Công đoàn và công nhân lao động Nghệ An trong cuộc cách mạng khoa học công nghệ

Phát triển đoàn viên, mở rộng mạng lưới Công đoàn

Tính đến hết năm 2024, Liên đoàn Lao động (LĐLĐ) tỉnh Nghệ An quản lý 194.625 đoàn viên và 2.938 công đoàn cơ sở (CĐCS), tăng 18.330 đoàn viên so với đầu năm. Đáng chú ý, 87 CĐCS mới được thành lập, trong đó có 48 CĐCS có trên 25 đoàn viên, đạt tỷ lệ 93,09% so với chỉ tiêu.

Trong khu vực phi chính thức, LĐLĐ tỉnh đã thành lập 03 nghiệp đoàn nghề cá tại các huyện Diễn Châu, Quỳnh Lưu và thị xã Hoàng Mai, kết nạp 1.503 đoàn viên. Sự mở rộng này phản ánh nỗ lực bao phủ tổ chức Công đoàn đến mọi ngành nghề, tạo nền tảng vững chắc để tập hợp lực lượng lao động tham gia vào quá trình chuyển đổi số và ứng dụng công nghệ.

Lễ ra mắt CĐCS tháng 5/2024 tại Công đoàn Khu kinh tế Đông Nam Nghệ An. Ảnh: HOÀNG YẾN

Bên cạnh đó, công tác đào tạo cán bộ Công đoàn được chú trọng. Trong năm 2024, 33 cán bộ chuyên trách được đào tạo lý luận nghiệp vụ tại Trường Đại học Công đoàn, cùng với 10 lớp tập huấn kỹ năng với 506 lượt cán bộ tham gia. Điều này giúp đội ngũ cán bộ Công đoàn nắm bắt phương pháp lãnh đạo hiện đại, phù hợp với yêu cầu quản lý trong các doanh nghiệp ứng dụng công nghệ cao.

Tính đến ngày 30.11.2024, đã thành lập mới 87 CĐCS (trong đó có 48 CĐCS có trên 25 đoàn viên), kết nạp mới 23.708 đoàn viên; số đoàn viên tăng thêm so với đầu năm là 18.330 người (đạt 129,33%). Tỷ lệ thành lập CĐCS có trên 25 đoàn viên là 391/420 (đạt 93,09%).

Đối với công tác phát triển ở khu vực phi chính thức, LĐLĐ tỉnh đã hoàn thành vận động thành lập 03 nghiệp đoàn nghề cá tại LĐLĐ huyện Diễn Châu, Quỳnh Lưu và thị xã Hoàng Mai (đạt 100%), kết nạp được 1.503/600 đoàn viên (đạt 250,5%).

Nâng cao chất lượng nguồn nhân lực – Chìa khóa thích ứng công nghệ

Theo số liệu cuối năm 2024, tỷ lệ lao động qua đào tạo của Nghệ An đạt 70,1%, tăng 3,7% so với năm 2021. Kết quả này đến từ hệ thống giáo dục nghề nghiệp bài bản với 6 trường đại học, 10 trường cao đẳng và 22 trung tâm dạy nghề. Trường Đại học Vinh được chọn xây dựng thành đại học trọng điểm quốc gia, đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao cho vùng Bắc Trung Bộ.

Các cơ sở giáo dục đã hợp tác với hơn 320 doanh nghiệp trong và ngoài nước để đào tạo thực hành, giúp sinh viên tiếp cận công nghệ tiên tiến. Giai đoạn 2021 – 2024, 298.775 người được đào tạo từ trình độ đại học đến sơ cấp, trong đó 38,5% là lao động nữ. Điều này cho thấy sự chuyển dịch tích cực trong cơ cấu lao động, đáp ứng nhu cầu nhân lực kỹ thuật số của các ngành công nghiệp trọng điểm như chế biến, xây dựng và dịch vụ công nghệ cao.

Ban Quản lý Khu kinh tế Đông Nam ký biên bản ghi nhớ hợp tác với Phòng Thương mại Hoa Kỳ gốc Á. Ảnh: PHAN TÚ

Đặc biệt, phong trào khởi nghiệp sáng tạo được đẩy mạnh với 145 lớp tập huấn cho 13.922 học sinh, sinh viên, cùng 84 câu lạc bộ khởi nghiệp. Các hoạt động này trang bị kỹ năng mềm, tư duy đổi mới, tạo tiền đề cho CNLĐ tham gia vào hệ sinh thái khởi nghiệp công nghệ.

Bà Trần Thị Nguyệt – Phó Chủ tịch Công đoàn Khu kinh tế Đông Nam Nghệ An – cho biết: “Hiện nay, Khu kinh tế có gần 50 nghìn lao động trong 157 doanh nghiệp. Thu nhập bình quân của người lao động đạt 8.198.000 đồng/tháng. Tỷ lệ lao động qua đào tạo trong khu kinh tế ngày càng được nâng cao, nhiều người có trình độ thạc sĩ, giỏi ngoại ngữ, tay nghề cao, giữ các vị trí quản lý tại doanh nghiệp. Họ đang từng bước tiếp thu và làm chủ công nghệ hiện đại”.

Nhờ lực lượng lao động có trình độ cao, phần lớn các dự án FDI của Nghệ An đều nằm trong các khu công nghiệp thuộc Khu kinh tế Đông Nam, với 98 dự án, chiếm trên 66% về số lượng và tổng số vốn đầu tư đăng ký 5,36 tỷ USD, chiếm trên 92% tổng vốn đầu tư của toàn tỉnh. Năm 2024, có thêm 16 doanh nghiệp đi vào hoạt động; lũy kế đến nay có 157 doanh nghiệp đang hoạt động, với doanh thu 77.219 tỷ đồng, tăng 30% so với năm 2023. Xuất khẩu đạt 1,8 tỷ USD, tăng 62% so với năm 2023, chiếm 56% tổng kim ngạch xuất khẩu của toàn tỉnh; nhập khẩu đạt 2,13 tỷ USD, tăng 129% so với năm 2023, chiếm 96% tổng kim ngạch nhập khẩu, nộp ngân sách nhà nước đạt 2.208 tỷ đồng.

Thúc đẩy sáng kiến, lao động sáng tạo

Trước đó, vào năm 2022, Chương trình “1 triệu sáng kiến” đã thu hút 21.725 đề xuất từ CNLĐ Nghệ An, đạt 700% chỉ tiêu. Nhiều sáng kiến ứng dụng công nghệ mang lại giá trị hàng chục tỷ đồng, điển hình như cải tiến dây chuyền sản xuất tại các nhà máy chế biến sữa, đường, hay giải pháp tiết kiệm năng lượng trong xây dựng.

Năm 2024, phong trào “Lao động giỏi – Lao động sáng tạo” tiếp tục lan rộng. Công đoàn tỉnh cũng phối hợp với doanh nghiệp triển khai các công trình khoa học, như dự án “Bệnh viện Y học cổ truyền Nguyên Phúc” trị giá 400 tỷ đồng, kết hợp ứng dụng công nghệ y tế thông minh. Kết quả, 38 cá nhân được Tổng Liên đoàn tặng Bằng Lao động sáng tạo, 2 cá nhân đạt danh hiệu Chiến sĩ thi đua toàn quốc.

Sản xuất linh kiện điện tử ở Khu Kinh tế Đông Nam Nghệ An. Ảnh: TRÂN CHÂU

Hoạt động của Công đoàn và CNLĐ đã góp phần đưa GRDP của Nghệ An tăng 9,01% trong năm 2024, đứng thứ 13 toàn quốc. Chỉ số sản xuất công nghiệp (IIP) tăng 15%, đặc biệt ở các ngành chế biến sữa, đường và khai thác đá xây dựng – những lĩnh vực ứng dụng tự động hóa và AI. Thu ngân sách nhà nước năm 2024 ước đạt hơn 25.000 tỷ đồng, đạt 155,9% dự toán; chi ngân sách ước đạt 45.832 tỷ đồng, bằng 127% dự toán. Tính đến hết năm 2024, toàn tỉnh đã cấp mới cho 82 dự án, điều chỉnh 167 lượt dự án với tổng số vốn cấp mới và điều chỉnh là 61.488,1 tỷ đồng. Năm 2024, thu hút FDI đạt hơn 1,7 tỷ USD – cao nhất từ trước đến nay.

Thu hút đầu tư nước ngoài đạt kỷ lục phản ánh sức hút của môi trường kinh doanh số hóa và nguồn nhân lực chất lượng. Công đoàn tỉnh cũng tham gia tích cực vào cải cách hành chính, thúc đẩy Đề án 06/CP của Chính phủ về chuyển đổi số, giúp giảm thiểu thủ tục hành chính cho doanh nghiệp.

Tuy nhiên, dù đạt nhiều thành tựu, Nghệ An vẫn đối mặt với thách thức như chênh lệch trình độ lao động giữa các vùng, hạn chế về hạ tầng công nghệ ở khu vực nông thôn. Để bắt kịp cách mạng KHCN, Công đoàn tỉnh cần: mở rộng đào tạo kỹ năng số cho lao động phi chính thức; tăng cường hợp tác với doanh nghiệp công nghệ để cập nhật chương trình đào tạo; hỗ trợ tài chính cho các sáng kiến ứng dụng AI, IoT trong sản xuất; bảo vệ quyền lợi người lao động trước nguy cơ bị thay thế bởi robot và tự động hóa.

Trong hành trình chinh phục cách mạng KHCN, Công đoàn tỉnh Nghệ An đã khẳng định vai trò cầu nối giữa CNLĐ, doanh nghiệp và chính quyền. Qua việc nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, thúc đẩy sáng tạo và tạo môi trường làm việc hiện đại, tổ chức Công đoàn không chỉ giúp CNLĐ thích ứng với công nghệ mà còn đưa Nghệ An trở thành điểm sáng trong phát triển kinh tế số. Để duy trì đà tăng trưởng, sự phối hợp đa ngành và đầu tư chiến lược vào KHCN sẽ là chìa khóa then chốt trong giai đoạn tới.