Bài 2: Tạo động lực mới từ người công nhân thời đại số

Nâng cao chất lượng nguồn nhân lực và đổi mới hoạt động công đoàn

Nghị quyết Đại hội lần thứ I Đảng bộ thành phố nhiệm kỳ 2025 - 2030 xác định mục tiêu xây dựng Đà Nẵng trở thành trung tâm kinh tế - xã hội lớn của cả nước và khu vực Đông Nam Á, là cực tăng trưởng của miền Trung trên các lĩnh vực công nghệ cao, đổi mới sáng tạo, logistics, kinh tế biển, tài chính và du lịch chất lượng cao. Những mục tiêu lớn lao ấy chỉ có thể trở thành hiện thực khi thành phố xây dựng được một đội ngũ công nhân hiện đại, có tri thức, kỹ năng nghề nghiệp cao và khả năng làm chủ những thành tựu mới của khoa học công nghệ. Nói cách khác, phát triển giai cấp công nhân phải đi trước một bước, đồng hành với chiến lược phát triển kinh tế - xã hội của thành phố trong giai đoạn mới.

Muốn vậy, trước hết cần tiếp tục nâng cao chất lượng nguồn nhân lực công nhân, xem đây là giải pháp mang tính nền tảng và lâu dài. Đào tạo nghề, đào tạo lại, bồi dưỡng kỹ năng số, kỹ năng thích ứng với chuyển đổi xanh và hội nhập quốc tế phải trở thành nhiệm vụ thường xuyên, gắn với nhu cầu thực tiễn của doanh nghiệp và xu hướng phát triển của thị trường lao động.

Trong bối cảnh trí tuệ nhân tạo, tự động hóa và kinh tế số phát triển mạnh mẽ, người công nhân không thể chỉ dừng lại ở việc đáp ứng yêu cầu của công việc hiện tại mà phải chủ động học tập, cập nhật kiến thức mới để thích nghi với những thay đổi nhanh chóng của công nghệ. Việc xây dựng xã hội học tập, tạo điều kiện để người lao động được học tập suốt đời vì thế không chỉ là một chủ trương nhân văn mà còn là yêu cầu tất yếu của sự phát triển.

Bên cạnh nâng cao trình độ chuyên môn, cần chú trọng giáo dục chính trị, tư tưởng, đạo đức nghề nghiệp, ý thức công dân và tinh thần trách nhiệm xã hội cho công nhân lao động. Một đội ngũ công nhân hiện đại phải vừa giỏi chuyên môn, vừa có bản lĩnh chính trị vững vàng, ý thức tổ chức kỷ luật, tinh thần yêu nước và khát vọng cống hiến cho sự phát triển của quê hương, đất nước. Đây cũng là điều kiện quan trọng để củng cố nền tảng xã hội của Đảng trong giai cấp công nhân, xây dựng lực lượng lao động vừa “hồng” vừa “chuyên”, đáp ứng yêu cầu của thời kỳ công nghiệp hóa, hiện đại hóa và hội nhập quốc tế.

Chăm lo toàn diện đời sống vật chất, tinh thần cho công nhân là một trong những nhiệm vụ trọng tâm của cả hệ thống chính trị thành phố Đà Nẵng. Trong ảnh: Tặng quà cho công nhân tại Hội nghị tiếp xúc, đối thoại giữa Đoàn đại biểu Quốc hội đơn vị thành phố Đà Nẵng và Chủ tịch UBND thành phố với đoàn viên công đoàn, người lao động năm 2026. Ảnh: Tác giả cung cấp.

Cùng với xây dựng nguồn nhân lực, việc đổi mới mạnh mẽ tổ chức và hoạt động công đoàn tiếp tục là nhiệm vụ có ý nghĩa quyết định. Trong bối cảnh vận hành mô hình chính quyền địa phương hai cấp, tổ chức công đoàn càng phải hướng mạnh về cơ sở, bám sát đời sống công nhân, kịp thời nắm bắt tâm tư, nguyện vọng và giải quyết những vấn đề phát sinh ngay từ cơ sở.

Thực tiễn những năm qua cho thấy, ở đâu công đoàn thực sự gần gũi với người lao động, ở đó niềm tin của đoàn viên được củng cố, quan hệ lao động ổn định và sản xuất kinh doanh phát triển. Vì vậy, đổi mới nội dung, phương thức hoạt động theo hướng lấy đoàn viên và người lao động làm trung tâm cần tiếp tục được thực hiện một cách quyết liệt và đồng bộ hơn. Công đoàn không chỉ là tổ chức đại diện mà còn phải trở thành người bạn đồng hành, chỗ dựa tin cậy của người lao động trong cuộc sống và công việc. Điều đó đòi hỏi đội ngũ cán bộ công đoàn phải được đào tạo bài bản, có bản lĩnh chính trị, am hiểu pháp luật, thành thạo kỹ năng đối thoại, thương lượng và giải quyết các vấn đề phát sinh trong quan hệ lao động.

Một nhiệm vụ quan trọng khác là tiếp tục xây dựng quan hệ lao động hài hòa, ổn định và tiến bộ. Trong bối cảnh nền kinh tế ngày càng hội nhập sâu rộng, việc bảo đảm hài hòa lợi ích giữa Nhà nước, doanh nghiệp và người lao động có ý nghĩa đặc biệt quan trọng đối với sự phát triển bền vững của thành phố. Đến nay, 86,9% doanh nghiệp trên địa bàn thành phố có tổ chức công đoàn đã ký kết thỏa ước lao động tập thể; 80% doanh nghiệp thực hiện đối thoại tại nơi làm việc. Những kết quả đó góp phần quan trọng trong việc phòng ngừa tranh chấp lao động, bảo đảm môi trường sản xuất ổn định và nâng cao đời sống người lao động.

Tuy nhiên, mục tiêu trong giai đoạn tới không chỉ dừng lại ở việc tăng số lượng các bản thỏa ước lao động tập thể mà phải nâng cao chất lượng, bảo đảm mang lại những lợi ích thiết thực hơn cho công nhân, nhất là về tiền lương, điều kiện làm việc, an toàn lao động và phúc lợi xã hội.

Cùng với đó, việc xử lý tình trạng nợ đóng, chậm đóng bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế và bảo hiểm thất nghiệp cần được thực hiện quyết liệt hơn. Khi quyền lợi chính đáng của người lao động được bảo đảm, niềm tin vào doanh nghiệp và tổ chức công đoàn sẽ được củng cố, góp phần xây dựng môi trường lao động ổn định và phát triển bền vững.

Chăm lo toàn diện đời sống công nhân

Chăm lo toàn diện đời sống vật chất, tinh thần cho công nhân tiếp tục là một trong những nhiệm vụ trọng tâm của cả hệ thống chính trị. Giai đoạn 2021 - 2025, các cấp công đoàn đã hỗ trợ hơn 186.000 lượt đoàn viên, người lao động có hoàn cảnh khó khăn với tổng kinh phí trên 118 tỷ đồng; hỗ trợ xây dựng và sửa chữa 255 nhà “Mái ấm Công đoàn” với kinh phí gần 8 tỷ đồng.

Những kết quả đó thể hiện sự quan tâm thiết thực đối với người lao động, song nhu cầu thực tế vẫn còn rất lớn. Nhà ở xã hội, trường học, nhà trẻ, cơ sở y tế, thiết chế văn hóa, thể thao và các điều kiện sinh hoạt thiết yếu cho công nhân cần tiếp tục được đầu tư đồng bộ, đặc biệt tại các khu công nghiệp, khu công nghệ cao và những địa bàn tập trung đông lao động.

Việc thành phố triển khai các dự án nhà ở xã hội trong thời gian qua là tín hiệu tích cực, góp phần giải quyết nhu cầu an cư của người lao động. Đây không chỉ là chính sách an sinh mà còn là giải pháp chiến lược để thu hút, giữ chân và phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao cho thành phố trong tương lai.

Một yêu cầu mới đặt ra hiện nay là đẩy mạnh chuyển đổi số trong hoạt động công đoàn và quản lý lao động. Xây dựng công đoàn số, phát triển các nền tảng số để kết nối, hỗ trợ, tư vấn pháp luật và tiếp nhận phản ánh của người lao động sẽ giúp nâng cao hiệu quả hoạt động, đáp ứng yêu cầu của xã hội hiện đại.

Quá trình chuyển đổi số cũng đòi hỏi các cơ quan quản lý nhà nước, tổ chức công đoàn và doanh nghiệp phải tăng cường khai thác dữ liệu, nâng cao năng lực dự báo, nắm bắt kịp thời tình hình công nhân lao động và quan hệ lao động, từ đó chủ động xây dựng các chính sách phù hợp với thực tiễn.

Bên cạnh đó, cần tiếp tục đẩy mạnh phát triển đoàn viên, thành lập công đoàn cơ sở và xây dựng tổ chức đảng trong doanh nghiệp, nhất là tại khu vực ngoài nhà nước, doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài và các ngành nghề mới. Giai đoạn 2021 - 2025, các cấp công đoàn đã giới thiệu gần 5.800 đoàn viên ưu tú cho Đảng xem xét, bồi dưỡng; hơn 4.100 đoàn viên được kết nạp Đảng. Đây là nguồn lực quan trọng để tăng cường sự lãnh đạo của Đảng trong giai cấp công nhân, củng cố khối đại đoàn kết toàn dân và giữ vững ổn định chính trị - xã hội trên địa bàn.

Bước vào nhiệm kỳ 2025 - 2030 với không gian phát triển mới, mô hình quản trị mới và những mục tiêu lớn hơn, Đà Nẵng đang đứng trước yêu cầu phải tạo dựng những động lực tăng trưởng mới, trong đó con người là yếu tố quyết định. Giai cấp công nhân hiện đại, có tri thức, kỹ năng, bản lĩnh và khát vọng cống hiến sẽ tiếp tục là lực lượng tiên phong trên hành trình đó.

Xây dựng giai cấp công nhân lớn mạnh không chỉ là chăm lo cho một bộ phận xã hội mà chính là đầu tư cho tương lai phát triển của thành phố. Khi người lao động được bảo đảm việc làm, thu nhập, nhà ở, phúc lợi và cơ hội học tập suốt đời, họ sẽ trở thành nguồn lực quan trọng nhất, tạo nên sức cạnh tranh, khả năng đổi mới sáng tạo và sự phát triển bền vững của Đà Nẵng trong giai đoạn mới. Đó cũng là nền tảng để thành phố hiện thực hóa khát vọng vươn lên trở thành cực tăng trưởng quốc gia, trung tâm đổi mới sáng tạo của khu vực và một đô thị đáng sống, đáng đến, đáng cống hiến trong tương lai.