Chủ động thích ứng mô hình mới, đảm bảo quyền lợi người lao động

Đồng chí Trần Văn Lịch, Ủy viên Ban Thường vụ Liên đoàn Lao động tỉnh Ninh Bình, Chủ tịch Công đoàn phường Nam Định chia sẻ về quá trình hoạt động tại Công đoàn phường Nam Định.

Đồng chí Trần Văn Lịch - Chủ tịch Công đoàn phường Nam Định (tỉnh Ninh Bình). Ảnh: Nguyễn Việt

Với hơn 30 năm công tác, trong đó 26 năm làm cán bộ công đoàn chuyên trách, đồng chí Trần Văn Lịch có hành trình gắn bó sâu sắc với tổ chức công đoàn. Từ tháng 6/2000, anh được tiếp nhận về Liên đoàn Lao động huyện Mỹ Lộc (tỉnh Nam Định cũ), làm Phó Chủ tịch khoảng 1 năm, Chủ tịch khoảng 5 năm.

Sau đó, anh làm Trưởng Ban Chính sách Pháp luật Liên đoàn Lao động tỉnh Nam Định cũ khoảng 10 năm, rồi Chủ tịch Công đoàn Viên chức tỉnh và Công đoàn khối Ủy ban Dân tỉnh hơn 5 năm.

Từ tháng 9.2025, sau hợp nhất, anh được phân công làm Phó Chủ tịch Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam phường kiêm Chủ tịch Công đoàn phường Nam Định.

Đồng chí Trần Văn Lịch đánh giá cao giai đoạn 10 năm làm Trưởng Ban Chính sách Pháp luật là thời kỳ đáng nhớ nhất, khi anh trực tiếp tham mưu cho Ban Thường vụ, Thường trực Liên đoàn Lao động tỉnh về công tác chính sách pháp luật, chăm lo bảo vệ quyền lợi hợp pháp chính đáng của đoàn viên, người lao động. Anh kể lại hai vụ việc điển hình gần Tết Nguyên đán:

Năm 2019, tại Công ty TNHH GARNET (Khu công nghiệp Bò Xã), khi chuyển đổi chủ sở hữu, chủ mới không tiếp nhận lao động, chủ cũ không giải quyết chế độ tiền lương và bảo hiểm xã hội.

Sau khi nắm tình hình, anh tham mưu phối hợp các ngành chức năng làm việc với doanh nghiệp, yêu cầu giải quyết cho hơn 200 lao động với số tiền trên 2 tỷ đồng. Công nhân lao động đã lên cảm ơn lãnh đạo tỉnh và cá nhân anh, thể hiện sự tin tưởng vào tổ chức công đoàn.

Năm 2017, tại Công ty TNHH Vina A.C.A. Lim (vốn Hàn Quốc, Khu công nghiệp Bò Xã), chủ doanh nghiệp bỏ trốn về nước, nợ lương vài tháng và chưa đóng bảo hiểm xã hội.

Anh tham mưu báo cáo kịp thời, phối hợp giải quyết ưu tiên tiền lương, đề nghị UBND tỉnh trợ cấp 1 triệu đồng/người (tổng 100 triệu đồng). Những việc làm này giúp người lao động nhận thức rõ: "Công đoàn thực sự là tổ chức của người lao động, do người lao động, vì người lao động".

Về mô hình mới Công đoàn phường Nam Định (thành lập tháng 9.2025), đồng chí Trần Văn Lịch cho biết ngay sau thành lập, công đoàn đã chủ động bắt tay vào hoạt động, không để gián đoạn.

Các bước đầu tiên bao gồm: tổ chức hội nghị giao ban với công đoàn cơ sở để nắm tình hình, triển khai nhiệm vụ; ban hành quy chế hoạt động, phân công nhiệm vụ cho Ban Chấp hành, Ban Thường vụ; tập trung chỉ đạo đại hội công đoàn cơ sở (hoàn thành trước 20.10.2025) và chuẩn bị đại hội công đoàn phường theo kế hoạch của Liên đoàn Lao động tỉnh Ninh Bình.

Hiện tại, công đoàn phường tập trung chăm lo Tết, giải quyết khó khăn, giảm thiểu phản ứng lao động tập thể và tranh chấp; đôn đốc thu kinh phí đoàn phí; phát triển đoàn viên, thành lập công đoàn cơ sở (đặc biệt khó khăn với doanh nghiệp nhỏ, siêu nhỏ); nâng cao chất lượng cán bộ công đoàn qua tập huấn chuyên đề từ năm 2026 (sau khi có kế hoạch kinh phí). Công đoàn cũng chỉ đạo cơ sở tổ chức tập huấn tại chỗ cho cán bộ từ cấp tổ trở xuống.

Đồng chí Trần Văn Lịch thẳng thắn chia sẻ những khó khăn của mô hình mới: chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn chưa rõ ràng; tính chủ động và hiệu lực thấp do phân cấp chưa cụ thể; khó khăn trong làm việc với cơ sở và cấp ủy, chính quyền. Anh đề xuất gửi các cấp thẩm quyền:

Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam sớm quy định chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn của công đoàn xã, phường trong Điều lệ Công đoàn Việt Nam.

Phân cấp, phân quyền rõ ràng để nâng cao tính chủ động và hiệu quả.

Với Mặt trận Tổ quốc Việt Nam: giảm thủ tục hành chính (báo cáo trước khi thực hiện nhiệm vụ lớn), tránh chồng chéo, giảm tải cho công đoàn phường.

Với cấp ủy Đảng: tăng cường lãnh đạo, chỉ đạo xây dựng tổ chức công đoàn vững mạnh, phát triển đảng viên, thành lập tổ chức Đảng trong doanh nghiệp và công đoàn cơ sở.

Với chính quyền: quan tâm hỗ trợ thành lập công đoàn cơ sở, phối hợp kiểm tra, giám sát thực hiện pháp luật lao động, chế độ chính sách.