Cộng đồng người Việt Nam tại Pháp: Đoàn kết, phát triển và hướng về Tổ quốc

Hoạt động sôi nổi với hàng trăm hội đoàn, cộng đồng mang những đặc trưng riêng biệt: Có lịch sử hình thành sâu sắc, quy tụ nhiều thế hệ kiều bào với đa dạng thành phần từ trí thức, doanh nhân đến sinh viên và có sự hội nhập thành công vào xã hội sở tại.

Thế nhưng, sợi chỉ đỏ xuyên suốt kết nối các thế hệ chính là lòng yêu nước và tinh thần chung luôn hướng về quê hương, đất nước. Bằng tình cảm thiêng liêng đó, cộng đồng đã và đang tổ chức nhiều hoạt động ý nghĩa, thể hiện sự đoàn kết, gắn bó, cùng nhau phát triển và củng cố khát vọng chung tay dựng xây Tổ quốc.

Chi hội thanh niên và sinh viên Việt Nam tại thành phố Rennes (SVRen) tổ chức chương trình nghệ thuật mang chủ đề “Tết Cội nguồn 2025”. Ảnh: Hồng Hà.

Niềm tự hào dân tộc

Với cộng đồng người Việt tại Pháp, những ngày lễ lịch sử trọng đại của dân tộc như ngày Thống nhất đất nước (30.4), Chiến thắng Điện Biên Phủ (7.5) hay Quốc khánh (2.9), không chỉ là dịp kỷ niệm mà còn là biểu tượng cho tinh thần đoàn kết và lòng yêu nước bất diệt. Chia sẻ về ý nghĩa của ngày lịch sử này, ông Nguyễn Văn Bổn, nguyên Chủ tịch Hội người Việt Nam tại Pháp (UGVF), cho biết: “Những ngày lễ lớn của đất nước là dịp để toàn thể dân tộc Việt Nam cùng nhìn lại chặng đường đấu tranh gian khổ nhưng đầy tự hào, và từ đó càng thêm quyết tâm giữ vững và phát huy những thành quả đã đạt được”.

Sự gắn kết của kiều bào Pháp với đất nước có lịch sử lâu đời. Ngay từ năm 1919, phong trào yêu nước tại Pháp do Chủ tịch Hồ Chí Minh khởi xướng đã quy tụ nhiều trí thức, thanh niên. Cột mốc ngày 2.9.1945 càng trở thành nguồn khích lệ, thôi thúc bao thế hệ Việt kiều đồng hành cùng dân tộc. Nhiều trí thức thành danh tại Pháp như Trần Đại Nghĩa, Tôn Thất Tùng… đã theo tiếng gọi Tổ quốc trở về phục vụ kháng chiến, đặt nền móng cho sự phát triển đất nước.

Nhìn từ chiều dài lịch sử, có thể thấy cộng đồng Việt Nam tại Pháp đã và đang là “cái nôi” của nhiều phong trào yêu nước, nơi hình thành lực lượng trí thức, văn nghệ sĩ gắn bó với dân tộc. Việc duy trì các hoạt động hướng về cội nguồn ở Pháp hôm nay không chỉ là sự tiếp nối truyền thống ấy, mà còn là lời khẳng định lòng yêu nước của người Việt xa xứ luôn bền chặt qua nhiều thế hệ.

Giữ gìn bản sắc dân tộc

Trải qua nhiều thế hệ, cộng đồng người Việt tại Pháp luôn được biết đến như một trong những cộng đồng đông đảo và giàu truyền thống yêu nước. Các hội đoàn như UGVF, Hội Sinh viên Việt Nam tại Pháp (UEVF), Hội Tinh hoa Việt Nam, Hội Cánh Diều, Hội Văn hóa Việt… đã tạo dựng không gian giao lưu văn hóa, giữ gìn tiếng Việt, quảng bá ẩm thực và nghệ thuật dân gian, góp phần lan tỏa hình ảnh Việt Nam đến công chúng Pháp và châu Âu.

Một trong những hoạt động quảng bá văn hóa Việt tại Pháp. Ảnh: Hồng Hà.

Nhiều chương trình triển lãm, biểu diễn nghệ thuật, tọa đàm về lịch sử - văn hóa Việt Nam đã được tổ chức tại Paris, Lyon, Toulouse, Nice giúp cộng đồng vừa gắn bó nội bộ, vừa thắt chặt tình hữu nghị Việt - Pháp.

Nghệ sĩ người Pháp Dominique de Miscault, Chủ tịch danh dự của Hội Tinh hoa Việt Nam chia sẻ: “Hội Tinh hoa Việt Nam mong muốn trở thành nơi kết nối văn hóa giữa Pháp và Việt Nam, kết nối trí thức, nghệ sĩ và những người con ưu tú của cộng đồng kiều bào Việt Nam tại Pháp để cùng nhau giữ gìn bản sắc, đồng thời tạo động lực mới cho thế hệ trẻ. Chúng tôi trân trọng văn hóa Việt và tôi cho rằng các thế hệ kiều bào đã làm rất tốt. Các bạn hướng về Tổ quốc không chỉ bằng tình cảm, mà còn bằng việc nuôi dưỡng ký ức lịch sử, gìn giữ tiếng Việt và khẳng định niềm tự hào dân tộc ngay trên đất Pháp.”

Cũng chung lý tưởng đó, bà Phùng Thảo Huyền – Phó Chủ tịch Hội Văn hóa Việt tại Nice, người sáng lập và quản lý groupe Hội người Việt Nam tại Nice chia sẻ: “Văn hoá là hồn cốt của một dân tộc. Đối với cộng đồng người Việt tại Nice, văn hoá chính là sợi dây gắn kết, là sức mạnh mềm để chúng ta giữ gìn bản sắc, củng cố niềm tự hào dân tộc. Thông qua những hoạt động truyền thống như Tết Nguyên đán, Trung thu, các lớp dạy tiếng Việt và nhiều chương trình giao lưu văn nghệ, ẩm thực,… Hội đã tạ o ra một không gian văn hoá giàu bản sắc, nơi cộng đồng người Việt tại thành phố Nice và vùng Côte d’Azur có thể gắn kết và cùng nhau phát triển.

Quan trọng hơn cả, Hội Văn hoá Việt Nam tại Nice đang tạo dựng một nền tảng vững chắc để thế hệ trẻ sinh ra và lớn lên tại Pháp vẫn được nuôi dưỡng bằng ngôn ngữ mẹ đẻ, thấu hiểu truyền thống và tự hào về cộ i nguồn dân tộc Việt Nam. Giữ gìn văn hoá vì thế không chỉ là trách nhiệm, mà còn là chiến lược lâu dài: Xây dựng một cộng đồng người Việt đoàn kết, mạnh mẽ, có tiếng nói với chính quyền sở tại, đồng thời trở thành cầu nối quảng bá hình ảnh Việt Nam đến bạn bè quốc tế”.

Trong bối cảnh hội nhập sâu rộng, bản sắc văn hóa là sợi dây giữ cho cộng đồng không tan biến giữa dòng chảy toàn cầu hóa. Các hội đoàn Việt Nam tại Pháp không chỉ gìn giữ ngôn ngữ, phong tục mà còn đưa văn hóa Việt trở thành “thương hiệu mềm”, giúp hình ảnh Việt Nam lan tỏa gần gũi và giàu sức sống trên đất bạn.

Chung tay phát triển kinh tế

Không chỉ giữ lửa văn hóa, cộng đồng người Việt tại Pháp còn đóng góp mạnh mẽ trong lĩnh vực kinh tế, khoa học, công nghệ . Ông Nguyễn Hải Nam - Chủ tịch Hội Doanh nhân Việt Nam tạ i Pháp (ABViet France), nhấn mạnh: “Doanh nhân kiều bào không chỉ làm kinh tế mà còn là những nhịp cầu hữu nghị. Hội Doanh nhân Việt Nam tại Pháp tập trung hỗ trợ thế hệ trẻ khởi nghiệp, đồng thời kết nối thương mại hai chiều, đưa hàng hóa Việt Nam tiếp cận sâu hơn với thị trường Pháp và châu Âu.

Các thế hệ Việt kiều tại Pháp tham dự Lễ kỷ niệm 50 năm giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước. Ảnh: Nhandan.vn.

Theo số liệu mới, năm 2024 Việt Nam xuất khẩu sang Pháp khoảng 3,45 tỷ USD hàng hóa. Trong đó, riêng mặt hàng dệt may đạt khoảng 232,5 triệu USD trong 6 tháng đầu năm 2025, giày dép đạt 518,29 triệu USD chỉ trong 11 tháng năm 2024, còn nông sản chế biến như cà phê, hạt điều và trái cây nhiệt đới cũng đang tăng nhanh. Những con số ấy chính là minh chứng rõ ràng cho việc doanh nhân kiều bào và doanh nghiệp trong nước đã tận dụng được lợi thế EVFTA, cải thiện chất lượng sản phẩm và mở rộng thị phần theo hướng đáp ứng các tiêu chuẩn cao của thị trường EU”.

Trong khi đó, giới trí thức cũng khẳng định vai trò ngày càng quan trọng. Giáo sư - Tiến sĩ Nguyễn Đức Khương, Chủ tịch Hội Trí thức Việt Nam Toàn cầu (AVSE Global), cho rằng: “Tri thức Việt ở nước ngoài là tài sản quý báu. AVSE Global luôn nỗ lực đưa nguồn lực này về phục vụ đất nước, từ trí tuệ nhân tạo, năng lượng tái tạo đến các mô hình đô thị thông minh. Đây là cách chúng tôi đồng hành cùng Tổ quốc trong kỷ nguyên hội nhập.”

Trong lĩnh vực khoa học, công nghệ , VietNuc –Tổ chức Mạng lưới chuyên gia năng lượng hạt nhân Việt Nam ở nước ngoài là một hội đoàn nổi bậ t và uy tín, được hình thành với khát vọng chung tay đóng góp tri thức, kinh nghiệm quốc tế và tinh thần cống hiến trong giai đoạn đất nước bước vào vận hội mới.

Ông Phạm Tuấn Hiệp, Tổng thư ký của VietNuc cho biết: “Trước những yêu cầu lớn từ Nghị định 57 về đổi mới khoa học – công nghệ , lộ trình khởi động các dự án điện hạt nhân nhằm bảo đảm an ninh năng lượng, cung ứng điện bền vững và thực hiện cam kết NetZero vào năm 2050, VietNuc mong muốn trở thành cầu nối quy tụ trí tuệ Việt toàn cầu. Mạng lưới không chỉ hướng đến việc chia sẻ tri thức và hỗ trợ đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao, mà còn góp phần nâng tầm văn hóa an toàn hạt nhân, thúc đẩy đổi mới công nghệ và đưa tri thức hạt nhân Việt Nam bắt kịp chuẩn mực quốc tế”.

Ở góc độ phát triển, kiều bào Pháp không chỉ là “nguồn kiều hối” mà còn là “nguồn chất xám” quan trọng. Những sáng kiến đổi mới, công nghệ tiên tiến, tư duy quản trị hiện đại được họ mang về cho Việt Nam chính là động lực bổ sung quý báu cho quá trình chuyển đổi số, phát triển bền vững và hội nhập quốc tế của đất nước.

Hướng về Tổ quốc bằng hành động thiết thực

Tinh thần hướng về Tổ quốc còn được cộng đồng người Việt tại Pháp thể hiện qua nhiều hoạt động từ thiện - xã hội: quyên góp cho đồng bào vùng thiên tai, trao học bổng cho học sinh nghèo vượt khó, hỗ trợ y tế và giáo dục trong nước. Một số bạn trẻ Việt kiều còn trực tiếp trở về tham gia các dự án khởi nghiệp xã hội, bảo tồn di sản, phát triển cộng đồng nông thôn. Thế hệ trẻ kiều bào trở thành những “sứ giả văn hóa”, góp phần đưa tiếng Việt, áo dài, ẩm thực, dân ca Việt đến gần hơn với bạn bè quốc tế.

Đại sứ Việt Nam tại Pháp Đinh Toàn Thắng giao lưu với người Việt tại Pháp, năm 2024. Ảnh: Sỹ Hùng.

Đại sứ Việt Nam tại Pháp Đinh Toàn Thắng nhấn mạnh: “Mỗi người con xa xứ đều mang trong tim ngọn lửa yêu nước. Sự đoàn kết và đóng góp của bà con kiều bào là nguồn sức mạnh to lớn, góp phần xây dựng đất nước Việt Nam hùng cường, thịnh vượng.”

Những đóng góp này cho thấy tinh thần “hướng về cội nguồn” của kiều bào không dừng lại ở khẩu hiệu, mà hiện hữu qua hành động cụ thể: Từ một suất học bổng, một chuyến thiện nguyện, đến những dự án dài hơi. Đó là sự lan tỏa của tình yêu Tổ quốc bằng trách nhiệm và việc làm thiết thực.

Lan tỏa tình yêu quê hương trong mỗi gia đình

Trong nhiều gia đình Việt kiều, những dịp lễ trọng đại của dân tộc luôn được đón chào bằng những hoạt động giản dị nhưng giàu ý nghĩa: treo cờ đỏ sao vàng trước cửa nhà, nấu những món ăn truyền thống, kể cho con cháu nghe về lịch sử đấu tranh của dân tộc. Với thế hệ trẻ sinh ra và lớn lên tại Pháp, những câu chuyện ấy trở thành hành trang tinh thần, nuôi dưỡng niềm tự hào dân tộc và ý thức trách nhiệm hướng về quê hương.

Bạn trẻ Khánh Vân, sinh viên Trường Đại học Kiến trúc ở Paris chia sẻ: “Dẫu đang sinh sống nơi đất khách quê người, em vẫn luôn tự hào mang trong tim dòng máu Việt và những giá trị mà quê hương đã vun đắp. Em luôn hướng về quê hương, Tổ quốc bằng những hành động thiết thực như gìn giữ và lan tỏa tiếng Việt, quảng bá văn hóa Việt tới bạn bè quốc tế. Với em, đó chính là cách chân thành nhất để thể hiện lòng biết ơn, niềm tự hào dân tộc và khát vọng đóng góp cho sự phát triển của đất nước.”

Từ những lời chia sẻ mộc mạc ấy, có thể thấy tình yêu quê hương không chỉ là ký ức quá khứ, mà còn là động lực hướng tới tương lai. Khi thế hệ trẻ kiều bào gắn bó hơn với quê hương, sức mạnh đoàn kết dân tộc sẽ càng được bồi đắp, trở thành nền tảng vững chắc cho sự phát triển của đất nước.

Củng cố sức mạnh đại đoàn kết

Trải qua chặng đường lịch sử đầy tự hào của dân tộc, tinh thần đại đoàn kết vẫn là sợi chỉ đỏ xuyên suốt, gắn kết mọi thế hệ người Việt dù ở trong hay ngoài nước. Cộng đồng người Việt tại Pháp, với trí tuệ, bản lĩnh và tình yêu Tổ quốc sâu sắc, đang ngày càng khẳng định vai trò quan trọng của mình trong công cuộc xây dựng đất nước giàu mạnh, văn minh.

Những hoạt động cộ ng đồng ý nghĩa được tổ chức thường niên – từ giao lưu văn hóa, giáo dục, gìn giữ tiếng Việt, quảng bá ẩm thực dân tộc đến các chương trình thiện nguyện – không chỉ là dịp để bà con kiều bào tri ân thế hệ đi trước, mà còn là lời hứa quyết tâm: Dù ở bất cứ nơi đâu, người Việt Nam vẫn một lòng hướng về Tổ quốc, chung tay gìn giữ truyề n thống, xây dựng và bảo vệ đất nước.

Nhìn về tương lai, sức mạnh đoàn kết ấy sẽ tiếp tục là nguồn động lực để cộng đồng người Việt tại Pháp cùng Nhân dân trong nước vượt qua thử thách, vươn lên hội nhập và phát triển. Từ mỗi hành động cụ thể – gìn giữ bản sắc, chia sẻ tri thức, kết nối kinh tế, hay đơn giản là dạy con cháu nói tiếng Việt – kiều bào đã và đang thắp sáng niềm tin vào một Việt Nam thịnh vượng, giàu văn hóa và bền vững. Đó chính là minh chứng sống động rằng, dù khoảng cách địa lý có xa xôi, trái tim người Việt vẫn luôn cùng chung nhịp đập vì Tổ quốc.