Người lao động vẫn khó tiếp cận Quỹ Bảo hiểm tai nạn, bệnh nghề nghiệp

Hiện chưa có văn bản quy định tham gia BHXH đối với NLĐ làm việc trong doanh nghiệp nhỏ, hộ sản xuất tư nhân, làng nghề... nên số NLĐ chưa được hưởng hỗ trợ từ Quỹ Bảo hiểm TNLĐ, BNN là rất lớn. Nguồn: bing.com

Số NLĐ được hưởng bảo hiểm TNLĐ, BNN thấp

Những năm gần đây, NLĐ có nguy cơ mắc các BNN ngày một gia tăng do thường xuyên phải tiếp xúc với điều kiện lao động không đảm bảo như khói, bụi, chất độc, tiếng ồn… Từ năm 2018 đến nay, trong số 9.500 cơ sở lao động được thanh, kiểm tra trên toàn quốc, có tới trên 50% các cơ sở có yếu tố nguy hại, có nguy cơ cao về TNLĐ, BNN.

Theo Viện Sức khỏe nghề nghiệp và Môi trường (Bộ Y tế), kết quả quan trắc môi trường lao động ở các cơ sở này cho thấy, các yếu tố có hại như: vi khí hậu, bụi, tiếng ồn, ánh sáng, hơi khí độc... đều vượt tỷ lệ tiêu chuẩn cho phép. Có tới 72,63% NLĐ tiếp xúc với yếu tố có hại, nguy hiểm. Các bệnh thường gặp ở NLĐ là viêm xoang, dạ dày, bệnh mắt, bệnh phụ khoa, hen phế quản, tim mạch... Tuy nhiên, nhận thức của NSDLĐ và NLĐ về phòng chống các BNN còn hạn chế.

Người lao động dễ mắc bệnh nghề nghiệp khi thường xuyên phải tiếp xúc với điều kiện lao động không đảm bảo như khói, bụi, chất độc, tiếng ồn… Nguồn: kiemdinh6.vn

Thống kê cũng cho thấy: Trong tổng số hơn 2 triệu NLĐ được khám sức khỏe định kỳ từ năm 2018 đến nay, số NLĐ đạt sức khỏe loại I và II chiếm 70%, tỷ lệ sức khỏe loại III đạt gần 22%, còn là sức khỏe loại yếu. Có gần 320.000 trường hợp được khám BNN. Qua đó, phát hiện 3.500 trường hợp mắc BNN; trong đó bệnh điếc do tiếng ồn gần 67%, bệnh bụi phổi silic nghề nghiệp chiếm gần 17%, bệnh bụi phổi than nghề nghiệp chiếm 9,9% và bệnh viêm phế quản mạn tính nghề nghiệp chiếm 2 %.

Mặc dù số người làm việc trong môi trường có yếu tố nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm lớn nhưng theo thống kê của Bộ Y tế, Việt Nam mới có khoảng 28.000 NLĐ mắc các BNN được ghi nhận. Trên thực tế, con số này có thể cao gấp 10 lần.

Ngay cả khi nằm trong danh mục 34 BNN được hưởng bảo hiểm, thủ tục nhận hỗ trợ của NLĐ cũng không hề dễ. BS. Nguyễn Hoàng Dung, Khoa BNN, Bệnh viện Phục hồi chức năng và Điều trị BNN TP. Hồ Chí Minh cho biết: "Thủ tục rất khó, ví dụ như NLĐ phải chứng minh được môi trường không khí hay tiếng ồn ở nơi mình làm việc vượt mức cho phép, cái đó không dễ chút nào do kết quả quan trắc môi trường lao động ở các doanh nghiệp thường có chỉ số “đẹp”.

Viện Sức khỏe nghề nghiệp và Môi trường khám sức khỏe cho NLĐ. Nguồn: vtv.vn

Trong giai đoạn 2016 - 2020, trung bình mỗi năm có trên 110.000 lượt NLĐ được khám BNN; 5.700 trường hợp được phát hiện bị BNN và hơn 1.000 trường hợp được đưa ra giám định BNN. Tuy nhiên, còn rất nhiều trường hợp bị BNN chưa được khám phát hiện, giám định hoặc chưa được nhận chi trả của BHXH. Có nhiều nguyên nhân, trở ngại để NLĐ bị BNN chưa được hỗ trợ từ Quỹ bảo hiểm TNLĐ, BNN.

Theo Bộ luật Lao động 2019 và các văn bản hướng dẫn, NSDLĐ phải tổ chức khám phát hiện BNN cho NLĐ. Các trường hợp bị BNN phải được NSDLĐ hoàn tất thủ tục gửi đi giám định mức độ suy giảm khả năng lao động. Các trường hợp có tỷ lệ tổn thương từ 5% trở lên sẽ được chi trả bồi thường theo quy định của Luật BHXH, trong đó tổn thương từ 5 đến dưới 31% được nhận trợ cấp 1 lần và tổn thương từ 31% trở lên sẽ được nhận trợ cấp hằng tháng.

Các trường hợp bị BNN phải được NSDLĐ hoàn tất thủ tục gửi đi giám định mức độ suy giảm khả năng lao động. Nguồn: tuyencongnhan.vn

Còn nhiều bất cập

Hiện các cơ quan có chức năng thực hiện các quy định này là: Phòng khám BNN tại Trung tâm Y tế dự phòng/Trung tâm Bảo vệ sức khỏe và Môi trường lao động các tỉnh; các Viện thuộc hệ thống Y tế dự phòng; Trung tâm Y tế một số bộ ngành; Trung tâm Giám định y khoa các tỉnh, thành phố và và BHXH các tỉnh, thành phố.

Thực trạng về khám, chẩn đoán, giám định và chi trả BHXH cho NLĐ mắc BNN tại 63 tỉnh/thành phố cho thấy nhiều khó khăn bất cập. Công tác khám BNN vẫn còn những tồn tại, vướng mắc; như đối với các trường hợp NLĐ đã nghỉ việc, nghỉ hưu, việc chuẩn bị các hồ sơ để khám, giám định BNN hiện chưa có cơ quan nào chịu trách nhiệm; quy định về mức xử phạt hành chính còn quá thấp đối với các cơ sở lao động không tổ chức khám sức khỏe, khám BNN cho NLĐ.

Việc khám BNN mới thực hiện được tại 38 tỉnh/thành phố và các viện thuộc hệ thống y tế dự phòng. Ước tính trong số 9 - 10 triệu lao động đóng BHXH, có khoảng 1-1,5 triệu người làm việc trong môi trường có nguy cơ bị BNN, nhưng mỗi năm chỉ có hơn 110.000 lượt người được khám BNN. Trong vấn đề giám định BNN, hiện chưa có các văn bản quy định về sự phối hợp giữa hệ thống khám và giám định BNN nhằm thực hiện kịp thời, đầy đủ chế độ, chính sách bảo hiểm BNN đối với NLĐ. Việc làm thủ tục và hoàn tất hồ sơ gửi giám định phụ thuộc vào việc tuân thủ quy định của NSDLĐ.

Hiện chưa có các văn bản quy định về sự phối hợp giữa hệ thống khám và giám định BNN nhằm thực hiện kịp thời, đầy đủ chế độ, chính sách bảo hiểm BNN đối với NLĐ

Tỉ lệ phát hiện BNN là gần 5% trên tổng số khám, tăng dần qua các năm. Tuy nhiên số người đi giám định BNN để được hưởng chính sách bồi thường chỉ khoảng 1.000 người/năm, chiếm 17% tổng số phát hiện bệnh. Chỉ có gần 40 tỉnh có báo cáo giám định BNN; hơn 20 tỉnh/thành phố chưa thực hiện và có số liệu về BNN. Cán bộ giám định y khoa được đào tạo chuyên ngành về BNN rất ít. Tỉ lệ chờ giám định còn cao (30%) do thiếu hồ sơ, thủ tục.

Theo ông Đỗ Ngọc Thọ, Trưởng ban thực hiện chính sách BHXH Việt Nam cho biết: “Công tác chi trả bảo hiểm cho người bị BNN còn bất cấp do chưa có văn bản quy định thanh toán một phần tiền khám và chữa bệnh cho NLĐ bị mắc BNN trong quỹ BHYT vào danh mục các bệnh điều trị dài ngày; Chưa có văn bản quy định đối với người bị BNN đã nghỉ hưu thì phần chi trả chênh lệch cần quy định do BHXH chi trả; chưa có văn bản quy định tham gia BHXH đối với những NLĐ làm việc trong khu vực ngoài quốc doanh, doanh nghiệp nhỏ, hộ sản xuất tư nhân, làng nghề, hợp tác xã nông nghiệp... Nên số NLĐ chưa được hưởng hỗ trợ từ Quỹ Bảo hiểm TNLĐ, BNN là rất lớn”.

Đeo túi đá trên người, giải pháp giảm nhiệt có “1-0-2” của nhân viên y tế ở Bắc Giang Mấy ngày qua, thời tiết ở một số tỉnh, thành, đặc biệt là tâm dịch Bắc Giang chạm ngưỡng 40 độ C. Để giảm ...

Bỏ trốn khỏi khu vực cách ly có thể bị phạt từ 1-12 năm tù Nếu người nào bỏ trốn khỏi khu cách ly tập trung làm lây lan dịch bệnh, gây hậu quả nghiêm trọng thì bị phạt tiền ...

“Thấy vợ khóc vì lo sinh con không có mẹ ở bên, em không cầm được nước mắt” Có vợ mang thai ở tuần thứ 38, lại ở trong khu vực cách ly y tế, Lê Duy Tuấn (công nhân trọ tại thôn ...