Hướng tới môi trường học đường không khói thuốc

Đẩy mạnh tuyên truyền - lan tỏa thông điệp

Là cơ sở giáo dục đại học công lập trực thuộc Bộ Giáo dục và Đào tạo, với quy mô gần 12.000 sinh viên và hơn 520 cán bộ, giảng viên làm việc tại 3 cơ sở (Hưng Yên và Hải Phòng), UTEHY luôn chú trọng nâng cao chất lượng sống, bảo vệ sức khỏe cộng đồng và xây dựng môi trường học tập tích cực.

Với sự phối hợp hiệu quả giữa chuyên môn và Công đoàn nhà trường, nhiều hoạt động tuyên truyền, giáo dục, vận động đã được tổ chức với hình thức linh hoạt, sáng tạo. Từ đó từng bước nâng cao nhận thức và thay đổi hành vi trong toàn thể cán bộ, giảng viên, người lao động và sinh viên về tầm qua trọng của việc xây dựng môi trường không khói thuốc.

Lãnh đạo Bộ giáo dục và Đào tạo thăm cơ sở thực hành của nhà trường - nơi áp dụng xây dựng môi trường không khói thuốc. Ảnh: UTEHY

Năm 2022, UTEHY được Công đoàn Giáo dục Việt Nam đề xuất Tổng LĐLĐ Việt Nam chọn là đơn vị phát động điểm phong trào "Không khói thuốc" trong trường học, thiết thực hưởng ứng Ngày Thế giới không thuốc lá 31/5 và Tuần lễ Quốc gia không khói thuốc. Dịp này, nhà trường đã tổ chức Lễ mít tinh quy mô lớn. Thông điệp "Thuốc lá - mối đe dọa môi trường" được lan tỏa mạnh mẽ, kêu gọi hành động thiết thực vì một môi trường học đường xanh - sạch - đẹp - không khói thuốc.

Công đoàn trường phối hợp Phòng Tổ chức - Hành chính triển khai nhiều hình thức truyền thông trực quan: khẩu hiệu, bảng cấm hút thuốc, pano tuyên truyền được bố trí tại cầu thang, hành lang, khu giảng đường, phòng học…, góp phần nhắc nhở thường xuyên cán bộ, giảng viên, sinh viên về trách nhiệm phòng, chống tác hại của thuốc lá.

Giảng viên, sinh viên của nhà trường trong giờ thực hành. Ảnh: UTEHY

Điểm nhấn nổi bật là công đoàn tổ chức cuộc thi “Tuyên truyền viên giỏi về phòng, chống tác hại thuốc lá”, thu hút 4 đội thi từ các công đoàn bộ phận. Nội dung thi gồm có ba phần: chào hỏi - kiến thức - hùng biện. Các đội đã thể hiện sự sáng tạo thông qua các tiểu phẩm, tranh vẽ, kịch ngắn, truyền tải thông điệp một cách sinh động, dễ tiếp cận. Đội “Lá phổi xanh” xuất sắc giành giải Nhất, cổ vũ tinh thần và tạo hiệu ứng lan tỏa tích cực trong toàn trường.

Ngoài ra, phong trào còn được lồng ghép trong mô hình “Trường học 5S” (Sàng lọc - Sắp xếp - Sạch sẽ - Săn sóc - Sẵn sàng), trong đó yếu tố “Sạch sẽ - Sẵn sàng” được cụ thể hóa qua hành vi không hút thuốc nơi công cộng, góp phần định hình văn hóa học đường văn minh - kỷ cương - trách nhiệm.

Chuyển biến nhận thức và hành vi

Theo TS. Nguyễn Thị Thúy - Chủ tịch Công đoàn Trường, Trưởng khoa Khoa học cơ bản: “Từ khi được tuyên truyền về tác hại của thuốc lá, thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng và cả hút thuốc thụ động, ý thức chấp hành của cán bộ, giảng viên, người lao động và sinh viên đã nâng cao đáng kể. Dù trường chưa bố trí được không gian riêng cho người hút thuốc, nhưng nhiều người đã tự giác tìm nơi vắng vẻ để không làm ảnh hưởng đến người xung quanh. Đây là chuyển biến rất đáng mừng”.

TS. Nguyễn Ngọc Ân - Chủ tịch Công đoàn Giáo dục Việt Nam

Qua ghi nhận từ các bộ phận chức năng, dù chưa có số liệu khảo sát cụ thể, nhưng tình trạng hút thuốc trong hành lang, lớp học, phòng làm việc đã gần như không còn. Giảng viên nhiều đơn vị cũng chủ động nhắc nhở sinh viên và phối hợp với công đoàn trong công tác giám sát việc chấp hành nội quy.

Bên cạnh những kết quả đáng khích lệ, công tác phòng, chống tác hại của thuốc lá tại UTEHY vẫn gặp một số khó khăn như một bộ phận sinh viên vẫn hút thuốc hoặc sử dụng thuốc lá điện tử trong khuôn viên; thiếu khu vực dành riêng cho người hút thuốc gây khó khăn trong quản lý và giám sát; thói quen hút thuốc khó thay đổi trong thời gian ngắn, đặc biệt với người sử dụng lâu năm.

Khu vực treo biển "Cấm hút thuốc" của nhà trường. Ảnh: CĐ

Tuy nhiên, với định hướng phát triển bền vững, công đoàn trường phối hợp Phòng Tổ chức - Hành chính xây dựng kế hoạch lắp đặt biển báo "Cấm hút thuốc" tại các vị trí dễ thấy, tiếp tục tổ chức các đợt truyền thông đa dạng, gần gũi, lồng ghép vào sinh hoạt công dân, hội nghị chuyên đề và hoạt động đoàn thể.

Song song với đó, Đoàn Thanh niên nhà trường phối hợp Tỉnh đoàn Hưng Yên tổ chức các chương trình ngoại khóa, giao lưu, thi tìm hiểu về tác hại của thuốc lá, nhằm lan tỏa phong trào sâu rộng đến sinh viên. Công tác kiểm tra, giám sát được thực hiện thường xuyên để bảo đảm tính hiệu quả và bền vững.

Biển cấm hút thuốc tại một khu vực của nhà trường. Ảnh:

Anh Trần Đông Hưng, sinh viên năm thứ ba Khoa Công nghệ kỹ thuật điện, điện tử cho biết: do đặc thù ngành học nhiều nam giới, áp lực cao, nên tình trạng sinh viên hút thuốc lá truyền thống và thuốc lá điện tử vẫn xuất hiện. Điều này không chỉ gây hại cho chính người hút mà còn tạo ra những tác động thụ động nguy hiểm đến bạn học và môi trường giảng đường – vấn đề mà các nhà khoa học đã nhiều lần khuyến cáo. Tuy nhiên, nhờ sự kiểm tra, giám sát thường xuyên của Nhà trường, tình trạng hút thuốc trong khu vực học tập đã giảm đáng kể.

Đáng chú ý, nhiều sinh viên hút thuốc đã có ý thức hơn khi chủ động ra ngoài khuôn viên để hút, tránh làm ảnh hưởng đến bạn bè. Bên cạnh đó, công tác tuyên truyền về tác hại của thuốc lá và thuốc lá điện tử được triển khai mạnh mẽ, sáng tạo, phù hợp với đặc điểm lứa tuổi. Chính sự kết hợp giữa quản lý chặt chẽ và tuyên truyền hiệu quả đã mang lại những chuyển biến tích cực: một số sinh viên trong khoa đã từ bỏ thuốc lá điện tử. Đây là kết quả cho thấy, xây dựng môi trường học đường không khói thuốc hoàn toàn khả thi, góp phần bảo vệ sức khỏe sinh viên, nâng cao chất lượng giáo dục và lan tỏa lối sống văn minh, lành mạnh trong thế hệ trẻ

Phong trào phòng, chống tác hại của thuốc lá tại Trường Đại học Sư phạm Kỹ thuật Hưng Yên có sự phối hợp hiệu quả giữa chuyên môn và công đoàn với mục tiêu chăm lo sức khỏe, xây dựng môi trường học đường an toàn, văn minh.

Những chuyển biến tích cực về nhận thức và hành vi là nền tảng để nhà trường tiếp tục hướng tới “Trường học không khói thuốc”, góp phần lan tỏa giá trị sống khỏe mạnh, trách nhiệm và nhân văn cho cộng đồng.