| Tóm tắt: Gần đến dịp Ngày Quốc tế Lao động, các thế lực thù địch và phần tử cơ hội chính trị thường gia tăng hoạt động tuyên truyền, lặp lại các luận điệu xuyên tạc về bản chất và sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân (GCCN). Bài viết tập trung nhận diện các quan điểm sai trái của các thế lực thù địch. Trên cơ sở đó, luận giải các căn cứ khoa học và thực tiễn để phản bác những quan điểm sai trái, khẳng định sự biến đổi của GCCN không làm mất đi mà còn củng cố sứ mệnh lịch sử của giai cấp này trong bối cảnh mới, qua đó góp phần bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, củng cố niềm tin vào vai trò lãnh đạo của GCCN và con đường đi lên CNXH ở Việt Nam. Từ khóa: Chủ nghĩa Mác – Lênin; GCCN; Luận điệu xuyên tạc; Phản bác; Sứ mệnh lịch sử. |
1. Nhận diện các luận điệu xuyên tạc, phủ nhận sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân
Trong bối cảnh toàn cầu hóa, phát triển mạnh mẽ của khoa học công nghệ và những biến đổi sâu sắc của cơ cấu kinh tế, xã hội, vấn đề GCCN và sứ mệnh lịch sử của GCCN tiếp tục là mục tiêu chống phá của các thế lực thù địch và phần tử cơ hội chính trị.
Các luận điệu xuyên tạc ngày càng tinh vi, khoác lên vỏ bọc “khoa học”, “khách quan”, song thực chất nhằm phủ nhận nền tảng lý luận của chủ nghĩa Mác, làm suy giảm niềm tin vào vai trò lãnh đạo của GCCN và Đảng Cộng sản. Có thể khái quát một số luận điệu cơ bản sau:
Thứ nhất, xuyên tạc về sự biến đổi của giai cấp công nhân trong thời đại mới. Một số quan điểm cho rằng, trong điều kiện phát triển của kinh tế tri thức và cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ Tư, GCCN ngày càng bị thu hẹp cả về số lượng lẫn vai trò.
Theo đó, công nhân hiện nay chỉ còn là một bộ phận nhỏ những người trực tiếp lao động trong các ngành công nghiệp truyền thống, đang dần bị thay thế bởi máy móc, tự động hóa và trí tuệ nhân tạo.
Từ lập luận này, họ đi đến kết luận GCCN không còn giữ vị trí trung tâm trong lực lượng sản xuất, từ đó phủ nhận cơ sở tồn tại của sứ mệnh lịch sử. Thực chất, đây là cách tiếp cận phiến diện, cố tình đồng nhất GCCN với hình ảnh công nhân giản đơn trong giai đoạn đầu của CNTB, nhằm phủ nhận xu hướng phát triển mới của giai cấp công nhân hiện đại.
Thứ hai, phủ nhận địa vị kinh tế, chính trị của GCCN. Một luận điệu phổ biến khác cho rằng, trong xã hội hiện đại, địa vị của công nhân không có sự thay đổi căn bản so với thế kỷ XIX, vẫn chỉ là những người làm thuê, phụ thuộc hoàn toàn vào tư bản, không có khả năng chi phối các quá trình kinh tế và chính trị. Từ đó, họ cho rằng GCCN không có đủ điều kiện để thực hiện vai trò lãnh đạo xã hội, càng không thể đảm đương sứ mệnh lịch sử.
Tính xảo trá của những luận điệu này nằm ở chỗ, chúng cố tình bỏ qua những biến đổi sâu sắc trong quan hệ sản xuất, trong trình độ tổ chức và ý thức chính trị của GCCN hiện đại, đặc biệt là vai trò của họ trong các thiết chế chính trị ở các quốc gia XHCN.
Thậm chí, ngay trong lòng các nước tư sản, thập niên vừa rồi đã chứng kiến sự vùng lên mạnh mẽ của những phong trào dân chủ, các quốc gia có truyền thống lâu đời về khai thác và bóc lột thuộc địa đã chứng kiến làn sóng mạnh mẽ của GCCN và phải điều chỉnh nhiều chính sách cho phù hợp.
Thứ ba, xuyên tạc về tính thời đại của chủ nghĩa Mác và sứ mệnh lịch sử của GCCN. Một số ý kiến cho rằng học thuyết của Mác về GCCN chỉ phù hợp với bối cảnh Cách mạng công nghiệp lần thứ Nhất, khi nền sản xuất còn dựa chủ yếu vào máy hơi nước và lao động cơ bắp.
Trong điều kiện hiện nay, với sự phát triển của công nghệ số, trí tuệ nhân tạo và tự động hóa, họ cho rằng những luận điểm về sứ mệnh lịch sử của GCCN đã trở nên lỗi thời, không còn giá trị giải thích thực tiễn.
Rõ ràng, đây là sự xuyên tạc mang tính ngụy biện, khi cố tình tách rời bản chất khoa học và cách mạng của học thuyết Mác với những biểu hiện lịch sử cụ thể, qua đó phủ nhận giá trị phổ quát và khả năng phát triển của lý luận.
Thứ tư, đề cao vai trò thay thế của trí thức và phủ nhận bản chất GCCN của Đảng. Trong bối cảnh kinh tế tri thức và khoa học công nghệ phát triển mạnh mẽ, xuất hiện những luận điệu cho rằng đội ngũ trí thức, các nhà khoa học mới là lực lượng giữ vai trò quyết định đối với sự phát triển xã hội, từ đó có thể thay thế GCCN trong việc thực hiện sứ mệnh lịch sử. Theo cách lập luận này, GCCN không còn là lực lượng tiên phong của tiến trình phát triển, mà chỉ giữ vị trí thứ yếu trong cấu trúc xã hội hiện đại.
![]() |
| Khối công nhân trong lễ diễu binh, diễu hành kỷ niệm 70 năm Chiến thắng Điện Biên Phủ. Ảnh: Như Ý. |
Gắn với đó, các thế lực thù địch và phần tử cơ hội chính trị tiếp tục xuyên tạc bản chất của Đảng Cộng sản, cho rằng Đảng hiện nay thực chất là “đảng của trí thức”, khi đội ngũ lãnh đạo chủ chốt phần lớn có trình độ học vấn cao. Từ sự ngụy biện này, họ đi đến kết luận sai lệch Đảng không còn mang bản chất giai cấp công nhân, mà đã “biến chất”, “xa rời quần chúng”, thậm chí bị “trí thức hóa” hoặc “quan liêu hóa”.
Đồng thời với đó, các thế lực xấu cũng lợi dụng những hạn chế, khuyết điểm của một bộ phận cán bộ, đảng viên để quy chụp thành bản chất của toàn Đảng, từ đó phủ nhận vai trò lãnh đạo của Đảng đối với Nhà nước và xã hội. Đây là cách tiếp cận phiến diện, đánh tráo bản chất với hiện tượng, nhằm tạo ra sự hoài nghi về tính chính danh và cơ sở xã hội của Đảng.
Xét đến cùng, những luận điệu nêu trên không chỉ dừng lại ở việc phủ nhận sứ mệnh lịch sử của GCCN, mà còn hướng tới mục tiêu sâu xa hơn là làm suy yếu nền tảng tư tưởng của Đảng, gây nhiễu loạn nhận thức xã hội và từng bước làm xói mòn niềm tin của nhân dân đối với Đảng và chế độ.
2. Luận cứ khoa học phản bác các quan điểm sai trái
Trước những luận điệu xuyên tạc, phủ nhận sứ mệnh lịch sử của GCCN, việc phản bác không thể dừng lại ở lập luận cảm tính hay phản ứng đơn thuần về chính trị, mà cần được tiến hành trên cơ sở khoa học, dựa vào hệ thống lý luận của chủ nghĩa Mác – Lênin và tổng kết thực tiễn sinh động của thời đại.
Thực tiễn phát triển của lực lượng sản xuất hiện đại, sự vận động của cơ cấu xã hội và những thành tựu của khoa học công nghệ không làm suy giảm vai trò của GCCN như các luận điệu xuyên tạc đã nêu, mà trái lại đang đặt ra những tiền đề mới để giai cấp này tiếp tục khẳng định vị trí trung tâm trong tiến trình phát triển xã hội.
Vì vậy, cần làm rõ một cách hệ thống các luận cứ khoa học nhằm bác bỏ những nhận thức sai lệch, qua đó củng cố cơ sở lý luận và thực tiễn cho việc bảo vệ và phát huy sứ mệnh lịch sử của GCCN trong kỷ nguyên mới của dân tộc.
2.1. Sự biến đổi của GCCN không làm mất đi mà còn củng cố sứ mệnh lịch sử
Một trong những luận điệu phổ biến hiện nay là đồng nhất sự biến đổi của GCCN với sự suy giảm vai trò lịch sử của giai cấp này. Tuy nhiên, xét trên cơ sở khoa học, sự biến đổi đó không làm mất đi mà trái lại còn củng cố sứ mệnh lịch sử của GCCN trong điều kiện mới.
Trước hết, GCCN hiện đại đang vận động theo xu hướng “trí thức hóa” ngày càng rõ nét. Nếu như trong giai đoạn đầu của CNTB, công nhân chủ yếu gắn với lao động giản đơn, thì ngày nay, cùng với sự phát triển của khoa học công nghệ, đặc biệt là công nghệ số, tự động hóa và trí tuệ nhân tạo, một bộ phận lớn công nhân đã trở thành những người lao động có trình độ chuyên môn cao, có khả năng vận hành, kiểm soát và sáng tạo trong quá trình sản xuất.
Sự xuất hiện của lớp “công nhân tri thức” cho thấy ranh giới truyền thống giữa lao động chân tay và lao động trí óc ngày càng thu hẹp. Chủ tịch Hồ Chí Minh với tầm nhìn xa rộng, đã nhắc đến vấn đề này trong bài viết “Đảng Lao động Việt Nam với lao động trí óc”, trong đó Người khẳng định “Đảng Lao động Việt Nam sẽ gồm những công nhân, nông dân và lao động trí óc yêu nước nhất, hăng hái nhất, cách mạng nhất” và “công nông cần học tập văn hóa để nâng cao trình độ tri thức của mình”.
Thứ hai, quá trình phát triển của lực lượng sản xuất đã thúc đẩy sự hòa nhập ngày càng sâu sắc giữa công nhân và trí thức. Trong nền kinh tế hiện đại, tri thức trở thành yếu tố trực tiếp của sản xuất, nhưng chính trong quá trình lao động công nghiệp, tri thức được hiện thực hóa thành sản phẩm vật chất. Do đó, trí thức không đứng ngoài mà ngày càng gắn bó hữu cơ với GCCN, trở thành một bộ phận của lực lượng lao động sản xuất hiện đại.
Điều này bác bỏ luận điệu đối lập hóa hoặc thay thế giữa công nhân và trí thức. Quan trọng hơn, dù khoa học công nghệ phát triển đến đâu, sản xuất vật chất vẫn giữ vai trò quyết định đối với sự tồn tại và phát triển của xã hội. Con người không thể sống chỉ bằng tri thức thuần túy, mà cần đến các sản phẩm vật chất thiết yếu.
Trong khi đó, sản xuất công nghiệp quy mô lớn, hiện đại vẫn là phương thức chủ yếu để tạo ra của cải vật chất cho xã hội, và GCCN chính là lực lượng trực tiếp vận hành phương thức sản xuất đó. Vì vậy, việc cho rằng vai trò của GCCN bị thay thế là hoàn toàn thiếu cơ sở khoa học.
Như vậy, có thể khẳng định sự biến đổi của GCCN trong thời đại mới không làm suy giảm mà còn nâng cao chất lượng, trình độ và năng lực thực hiện sứ mệnh lịch sử của giai cấp này.
2.2. Sứ mệnh lịch sử của GCCN là tất yếu khách quan trong mọi giai đoạn phát triển
Sứ mệnh lịch sử của GCCN không phải là một giả định mang tính ý chí, mà được xác lập trên cơ sở những điều kiện khách quan của sự phát triển kinh tế, xã hội. Đây chính là luận cứ khoa học quan trọng để bác bỏ các quan điểm phủ nhận vai trò lịch sử của GCCN.
![]() |
| Công nhân kiểm tra thép xây dựng thành phẩm trước khi đưa ra thị trường tại Khu liên hợp sản xuất gang thép Hòa Phát Dung Quất (Tập đoàn Hòa Phát). |
Trước hết, về phương diện kinh tế, GCCN là sản phẩm trực tiếp của nền đại công nghiệp và là đại diện cho lực lượng sản xuất tiên tiến nhất. Trong mọi giai đoạn phát triển của CNTB cũng như trong quá trình quá độ lên CNXH, lực lượng sản xuất hiện đại luôn giữ vai trò quyết định, và giai cấp gắn với lực lượng sản xuất đó tất yếu có vai trò lịch sử tương ứng. Vì vậy, chừng nào nền sản xuất công nghiệp hiện đại còn tồn tại, chừng đó cơ sở khách quan của sứ mệnh lịch sử của GCCN vẫn còn nguyên giá trị.
Thứ hai, xét về phương diện xã hội, GCCN là giai cấp có tính cách mạng triệt để nhất. Không có tư liệu sản xuất riêng, bị đặt trong quan hệ bóc lột trong xã hội tư bản, GCCN có lợi ích căn bản thống nhất với lợi ích của đại đa số nhân dân lao động.
Chính địa vị kinh tế, xã hội đó quy định khả năng và nhu cầu khách quan của họ trong việc xóa bỏ áp bức, bất công, xây dựng một xã hội công bằng, dân chủ và tiến bộ. Đây là cơ sở để khẳng định vai trò lãnh đạo lịch sử của GCCN không thể bị thay thế bởi bất kỳ lực lượng xã hội nào khác.
Thứ ba, trong bối cảnh Cách mạng công nghiệp lần thứ Tư, vai trò của GCCN không những không bị suy giảm mà còn được đặt ra những yêu cầu mới cao hơn. Các hệ thống tự động hóa, trí tuệ nhân tạo hay dữ liệu lớn, về bản chất, đều là sản phẩm của lao động con người và phục vụ cho mục đích do con người định hướng.
GCCN hiện đại không chỉ tham gia trực tiếp vào sản xuất mà còn ngày càng giữ vai trò trong việc làm chủ, vận hành và định hướng sự phát triển của công nghệ. Do đó, công nghệ không thể thay thế con người, càng không thể thay thế vai trò lịch sử của GCCN.
Từ những luận cứ trên có thể khẳng định, sứ mệnh lịch sử của GCCN là một tất yếu khách quan, không phụ thuộc vào những biến động nhất thời của điều kiện kinh tế, xã hội hay sự phát triển của khoa học công nghệ.
2.3. Khẳng định bản chất GCCN của Đảng Cộng sản Việt Nam
Một trong những trọng điểm xuyên tạc hiện nay là phủ nhận bản chất GCCN của Đảng Cộng sản. Để phản bác luận điệu này, cần làm rõ cơ sở lý luận và thực tiễn về bản chất của Đảng.
![]() |
| Các đoàn viên, công nhân ưu tú tuyên thệ trước anh linh các anh hùng liệt sĩ tại Nghĩa trang Hàng Dương trong lễ kết nạp Đảng trong công nhân - lao động TP. Hồ Chí Minh. |
Trước hết, về phương diện lý luận, bản chất GCCN của Đảng không được xác định đơn thuần bởi thành phần xuất thân của đảng viên, mà được quyết định bởi hệ tư tưởng, mục tiêu chính trị và nguyên tắc tổ chức của Đảng.
Đảng Cộng sản Việt Nam lấy chủ nghĩa Mác – Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh và lý luận về đường lối đổi mới làm nền tảng tư tưởng, kim chỉ nam cho mọi hành động, kiên định mục tiêu độc lập dân tộc gắn liền với CNXH. Đồng thời, Đảng tổ chức và hoạt động theo nguyên tắc tập trung dân chủ, kỷ luật nghiêm minh, gắn bó mật thiết với Nhân dân.
Những yếu tố đó là biểu hiện tập trung nhất của bản chất giai cấp công nhân của Đảng. Do vậy, một đảng viên dù thành phần xuất thân là trí thức, công nhân, nông dân, người có đạo… đều có thể đứng trong hàng ngũ của Đảng, cống hiến cho sự nghiệp cách mạng của đất nước, của Nhân dân.
Thứ hai, việc Đảng kết nạp những người ưu tú từ các giai tầng khác nhau trong xã hội, bao gồm nông dân, trí thức hay doanh nhân, không làm thay đổi bản chất GCCN của Đảng. Ngược lại, đó là biểu hiện của tính đại diện rộng rãi và khả năng tập hợp lực lượng của Đảng, miễn là những người đó được giác ngộ, rèn luyện và hành động theo lý tưởng, mục tiêu của GCCN. Việc đồng nhất bản chất của Đảng với thành phần xuất thân là một cách hiểu giản đơn, phi khoa học, phi logic.
Thứ ba, thực tiễn cách mạng Việt Nam là minh chứng sinh động cho bản chất GCCN của Đảng.
Trong giai đoạn hiện nay, GCCN Việt Nam tiếp tục được xác định là lực lượng nòng cốt, đi đầu trong sự nghiệp CNH, HĐH đất nước và hội nhập quốc tế. Đường lối phát triển kinh tế gắn với tiến bộ và công bằng xã hội, chăm lo quyền lợi của người lao động, phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao… chính là những biểu hiện cụ thể của việc Đảng thực hiện vai trò đại diện cho lợi ích của GCCN và Nhân dân lao động.
Như vậy, những luận điệu cho rằng Đảng Cộng sản Việt Nam đã “xa rời bản chất giai cấp công nhân” là hoàn toàn sai trái, thiếu cơ sở khoa học và thực tiễn. Việc khẳng định và bảo vệ bản chất GCCN của Đảng không chỉ có ý nghĩa về mặt lý luận, mà còn là yêu cầu cấp thiết trong công tác bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng hiện nay.
*TS. HÀ TIẾN LINH - Học viện An ninh nhân dân
*TS. NGÔ THỊ HẢO - Trường Chính trị tỉnh Lào Cai
Tin tức khác
Vai trò của tổ chức Công đoàn trong việc thúc đẩy khả năng tiếp cận dịch vụ công trực tuyến cho người lao động trong thời kỳ chuyển đổi số
Vai trò của Công đoàn Việt Nam trong bảo đảm tiền lương tối thiểu đáp ứng mức sống tối thiểu cho người lao động
Xây dựng giai cấp công nhân Việt Nam trong kỷ nguyên phát triển mới của dân tộc theo tư tưởng Hồ Chí Minh
Xây dựng giai cấp công nhân Việt Nam hiện đại, lớn mạnh: Định hướng và giải pháp chiến lược trong bối cảnh mới
Vận dụng lý luận của Chủ nghĩa Mác - Lênin về giai cấp công nhân trong xây dựng giai cấp công nhân Việt Nam hiện đại, lớn mạnh


