Nâng tầm kỹ năng lao động Việt Nam: Từ “gia công kỹ thuật” đến đạt chuẩn mực toàn cầu

Bước nhảy vọt về năng lực hàng không quốc gia

Trong bối cảnh ngành hàng không toàn cầu bước vào chu kỳ tăng trưởng mới, nhân lực kỹ thuật chất lượng cao trở thành yếu tố quyết định năng lực cạnh tranh của mỗi quốc gia.

EASA Part 147 là tiêu chuẩn quốc tế cho phép các tổ chức đào tạo kỹ sư bảo dưỡng tàu bay theo chuẩn châu Âu, đồng thời cấp chứng chỉ để kỹ sư có thể ký xác nhận bảo dưỡng đối với các dòng tàu bay quốc tế, đặc biệt là tàu bay đăng ký tại châu Âu. Việc đạt được chứng nhận này đồng nghĩa với việc hệ thống đào tạo phải đáp ứng đầy đủ các yêu cầu nghiêm ngặt về chương trình, giảng viên, cơ sở vật chất và quy trình kiểm soát chất lượng.

Các đại biểu thực hiện nghi thức công bố tiêu chuẩn EASA Part 147 của Công ty TNHH MTV Kỹ thuật máy bay (VAECO). Ảnh: VAECO

Việc đào tạo trong nước theo chuẩn này giúp tiết kiệm tới 90% chi phí so với việc gửi nhân lực ra nước ngoài, trong khi vẫn đảm bảo chất lượng tương đương.

Ở góc độ chiến lược, ông Phạm Minh Hiệp, Phó Tổng Giám đốc VAECO cho biết, ý nghĩa của sự kiện vượt xa phạm vi một doanh nghiệp:

“Việc VAECO đạt chứng chỉ EASA Part 147 còn góp phần nâng cao uy tín của ngành hàng không Việt Nam trên bản đồ quốc tế. Đây là minh chứng rõ ràng cho việc Việt Nam hoàn toàn có thể làm chủ các tiêu chuẩn kỹ thuật và đào tạo khắt khe hàng đầu thế giới; từng bước khẳng định vị thế trong chuỗi giá trị hàng không toàn cầu, không chỉ dừng lại ở vận tải mà mở rộng sang các lĩnh vực có giá trị gia tăng cao như bảo dưỡng, sửa chữa và đào tạo kỹ thuật”.

VAECO đã và đang cung cấp dịch vụ bảo dưỡng cho các hãng hàng không lớn như Lufthansa Airlines hay Korean Air với các dòng tàu bay thân rộng A350, B787 - những minh chứng rõ nét cho năng lực kỹ thuật đạt chuẩn quốc tế.

Đồng chí Đặng Ngọc Hòa - Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch Hội đồng quản trị Tổng Công ty Hàng không Việt Nam (Vietnam Airlines) phát biểu tại Lễ công bố. Ảnh: VAECO

Việc sở hữu đồng thời hai chứng chỉ EASA Part 145 (bảo dưỡng) và Part 147 (đào tạo) đưa VAECO trở thành một trong số ít đơn vị tại Đông Nam Á đạt được “cú đúp” tiêu chuẩn này.

Theo ông Phạm Minh Hiệp, lợi thế không chỉ nằm ở năng lực kỹ thuật mà còn ở mô hình vận hành: “Việc sở hữu đồng thời EASA Part 145 và Part 147 tạo cho VAECO một lợi thế không chỉ về năng lực mà còn về mô hình vận hành. Chúng tôi chủ động từ đào tạo đến bảo dưỡng, qua đó kiểm soát chất lượng đầu vào, rút ngắn thời gian phát triển năng lực và tối ưu chi phí”.

Trong bối cảnh các hợp đồng bảo dưỡng tàu bay ngày càng đòi hỏi cao về chất lượng, tốc độ và độ ổn định, mô hình “tự chủ kép” này giúp VAECO nâng cao đáng kể năng lực cạnh tranh với các trung tâm bảo dưỡng (MRO) lớn trong khu vực như Singapore hay Thái Lan. Việc hoàn thiện hệ sinh thái đạt chuẩn châu Âu còn giúp doanh nghiệp gỡ bỏ những “rào cản mềm” trong tiếp cận khách hàng quốc tế. Khi rào cản này được gỡ bỏ, VAECO có điều kiện mở rộng tiếp cận các khách hàng yêu cầu cao, cũng như tham gia sâu hơn vào các chuỗi cung ứng dịch vụ kỹ thuật hàng không toàn cầu.

Ông Uông Việt Dũng - Cục trưởng Cục Hàng không Việt Nam phát biểu tại Lễ công bố. Ảnh: VAECO

“Thử lửa” đội ngũ giảng viên và nhân viên kỹ thuật theo chuẩn châu Âu

Đằng sau chứng nhận EASA Part 147 là một hành trình chuyển đổi toàn diện và quyết liệt của VAECO từ năm 2024.

Ông Tô Mai Vinh, Giám đốc Trung tâm Đào tạo VAECO chia sẻ, khó khăn lớn nhất không nằm ở từng hạng mục riêng lẻ mà ở việc đồng bộ toàn diện: từ xây dựng chương trình đào tạo theo chuẩn châu Âu, chuẩn hóa quy trình quản lý chất lượng, đầu tư cơ sở vật chất, đến phát triển năng lực đội ngũ giảng viên nội bộ. Điểm cốt lõi của quá trình này là sự thay đổi tư duy - từ “đáp ứng yêu cầu” sang “vận hành theo chuẩn quốc tế” một cách bền vững. Các vòng đánh giá, rà soát và khắc phục diễn ra liên tục với tiêu chuẩn nghiêm ngặt, buộc toàn bộ hệ thống phải được nâng cấp đồng bộ. Một quyết định mang tính bước ngoặt là lựa chọn tự xây dựng hệ thống đào tạo thay vì phụ thuộc vào đối tác nước ngoài.

“Trước đây phụ thuộc vào các đối tác nước ngoài khiến chi phí cao, tính linh hoạt hạn chế và khó chủ động trong phát triển nguồn nhân lực dài hạn. Khi tự chủ đào tạo, chúng tôi không chỉ giảm sự phụ thuộc mà còn kiểm soát được chất lượng từ đầu vào đến đầu ra”, ông Vinh nhấn mạnh.

Giám đốc Trung tâm Đào tạo VAECO Tô Mai Vinh chia sẻ kiến thức với đội ngũ giảng viên. Ảnh: VAECO

Góp phần vào thành công này, đội ngũ giảng viên nội bộ của VAECO đã trải qua một quá trình “thử lửa” nghiêm ngặt trước khi được EASA phê chuẩn.

VAECO ký kết hợp tác với hãng hang không Sun Air. Ảnh: VAECO.

Theo ông Tô Mai Vinh, các giảng viên không chỉ cần kinh nghiệm thực tế sâu trong bảo dưỡng tàu bay mà còn phải đáp ứng tiêu chuẩn sư phạm và khả năng tuân thủ quy trình đào tạo quốc tế. Đồng thời phải trải qua quá trình xây dựng tài liệu, giảng dạy thử, đánh giá nội bộ và đánh giá trực tiếp với chuyên gia châu Âu. Mỗi người đều phải chứng minh năng lực toàn diện. Chính đội ngũ này là nền tảng để đảm bảo hệ thống đào tạo vận hành bền vững, không phụ thuộc vào nguồn lực bên ngoài.

Song hành với khó khăn là quả ngọt. Việc đạt chuẩn EASA Part 147 mở ra cơ hội tiếp cận đào tạo quốc tế ngay trong nước cho kỹ sư và kỹ thuật viên Việt Nam.

“Trước đây, để học các chương trình này, học viên phải ra nước ngoài với chi phí cao và nhiều rào cản. Giờ đây, họ có thể được đào tạo ngay tại Việt Nam với chất lượng quốc tế nhưng chi phí hợp lý hơn. Chương trình đào tạo còn gắn liền với môi trường thực tế, giúp học viên vừa nắm vững lý thuyết vừa tích lũy kinh nghiệm thực hành. Điều này giúp nâng cao đáng kể khả năng cạnh tranh của lao động Việt Nam trên thị trường quốc tế ”, ông Vinh cho biết.

Chiến lược dài hạn cho nguồn nhân lực

Ở tầm nhìn dài hạn, VAECO muốn đưa Việt Nam thành trung tâm đào tạo kỹ thuật hàng không của khu vực. Theo ông Phạm Minh Hiệp, VAECO hướng tới việc đào tạo không chỉ cho nhân sự trong nước mà còn cho kỹ sư, kỹ thuật viên của các hãng hàng không và tổ chức bảo dưỡng nước ngoài. Mô hình này, nếu thành công, sẽ biến đào tạo thành một lĩnh vực dịch vụ có thể “xuất khẩu tại chỗ”, góp phần nâng cao vị thế của Việt Nam trong ngành hàng không quốc tế.

Dù đạt được cột mốc quan trọng, lãnh đạo VAECO cho rằng thách thức lớn nhất nằm ở việc duy trì và phát triển chuẩn mực này.

“Đạt được chứng chỉ đã khó, duy trì và phát triển theo chuẩn đó còn khó hơn. Chiến lược trong thời gian tới được xác định rõ với ba trụ cột: tiếp tục mở rộng đào tạo theo chuẩn quốc tế, cập nhật công nghệ mới và xây dựng lộ trình phát triển nghề nghiệp rõ ràng để giữ chân nhân lực chất lượng cao. Song song, doanh nghiệp cũng đẩy mạnh chuyển đổi số trong đào tạo và kỹ thuật, từ e-learning, mô phỏng đến quản lý bảo dưỡng bằng dữ liệu, nhằm rút ngắn khoảng cách giữa đào tạo và thực tiễn sản xuất”, ông Phạm Minh Hiệp thẳng thắn.

Anh Trần Quốc Cường - giảng viên của Trung tâm Đào tạo VAECO chia sẻ, tham gia Tổ Dự án “Xin phê chuẩn tổ chức đào tạo đáp ứng tiêu chuẩn EASA Part 147”, các thành viên không khỏi tranh luận bởi mỗi quy định được hiểu theo nhiều cách khác nhau. Khi triển khai thực tế lại chưa phù hợp, buộc phải điều chỉnh, thậm chí làm lại từ đầu, tốn rất nhiều thời gian và công sức”.

Việc trở thành giảng viên đạt chuẩn EASA Part 147 là vinh dự lớn vì anh có thể trực tiếp đào tạo đội ngũ kỹ thuật máy bay đạt tiêu chuẩn châu Âu, giúp các nhân viên kỹ thuật tự tin hơn khi làm việc trong môi trường quốc tế. Tiêu chuẩn mới đồng nghĩa với áp lực lớn hơn đối với đội ngũ kỹ thuật, buộc mỗi người phải không ngừng học tập, nâng cao trình độ và kỹ năng để đáp ứng yêu cầu công việc.

Từ một quốc gia chủ yếu tham gia vào các khâu có giá trị gia tăng thấp, Việt Nam từng bước vươn lên làm chủ những mắt xích quan trọng trong chuỗi giá trị toàn cầu. Câu chuyện của VAECO không chỉ là thành công của doanh nghiệp, mà còn là minh chứng cho khả năng nâng tầm kỹ năng lao động Việt Nam lên chuẩn quốc tế. Khi những chuẩn mực cao nhất đã được thiết lập ngay trên “sân nhà”, cánh cửa để lao động Việt Nam bước ra thế giới rộng mở hơn rất nhiều.

Nhân viên kỹ thuật của VAECO trong giờ đào tạo. Ảnh: VAECO

Thỏa ước loại A và “mạch nối” tạo đồng thuận trong doanh nghiệp Không chỉ làm tốt vai trò đại diện, Công đoàn Công ty CP Dịch vụ hàng hóa Nội Bài (NCTS) cho thấy năng lực đối ...

Công đoàn Vietnam Airlines: điểm tựa bền bỉ của người lao động trong hành trình phục hồi và vươn tầm Đại hội Công đoàn Tổng công ty Hàng không Việt Nam (Vietnam Airlines) lần thứ VII, nhiệm kỳ 2025 - 2030 là dịp để nhìn ...

Tấm vé máy bay hiện thực hóa giấc mơ sum vầy sau gần 3 thập kỷ Với Vietnam Airlines, tham gia "Chuyến bay Công đoàn" là trách nhiệm tự thân, là sự đồng hành bền bỉ cùng tổ chức Công đoàn ...