thần ấm cúng hơn.

Điểm "chạm" nhất lại nằm ở những khoản trợ cấp hiểm nghèo và tử tuất. Việc hỗ trợ từ 1 đến 3 tháng lương tối thiểu vùng cho thấy một sự cam kết đồng hành cùng cán bộ, nhân viên trong những giai đoạn ngặt nghèo nhất của cuộc đời.

Công đoàn NCTS tiễn NLĐ và gia đình về quê đón Tết trên chuyến xe miễn phí. Ảnh: NCTS

Bên cạnh đó, chính sách chăm lo cho thế hệ tương lai - từ quà Trung thu, 1/6 đến khen thưởng học sinh giỏi - thể hiện một tầm nhìn bền vững, quan tâm đến con em họ tạo động lực để NLĐ yên tâm cống hiến. Những chi tiết nhỏ như hỗ trợ xe đưa đón, xe về quê ăn Tết chứng tỏ Công ty rất tinh tế trong việc thấu hiểu khó khăn của cán bộ, nhân viên.

Tiếp nối tinh thần nhân văn đó, Điều 14 quy định chế độ phúc lợi cho lao động nữ - "điểm sáng" trong chính sách của Công ty. Khi bối cảnh chi phí sinh hoạt đắt đỏ, khoản hỗ trợ tiền mua sữa 500.000 đồng/tháng, duy trì đến khi con đủ 12 tháng tuổi thể hiện sự thấu hiểu sâu sắc đối với những áp lực của phụ nữ trong giai đoạn thai kỳ và nuôi con mọn và sự đồng hành cùng người mẹ trong suốt "năm đầu đời" quan trọng nhất của trẻ.

Chế độ này tạo nên một môi trường làm việc an tâm và công bằng, nơi lao động nữ cảm thấy thiên chức làm mẹ của mình được tôn trọng thay vì bị xem là rào cản công việc. Nó biến những quy định khô khan của pháp luật thành sự chăm sóc thiết thực, giúp chị em có thêm động lực để vừa hoàn thành tốt vai trò tại Công ty, vừa vẹn tròn thiên chức tại gia đình. Đây thực sự là một chế độ "vàng" giúp Công ty giữ chân NLĐ và xây dựng văn hóa Công ty gắn kết như một gia đình.

Có thể nói, TƯLĐTT của Công ty là một bộ quy chế "biết nói", xây dựng dựa trên sự tử tế và sự trân trọng giá trị con người.

Để đạt được những điều khoản phúc lợi "đậm chất nhân văn" như vậy, quá trình đàm phán giữa đại diện tập thể NLĐ và người sử dụng lao động là một cuộc đối thoại về giá trị bền vững. Trước khi đàm phán, Công đoàn đã khảo sát mức chi tiêu thực tế (giá sữa, chi phí đi lại, lễ, Tết, khó khăn khi NLĐ về quê mỗi dịp Tết đến…), đồng thời so sánh phúc lợi với các Công ty trên cùng khu vực Nội Bài để đưa ra đề xuất có lợi cho NLĐ, phù hợp với tình hình sản xuất kinh doanh của Công ty. Ý tưởng cốt lõi của cuộc thương lượng tập thể được diễn ra trên nguyên tắc đôi bên cùng có lợi. Phía NLĐ đưa ra lập luận rằng "Phúc lợi tốt là khoản đầu tư cho năng suất", khi gia đình và con cái của NLĐ được chăm sóc, họ sẽ cống hiến với sự tận tâm cao nhất. Phía Người sử dụng lao động coi phúc lợi là giải pháp cốt lõi để giữ chân nhân tài, giảm chi phí tuyển dụng và đào tạo lại, đồng thời xây dựng thương hiệu tuyển dụng uy tín.

Theo chị Nghiêm Thị Thu Thủy - nhân viên Đội phục vụ hàng nhập, TƯLĐTT được cán bộ, nhân viên phấn khởi đón nhận. Mỗi dịp lễ Tết, mỗi thành tích học tập của con trẻ hay ngay cả những lúc ốm đau, hoạn nạn đều có sự hiện diện của Công ty. Những chuyến xe đưa NLĐ về quê đón Tết thể hiện sự chia sẻ, đồng cảm với khó khăn của NLĐ bằng hành động cụ thể. Từ đó NLĐ yên tâm gắn bó, cống hiến với trách nhiệm cao nhất vì nhận thấy sức lao động và hạnh phúc cá nhân của mình có ý nghĩa.

Có thể thấy, giá trị lớn nhất từ quá trình đối thoại và thương lượng tại NCTS không chỉ nằm ở các con số về thu nhập hay phúc lợi. Quan trọng hơn, đó là việc hình thành một môi trường làm việc ổn định, nơi NLĐ được lắng nghe, tôn trọng và tham gia vào quá trình ra quyết định liên quan đến quyền lợi của mình. Vai trò của Công đoàn được thể hiện rõ khi vừa đại diện cho NLĐ, vừa là cầu nối tin cậy với doanh nghiệp. Nhờ đó, nhiều năm NCTS không xảy ra tranh chấp lao động - một kết quả không dễ đạt được trong bối cảnh cạnh tranh và áp lực sản xuất ngày càng lớn.

Câu chuyện tại NCTS cho thấy: khi Công đoàn biết tổ chức đối thoại thực chất, kiên trì theo đuổi mục tiêu vì NLĐ; người đứng đầu Công đoàn có năng lực dẫn dắt thì sẽ tạo được mối quan hệ tin cậy giữa doanh nghiệp với Công đoàn qua thương lượng.