Hạn chế thuốc lá trong dịch vụ du lịch: Cách làm ở Đà Nẵng

Từ một lời nhắc nhẹ đến thay đổi trong cách ứng xử

Buổi tối một ngày đầu tháng 4.2026, chúng tôi đến nhà hàng hải sản trên đường ven biển Võ Nguyên Giáp, phường Sơn Trà đông khách. Bàn trong, bàn ngoài gần như kín chỗ. Tiếng nói chuyện rộn ràng, tiếng ly chạm nhẹ. Ở một góc bàn, một người đàn ông trung niên vừa châm điếu thuốc thì nhân viên tiến lại gần.

“Dạ anh, nếu mình hút thuốc, tụi em có bố trí chỗ riêng ạ”, nhân viên này nói.

Người đàn ông khựng lại một chút, nhìn quanh. Những bàn bên cạnh có trẻ nhỏ, có khách nước ngoài. Ông gật đầu, đứng dậy, cầm theo điếu thuốc vừa châm.

Khoảng vài phút sau khi hút thuốc, người đàn ông đó quay lại để tiếp tục bữa ăn.

Nhân viên phục vụ nói với chúng tôi: “Tụi em được dặn là phải nói sao cho khách thấy thoải mái nhất. Nhiều người ban đầu chưa quen, nhưng giờ hầu hết đều hợp tác”.

Không gian ăn uống ven biển Đà Nẵng thu hút đông khách du lịch và người dân vì không có khói thuốc lá.

Cũng chính trên con đường Võ Nguyên Giáp, chị Linh, một nhân viên buồng phòng kể cho chúng tôi về một ca làm việc cách đây không lâu. Có hai vị khách nam thuê phòng dài ngày, khi trả phòng, căn phòng sạch sẽ, không có mùi khói thuốc. Điều này trước đây không phải lúc nào cũng có.

“Có thời gian tụi em phải xử lý phòng bị ám mùi thuốc rất vất vả. Khử mùi, thay rèm, mở cửa thông gió cả buổi. Giờ thì ít hẳn. Khách cũng ý thức hơn”, chị Linh nói.

Theo chị Linh, điều thay đổi không chỉ nằm ở quy định của khách sạn, mà còn ở thói quen của khách. Nhiều người khi nhận phòng đã hỏi trước: “Ở đây có được hút thuốc không?”, hoặc tự giác ra ban công, khu vực riêng nếu có nhu cầu.

Hay tại một quán cà phê gần sông Hàn, anh Xuân Hữu (chủ quán) cho biết, anh từng phân vân khi quyết định chuyển sang mô hình không khói thuốc hoàn toàn trong không gian kín.

“Lúc đầu sợ mất khách. Có người quen hút thuốc, họ nói nếu không cho hút thì đi chỗ khác. Nhưng sau một thời gian, khách mới lại nhiều hơn. Nhất là khách gia đình, khách làm việc”, anh Hữu kể.

Anh Hữu chỉ tay về phía góc sân nhỏ phía ngoài: “Tụi tôi vẫn bố trí chỗ hút thuốc. Không cấm tuyệt đối, nhưng tách ra để không ảnh hưởng người khác”.

Điều anh Phúc nhận ra sau một thời gian vận hành là khách không phản ứng với quy định, nếu họ được lựa chọn.

Một khách sạn ở Đà Nẵng gắn biển cấm hút thuốc trong “Chiến dịch tăng cường thực hiện môi trường không khói thuốc lá tại nhà hàng, khách sạn và các địa điểm công cộng”.

Chị Thanh Nga (du khách đến từ Gia Lai), trong chuyến du lịch cùng gia đình tại Đà Nẵng dịp cuối tuần, cho biết: điều chị ấn tượng không chỉ là cảnh quan hay dịch vụ, mà còn bởi không gian ăn uống khá dễ chịu khi đi nhiều nơi tại Đà Nẵng.

“Nhà tôi có trẻ nhỏ nên rất ngại khói thuốc. Ở khách sạn hay đi ăn ở vài nhà hàng, quán cà phê tôi thấy hầu như không có người hút thuốc trong khu vực bên trong. Nếu có thì họ ra ngoài. Cảm giác thoải mái hơn hẳn. Những nơi làm được như vậy, gia đình tôi sẽ ưu tiên quay lại”, chị Nga chia sẻ.

Theo Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch thành phố Đà Nẵng, năm 2025, thành phố đón hơn 17,3 triệu lượt khách lưu trú, tăng 15% so với năm trước. Trong đó, khách quốc tế đạt hơn 7,6 triệu lượt, tăng 25%. Doanh thu từ lưu trú, ăn uống và lữ hành đạt khoảng 60.000 tỉ đồng.

Bước sang năm 2026, mục tiêu được đặt ra là phục vụ 19,1 triệu lượt khách, với doanh thu khoảng 70.000 tỉ đồng.

Cùng xây dựng Đà Nẵng đáng sống, không khói thuốc

Tại sự kiện “Chiến dịch tăng cường thực hiện môi trường không khói thuốc lá tại nhà hàng, khách sạn và các địa điểm công cộng” ở Đà Nẵng do Quỹ Phòng, chống tác hại của thuốc lá (Bộ Y tế) tổ chức mới đây, bác sĩ Trương Quang Bình, Phó Giám đốc Sở Y tế thành phố cho biết, mỗi năm thành phố đón hàng triệu lượt khách trong nước và quốc tế. Chính vì vậy, môi trường không khói thuốc lá là yêu cầu của công tác bảo vệ sức khỏe cộng đồng, là cam kết của du lịch Đà Nẵng đối với du khách và cộng đồng quốc tế, thể hiện hình ảnh một đô thị xanh, văn minh, thân thiện và đáng sống.

Cũng theo bác sĩ, những năm qua, ý thức tuân thủ quy định không hút thuốc nơi công cộng ngày càng được nâng cao, nhiều cơ sở dịch vụ đã chủ động xây dựng hình ảnh “nhà hàng - khách sạn xanh, sạch, không khói thuốc”, coi đây là chuẩn mực văn hóa, lợi thế cạnh tranh và trách nhiệm xã hội của doanh nghiệp.

Thời gian tới, ngành Y tế Đà Nẵng sẽ tiếp tục tham mưu UBND thành phố các giải pháp tăng cường quản lý nhà nước, hoàn thiện cơ chế phối hợp liên ngành trong phòng, chống tác hại thuốc lá; chỉ đạo các đơn vị y tế đẩy mạnh tuyên truyền, kiểm tra, giám sát thực hiện môi trường không khói thuốc trong bệnh viện, cơ sở y tế, trường học và cộng đồng.

Bên cạnh đó, phối hợp với các ngành, doanh nghiệp và cơ quan truyền thông để nhân rộng mô hình “Đơn vị không khói thuốc”, “Khách sạn, nhà hàng xanh, sạch, thân thiện”.

Thanh niên Đà Nẵng hưởng ứng tuyên truyền ngày thế giới không thuốc lá.

Theo báo cáo của Quỹ Phòng, chống tác hại của thuốc lá, thuốc lá vẫn là một trong những nguyên nhân hàng đầu gây tử vong trên thế giới, với hơn 7 triệu ca mỗi năm. Tại Việt Nam, ước tính có trên 84.500 người tử vong hằng năm do các bệnh liên quan đến sử dụng thuốc lá, tạo ra gánh nặng lớn cho hệ thống y tế và xã hội.

Trong bối cảnh đó, việc tăng cường thực thi môi trường không khói thuốc tại nhà hàng, khách sạn và các địa điểm công cộng được xem là giải pháp trực tiếp và khả thi, góp phần đưa các quy định của Luật Phòng, chống tác hại của thuốc lá vào đời sống. Đây không chỉ là yêu cầu về mặt pháp lý, mà còn phản ánh cách ứng xử văn minh, ý thức trách nhiệm của mỗi cá nhân và tổ chức đối với sức khỏe cộng đồng.