Tai nạn lao động ở Đà Nẵng: Lỗi không chỉ từ người lao động

Những con số "biết nói"

Theo Hội đồng An toàn, vệ sinh lao động thành phố Đà Nẵng, báo cáo của doanh nghiệp, năm 2025 xảy ra 240 vụ tai nạn lao động, làm 252 người bị nạn, trong đó 10 người tử vong và 38 người bị thương nặng.

Có thể thấy, bình quân mỗi tuần xảy ra gần 5 vụ tai nạn lao động; trung bình cứ khoảng 1-1,2 tháng lại có một người lao động tử vong.

Những con số ấy không phân biệt ngành nghề, song tập trung rõ nét nhất ở các lĩnh vực vốn được xếp vào nhóm nguy cơ cao: khai khoáng, công nghiệp chế biến, chế tạo và xây dựng.

Hiện trường vụ tai nạn tại một công trình xây dựng xảy ra tháng 10.2025 khiến 1 người lao động tử vong ở Đà Nẵng. Ảnh tư liệu.

Trong 240 vụ tai nạn được báo cáo, có 68 vụ xác định lỗi thuộc về người sử dụng lao động, 147 vụ do lỗi của người lao động và 25 vụ do nguyên nhân khách quan. Như vậy, các vụ việc có yếu tố từ phía người lao động chiếm hơn 61% tổng số vụ tai nạn.

Đi sâu vào nguyên nhân cụ thể, có 90 vụ do người lao động vi phạm quy trình làm việc và 57 vụ do không sử dụng phương tiện bảo vệ cá nhân dù đã được trang bị - được xác định do lỗi của người lao động, cho thấy hành vi và thói quen làm việc vẫn là yếu tố đáng chú ý trong bức tranh tai nạn lao động hiện nay.

Nhưng quy toàn bộ nguyên nhân cho ý thức người lao động là chưa đầy đủ. Báo cáo cũng cho thấy nhiều yếu tố thuộc trách nhiệm của người sử dụng lao động: 15 vụ do không trang bị phương tiện bảo vệ cá nhân; 16 vụ do không có quy trình, biện pháp an toàn; 9 vụ do người lao động chưa được huấn luyện; 8 vụ do thiết bị không bảo đảm an toàn và 8 vụ do tổ chức lao động chưa hợp lý. Đây là những nguyên nhân hoàn toàn nằm trong tầm kiểm soát của doanh nghiệp, nhưng vẫn để xảy ra.

Một thực tế khác cần được nhìn nhận là tình trạng tai nạn lao động trong khu vực không có quan hệ lao động chính thức. Trong năm 2025, riêng nhóm này ghi nhận 13 người tử vong và 76 người bị thương. Đây là nhóm lao động nằm ngoài hệ thống báo cáo của khu vực doanh nghiệp, đồng nghĩa với việc các cơ chế quản lý, huấn luyện và bảo đảm an toàn còn nhiều hạn chế.

Cần siết chặt thực thi, kiểm soát rủi ro tại nơi làm việc

Theo Phó Giám đốc Sở Nội vụ, kiêm Phó Chủ tịch Thường trực Hội đồng An toàn, vệ sinh lao động thành phố Đà Nẵng Nguyễn Quí Quý, nguyên nhân của các vụ tai nạn trước hết nằm ở nhận thức và ý thức chấp hành pháp luật của cả người sử dụng lao động và người lao động. Ở một bộ phận, việc tuân thủ các quy định về an toàn, vệ sinh lao động và phòng, chống cháy nổ chưa được đặt đúng mức, dẫn đến những khoảng trống trong phòng ngừa rủi ro.

Bên cạnh đó, công tác tổ chức thực hiện tại doanh nghiệp còn bộc lộ nhiều bất cập, từ việc chưa bố trí đầy đủ nhân lực, kinh phí cho hoạt động an toàn, vệ sinh lao động, đến hiệu quả hoạt động của lực lượng an toàn vệ sinh viên chưa cao. Những hạn chế này khiến các quy định dù đã có nhưng chưa phát huy hết vai trò trong thực tế sản xuất.

Ở cấp độ quản lý, sự phối hợp giữa các ngành, các cấp trong một số trường hợp chưa đồng bộ, chưa thường xuyên; đội ngũ làm công tác chuyên môn còn mỏng, trong khi hệ thống văn bản, chính sách liên quan vẫn đang trong quá trình hoàn thiện. Đặc biệt, chính sách hỗ trợ đối với khu vực lao động không có quan hệ lao động còn hạn chế, khiến việc bao phủ các biện pháp bảo đảm an toàn chưa toàn diện.

Theo ông Nguyễn Quí Quý, việc nhiều doanh nghiệp chưa quan tâm đầu tư đúng mức cho công tác an toàn, vệ sinh lao động cũng là một trong những nguyên nhân làm giảm hiệu quả các biện pháp phòng ngừa tai nạn lao động và bệnh nghề nghiệp.

Liên quan đến giải pháp, Phó Chủ tịch UBND thành phố Đà Nẵng Trần Anh Tuấn đã yêu cầu các sở, ban, ngành, địa phương, đơn vị, doanh nghiệp và tổ chức Công đoàn tiếp tục đẩy mạnh công tác thông tin, tuyên truyền và huấn luyện về an toàn, vệ sinh lao động; đồng thời tăng cường tư vấn, hỗ trợ doanh nghiệp cải thiện điều kiện làm việc. Các ngành, nghề có nguy cơ cao như xây dựng, khai khoáng, cơ khí, hóa chất, chế biến… cần được chú trọng kiểm soát rủi ro ngay từ khâu tổ chức sản xuất.

Cùng với đó, việc xây dựng quan hệ lao động hài hòa, ổn định tại doanh nghiệp được đặt ra như một yếu tố nền tảng, gắn với đối thoại, thương lượng tại nơi làm việc và chăm lo đời sống, việc làm, thu nhập cho người lao động.

Ở cấp độ thực thi, các đơn vị, doanh nghiệp được yêu cầu chủ động xây dựng và triển khai kế hoạch an toàn, vệ sinh lao động; bố trí nhân lực chuyên trách có đủ năng lực; tổ chức huấn luyện theo quy định; kiểm định máy móc, thiết bị trước khi đưa vào sử dụng và bảo đảm trang bị đầy đủ phương tiện bảo vệ cá nhân cho người lao động.

Đáng chú ý, yêu cầu xây dựng văn hóa an toàn lao động được đặt song song với việc ứng dụng khoa học công nghệ, chuyển đổi số trong quản lý và kiểm soát các yếu tố nguy hiểm tại nơi làm việc. Đồng thời, cần kịp thời hỗ trợ người lao động bị tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp và gia đình gặp khó khăn.

Bên cạnh đó, ông Tuấn đề nghị công tác thanh tra, kiểm tra tiếp tục được tăng cường, đi kèm với việc xử lý nghiêm các vi phạm, nhất là những trường hợp gây hậu quả nghiêm trọng. Việc điều tra, làm rõ nguyên nhân các vụ tai nạn cũng được đặt ra nhằm phục vụ công tác phòng ngừa trong thời gian tới…