Những giấc mơ dang dở

Giấc mơ dang dở sau một tai nạn

Vào một ngày đầu hè tháng 5, chúng tôi tìm về căn nhà nhỏ của chị Trần Thị Lợi ở phường Thủy Xuân, thành phố Huế. Con đường dẫn vào nhà vẫn còn lầy lội sau những cơn mưa trái mùa. Ngôi nhà ba gian cũ kỹ nằm lọt thỏm giữa vùng quê thấp trũng vốn năm nào cũng đối mặt với ngập lụt.

Trong căn phòng nhỏ, chị Lợi nằm bất động trên chiếc giường kê sát cửa sổ. Ánh mắt chị vẫn tỉnh táo nhưng đôi chân, đôi tay đã không còn khả năng cử động như trước.

Sinh năm 1990, chị Trần Thị Lợi từng là công nhân của Công ty Scavi Huế. Hơn 10 năm làm việc trong nhà máy may, chị được đồng nghiệp nhận xét là người chịu thương chịu khó, ít khi nghỉ việc. Hai vợ chồng đều là lao động phổ thông nhưng luôn cố gắng dành dụm từng đồng với hy vọng sau này xây được căn nhà kiên cố hơn ở nơi cao ráo, để không còn nơm nớp lo cảnh nước lũ tràn vào nhà mỗi mùa mưa bão.

“Ngày trước hai vợ chồng cứ nghĩ chỉ cần cố gắng làm việc thì cuộc sống sẽ khá lên. Vợ chồng tôi dành dụm từng chút một, dự tính vài năm nữa sẽ xây lại nhà”, chị Lợi kể, giọng đứt quãng.

Thế nhưng, biến cố bất ngờ ập đến vào giữa năm 2023. Trong lúc làm việc, chị gặp tai nạn lao động nghiêm trọng, bị tổn thương nặng dẫn đến chết tủy, suy giảm khả năng lao động tới 92%. Từ một người phụ nữ nhanh nhẹn, tháo vát, chị trở thành người liệt toàn thân, không thể tự đi lại hay sinh hoạt cá nhân. Mọi việc, từ ăn uống, vệ sinh đến trở mình, đều phải nhờ chồng hoặc người thân hỗ trợ. Tai nạn không chỉ cướp đi sức khỏe mà còn kéo sập những dự định của cả gia đình. Toàn bộ số tiền tích góp suốt nhiều năm làm công nhân lần lượt ra đi theo những đợt điều trị, thuốc men và chi phí sinh hoạt.

Người chồng đang làm việc ổn định cũng buộc phải nghỉ việc để ở nhà chăm vợ và hai con nhỏ. Không còn nguồn thu nhập chính, cuộc sống gia đình rơi vào bế tắc. Những bữa cơm đạm bạc nhiều khi chỉ có rau và nước mắm nhưng vẫn chan chứa nỗi lo. Trong góc nhà, hai đứa con chị Lợi lặng lẽ ngồi học. Đứa lớn đã bắt đầu hiểu chuyện, thường tranh thủ phụ cha việc nhà sau giờ học. Còn đứa nhỏ vẫn ngây thơ hỏi mẹ bao giờ đi làm lại. Nghe con hỏi, chị chỉ biết quay mặt đi để giấu nước mắt.

“Thấy chồng còn vất vả, cuộc sống gia đình đi xuống, nhiều lúc tôi nghĩ hay là buông xuôi để giảm gánh nặng cho gia đình. Nhưng nhìn các con lớn lên từng ngày, tôi lại không đành lòng. Tôi vẫn cố gắng sống, chỉ mong có một phép màu xảy ra”, chị nghẹn ngào.

Câu chuyện của chị Lợi không phải trường hợp cá biệt. Sau mỗi vụ tai nạn lao động là cuộc sống một gia đình bị đảo lộn, là những giấc mơ phải dừng lại giữa chừng.

Những vết thương không chỉ trên cơ thể Cách nhà chị Lợi không xa, chị Trương Thị Hằng, công nhân Công ty CP Long Thọ cũng đang từng ngày chống chọi với hậu quả sau tai nạn lao động xảy ra vào năm 2023.

Chị Hằng sinh năm 1985. Chồng mất sớm, một mình chị nuôi ba con nhỏ. Đứa út hiện đang học lớp 7. Là lao động chính trong gia đình, chị từng gồng gánh đủ nghề để các con có cuộc sống ổn định hơn. Tai nạn lao động xảy ra trong quá trình làm việc khiến chị bị thương tật 35%. Những ngày đầu điều trị, chị gần như suy sụp vì vừa đau đớn thể xác, vừa lo lắng cho tương lai của các con.

“Lúc nằm viện, điều tôi sợ nhất không phải là đau mà là nghĩ đến cảnh các con không còn ai chăm sóc”, chị Hằng nhớ lại. May mắn hơn chị Lợi, chị Hằng nhận được sự hỗ trợ từ doanh nghiệp, đồng nghiệp và người thân. Sau thời gian dài điều trị, sức khỏe chị dần hồi phục và hiện đã quay trở lại làm việc tại Xí nghiệp gạch Terrazzo thuộc Công ty CP Long Thọ.

Dẫu vậy, những hệ lụy từ tai nạn vẫn còn đó. Chi phí điều trị kéo dài khiến kinh tế gia đình kiệt quệ. Khoản tiền tích cóp trước đây hầu như không còn. Những cơn đau tái phát mỗi khi trái gió trở trời vẫn âm thầm nhắc chị về biến cố năm nào.

“Có thời gian tôi không dám nghĩ mình có thể đi làm lại. Nhưng nếu mình gục ngã thì các con biết dựa vào ai”, chị nói.

Điều đáng nói, phía sau những con số thống kê về tai nạn lao động là những tổn thương tinh thần kéo dài mà không dễ nhìn thấy. Nhiều công nhân sau tai nạn rơi vào trạng thái mặc cảm, lo âu hoặc trầm cảm vì mất khả năng lao động, mất thu nhập và trở thành gánh nặng cho gia đình. Không ít người phải bắt đầu lại cuộc sống với cơ thể không còn lành lặn, thu nhập giảm sút và nỗi bất an thường trực về tương lai.

Theo thống kê của UBND thành phố Huế, trong năm 2025, toàn thành phố xảy ra 13 vụ tai nạn lao động, làm 5 người bị thương nặng và 4 người tử vong, tăng một người chết so với năm 2024. Con số ấy là lời cảnh báo về những nguy cơ vẫn hiện hữu trong môi trường lao động hiện nay.

Đừng để tai nạn chỉ được nhắc đến sau mất mát

Những năm qua, công tác ATVSLĐ tại thành phố Huế đã được quan tâm hơn. Trong năm 2025, gần 20.000 người được huấn luyện về ATVSLĐ; hàng chục nghìn lao động được khám sức khỏe định kỳ, theo dõi bệnh nghề nghiệp. Hơn 11.000 mẫu môi trường lao động được quan trắc nhằm cải thiện điều kiện làm việc tại doanh nghiệp. Tuy nhiên, thực tế cho thấy nhiều nguy cơ vẫn chưa được kiểm soát triệt để.

Phó Chủ tịch UBND thành phố Huế Nguyễn Văn Mạnh cho hay, số vụ tai nạn lao động trong năm 2025 phản ánh môi trường làm việc tại một số nơi vẫn tiềm ẩn rủi ro; một số doanh nghiệp chưa quan tâm đúng mức đến công ATVSLĐ.

Theo ông Mạnh, công tác an toàn lao động không thể chỉ dừng ở việc kiểm tra hay xử lý sau vi phạm mà cần chuyển mạnh sang chủ động phòng ngừa. Việc ứng dụng khoa học công nghệ và chuyển đổi số cần được ưu tiên trong tất cả các khâu, từ tuyên truyền, huấn luyện đến quản lý, giám sát và đánh giá nguy cơ. Đó không chỉ là yêu cầu của quản lý nhà nước mà còn là trách nhiệm đối với mỗi NLĐ và gia đình họ. Bởi phía sau mỗi vụ tai nạn không đơn thuần là một người bị thương hay một khoản chi phí bồi thường. Đó có thể là tương lai của cả một gia đình bị thay đổi.

Như chị Trần Thị Lợi, từ một công nhân cần mẫn giờ chỉ còn biết gửi hy vọng vào điều kỳ diệu. Như chị Trương Thị Hằng, phải gắng gượng đi tiếp để nuôi ba đứa con thơ bằng cơ thể không còn lành lặn.

Những câu chuyện ấy nhắc rằng, an toàn lao động chưa bao giờ là điều xa xỉ hay khẩu hiệu mang tính hình thức. Với người công nhân, đó là ranh giới mong manh giữa bình yên và biến cố, giữa một mái ấm đủ đầy và những tháng ngày chật vật sau tai nạn. Và hơn hết, không ai muốn tương lai của mình hay người thân bị đánh đổi chỉ bởi sự chủ quan trong lao động sản xuất.