Thị trường đang đón lực lượng lao động mới “độc lập, tự tin” nhưng “mong manh dễ vỡ"
Kinh tế - Xã hội

Thị trường đang đón lực lượng lao động mới “độc lập, tự tin” nhưng “mong manh dễ vỡ"

LÊ TUYẾT
Tác giả: LÊ TUYẾT
Gen Z (cách gọi những bạn trẻ sinh từ 1998 đến 2010) là thế hệ luôn cho rằng mình rất thấu hiểu bản thân, quá tự tin, quá độc lập nhưng lại “mong manh dễ vỡ”. Do đó, đối với doanh nghiệp nếu không thấu hiểu, Gen Z có thể trở thành “kẻ phá bĩnh”. Ngược lại nếu doanh nghiệp biết nắm bắt, tận dụng thì Gen Z lại chính là những hạt nhân góp phần thúc đẩy doanh nghiệp thay đổi.
thi truong dang don luc luong lao dong moi doc lap tu tin nhung mong manh de vo
Một ví dụ về ngôn ngữ của Gen Z (lực lượng lao động mới) mà không phải ai cũng biết.

Tại lễ công bố Top 50 Thương hiệu Nhà tuyển dụng hấp dẫn nhất với sinh viên Việt Nam 2020, bà Thanh Nguyễn - Giám đốc điều hành & Truyền cảm hứng Hạnh Phúc Anphabe đã chia sẻ 7 thực tế gây sốc và những điểm mù của doanh nghiệp trong chiến lược nhân tài trẻ. 7 đặc điểm được rút ra từ khảo sát chuyên sâu 25.000 bạn trẻ Gen Z từ 93 trường đại học trọng điểm trên cả nước.

Thế hệ Z quá độc lập và tự tin vào quan điểm cá nhân

Khác với các thế hệ trước, có tới 81% các bạn trẻ Gen Z tự tin hiểu rõ bản thân, biết mình thích và không thích làm gì. Nếu như các thế hệ khác, khi tìm việc sẽ phụ thuộc vào yếu tố gia đình và xã hội như xu hướng chung, điều kiện kinh tế hay lời khuyên của bố mẹ, bạn bè. Đối với Gen Z, họ chủ yếu chỉ dựa vào sở thích và năng lực cá nhân. Vai trò của nhà trường và nhà tuyển dụng trong giai đoạn định hướng nghề nghiệp là rất thấp.

Chẳng cần đi làm công ty, làm freelance cũng tốt!

Gen Z có mong muốn nghề nghiệp rõ ràng và trong danh sách mong muốn đó, nhiều doanh nghiệp “tưởng lớn và hoành tráng uy tín trên thị trường” lại không hề có tên.

Vì mê khởi nghiệp, thích tự do và hướng về xã hội, Gen Z mong muốn những lựa chọn nghề nghiệp vô cùng “mở” sau khi tốt nghiệp: Ví dụ: 34% sinh viên Gen Z sẵn sàng đầu quân cho các công ty Start-up hoặc tự kinh doanh riêng; 8% các bạn cho rằng “chẳng cần đi làm công ty, làm freelance (tự do) cũng tốt”; 14% thích làm việc tại các tổ chức phi lợi nhuận, thể hiện khuynh hướng rõ ràng của các “nhà hoạt động xã hội tương lai”.

Ngoài ra, khác với Gen Y (25 đến 34 tuổi) và Gen X (35 đến 54 tuổi) rất “mê” làm việc cho các công ty nước ngoài, các bạn trẻ Gen Z không ngần ngại chọn công ty nội địa. Việc giới trẻ không còn muốn bó mình trong các lựa chọn truyền thống đặt doanh nghiệp trước thách thức cạnh tranh khốc liệt khi nguồn cung nhân tài ngày càng giới hạn.

Lựa chọn nghề nghiệp chẳng liên quan gì đến ngành học

Xu hướng lựa chọn nghề nghiệp của Gen Z thay đổi hoàn toàn so với các thế hệ trước. Theo đó, quảng cáo, truyền thông và giải trí hiện đang chiếm “ngôi vương” trong những ngành hấp dẫn nhất với sinh viên tất cả ngành học, kể cả những ngành như Công nghệ thông tin hay Kỹ thuật. Bất chấp ảnh hưởng của dịch bệnh Covid-19, ngành Ẩm thực - Nghỉ dưỡng, vẫn được các bạn lựa chọn. Nguyên do là sức hút của “sự sáng tạo, đổi mới nhanh và cơ hội được giao tiếp với nhiều người” chính là những gì mà Gen Z mong đợi ở môi trường làm việc sắp tới.

thi truong dang don luc luong lao dong moi doc lap tu tin nhung mong manh de vo
Top 50 Thương hiệu Nhà tuyển dụng hấp dẫn nhất với sinh viên Việt Nam năm 2020

Với Gen Z, Internet là chân lý

Với đặc trưng của một công dân Internet, Gen Z được xem là “chuyên gia săn lùng sự thật”. Bởi vì “không biết thì hỏi Google, chưa rõ thì tra Youtube”, khi lựa chọn công ty, Gen Z sẽ tự tìm kiếm và đặt niềm tin gần như tuyệt đối vào thông tin trên mạng và đánh giá của cộng đồng, cao hơn rất nhiều so với tư vấn từ bạn bè, anh chị đi trước hay người thân bên cạnh.

Nếu không hiện hữu và xây dựng được “quyền lực online” thì khả năng tác động tới thế hệ Z của doanh nghiệp sẽ rất giới hạn.

Doanh nghiệp chưa chạm vào nhu cầu khai phá nghề nghiệp của Gen Z

Trong khi 40% sinh viên từ năm đầu đã tích cực tham gia các hoạt động gặp gỡ nhà tuyển dụng và xây dựng trải nghiệm đi làm thì đánh giá của họ về các hoạt động của các công ty là rất hạn chế. Gen Z đòi hỏi cao và cần hỗ trợ nhiều, do đó, đây cũng là cơ hội để doanh nghiệp đầu tư về chất và lượng trong thu hút nhân tài thế hệ trẻ.

Kỹ năng bản thân khác xa với kỹ năng nhà tuyển dụng cần

Khi đo lường trên khung năng lực mà các doanh nghiệp yêu cầu ứng viên phải có khi đi làm, dưới 50% sinh viên Gen Z thực sự tự tin theo tất cả các tiêu chí từ kỹ năng quản lý bản thân, tương tác, kiến thức căn bản và chuyên môn cho đến kỹ năng quản lý đội nhóm.

Theo một Khảo sát của LinkedIn cũng tiết lộ một nghịch lý thú vị: “Có đến 76% Gen Z cho rằng những kỹ năng cần thiết trong tương lai rất khác so với những gì mà các nhà tuyển dụng đang vẽ ra”.

Thực tế gây sốc này cho thấy tình trạng đồng sàng dị mộng, trong khi doanh nghiệp yêu cầu một đằng, Gen Z tự tin một nẻo. Rõ ràng, có một khoảng cách lớn giữa “thước đo năng lực” mà doanh nghiệp đang hoạch định với những gì Gen Z đang có và nghĩ rằng họ cần.

thi truong dang don luc luong lao dong moi doc lap tu tin nhung mong manh de vo
Sự thật gây sốc về kỹ năng của Gen Z (lực lượng lao động mới) và yêu cầu của nhà tuyển dụng.

Thế hệ “tài năng nhưng mong manh dễ vỡ”

Những phân tích về thái độ cho thấy hình ảnh rất đối lập khi Gen Z là thế hệ thích học hỏi nhưng lại ngại bị phê bình; Làm việc trách nhiệm nhưng điểm yếu là không chịu được áp lực; Thích nghi nhanh nhưng lại ít thoải mái nếu có quá nhiều thay đổi. Do đó, thách thức đặt ra cho người sếp của thế hệ này phải rất “đa chiêu” mới có thể cân bằng giữa các điểm mâu thuẫn đối lập thì mới tránh được các “đổ vỡ” đáng tiếc.

Theo bà Thanh Nguyễn, với 7 thách thức trên, chắc chắn sẽ có những khó chịu về cách quản lý, xung đột trong kiến thức, văn hóa cho đến cách thức hợp tác và nhiều thực tế gây sốc hơn. Nhưng thay vì ngồi đó và tiếp tục quan ngại, doanh nghiệp có thể sẵn sàng cho tương lai bằng việc thay đổi góc nhìn. Nếu biết tận dụng thì chúng ta có thể có những cơ hội nhanh và sáng tạo hơn, chuyển đổi cũng như số hóa môi trường làm việc, tạo điều kiện để tạo ra một đội ngũ lãnh đạo thế hệ mới ứng biến với VUCA (VUCA – Thuật ngữ ám chỉ một môi trường kinh doanh bất định với sự thay đổi khôn lường (Volatile); Không có gì chắc chắn (Uncertain), Phức tạp (Complexity) và Mù mờ, vô định (Ambiguity)).

Khi không thể thay đổi được những yếu tố VUCA bên ngoài, điều chúng ta có thể làm là thay đổi chính mình và chuyển hóa doanh nghiệp để trở nên VUCA-ready – sẵn sàng đối phó với bất định. Và Gen Z từ những đứa trẻ phá bĩnh có thể sẽ trở thành những hạt nhân thay đổi, từ yếu tố gây rối sẽ trở thành lực đẩy cho chuyển hóa cách thức làm việc hiện đại, từ kẻ thách thức trở thành những người đồng sáng tạo cho một văn hóa doanh nghiệp đa màu sắc”, bà Thanh Nguyễn chia sẻ.

thi truong dang don luc luong lao dong moi doc lap tu tin nhung mong manh de vo Covid-19: Cập nhật thông tin mới nhất ngày 7/5

Cập nhật thông tin đến 7h sáng ngày 7/5, Covid-19 đã xuất hiện ở 214 quốc gia và vùng lãnh thổ với hơn 3,8 triệu ...

thi truong dang don luc luong lao dong moi doc lap tu tin nhung mong manh de vo Mỹ tiến hành thử nghiệm vaccine phòng Covid-19 trên người

Hãng dược Pfizer và công ty BioNTech tuyên bố rằng vaccine phòng Covid-19 thử nghiệm trên người ở Mỹ từ ngày 4/5.

thi truong dang don luc luong lao dong moi doc lap tu tin nhung mong manh de vo Muôn kiểu chống nóng "dở khóc dở cười" của công nhân trong những ngày đầu hè “đổ lửa”

Sau ca làm việc mệt mỏi ai cũng muốn trở về căn phòng của mình để nghỉ ngơi lấy sức tiếp tục cho ngày làm ...

Tin mới hơn

Người dùng nên tra cứu phạt nguội ở đâu?

Người dùng nên tra cứu phạt nguội ở đâu?

Nhiều chủ phương tiện chỉ phát hiện vi phạm khi đi đăng kiểm hoặc nhận thông báo xử phạt. Để tránh phát sinh chậm trễ, người dân có thể chủ động tra cứu phạt nguội qua các kênh chính thống do cơ quan chức năng cung cấp.
Agribank xanh hóa tín dụng – “Cầu nối” để phát triển năng lượng xanh tại Việt Nam

Agribank xanh hóa tín dụng – “Cầu nối” để phát triển năng lượng xanh tại Việt Nam

Trong hành trình hơn 37 năm xây dựng và phát triển, Agribank luôn gắn sứ mệnh kinh doanh với trách nhiệm xã hội và bảo vệ môi trường, coi đây là yếu tố trọng tâm của chiến lược phát triển bền vững. Trong đó, tín dụng dành cho chuyển đổi năng lượng xanh, bền vững luôn được ngân hàng ưu tiên.
Agribank - Dấu ấn niềm tin và khát vọng

Agribank - Dấu ấn niềm tin và khát vọng

Năm 2025, Agribank dành hơn 600 tỷ đồng cho công tác an sinh xã hội, khẳng định vai trò trụ cột vì cộng đồng. Nguồn lực này tập trung vào các lĩnh vực trọng tâm như giáo dục (140 tỷ), xây dựng nhà tình nghĩa (110 tỷ), khắc phục thiên tai (100 tỷ) và y tế (34 tỷ), tạo nên mạng lưới hỗ trợ toàn diện trên cả nước.

Tin tức khác

Tay nắm cửa điện tử của Toyota Highlander 2027 đi kèm cơ chế mở cơ học tinh tế này

Tay nắm cửa điện tử của Toyota Highlander 2027 đi kèm cơ chế mở cơ học tinh tế này

Trong bối cảnh tay nắm cửa ô tô ngày càng phụ thuộc vào công nghệ điện tử, Toyota Highlander mới gây chú ý khi tích hợp cơ chế mở cơ khí dự phòng nhằm bảo đảm an toàn trong trường hợp mất nguồn điện.
Băng giá, sa mạc và đường thử khắc nghiệt: Cách các hãng phát triển xe mới

Băng giá, sa mạc và đường thử khắc nghiệt: Cách các hãng phát triển xe mới

Đằng sau mỗi mẫu xe sản xuất thương mại là hàng năm trời thử nghiệm trong điều kiện khắc nghiệt, nơi triết lý phát triển và mức độ đầu tư vào thẩm định quyết định chất lượng thực sự của sản phẩm.
Liệu xe điện Trung Quốc giá rẻ có 'biến mất' khi nước này đưa ra luật cấm mới?

Liệu xe điện Trung Quốc giá rẻ có 'biến mất' khi nước này đưa ra luật cấm mới?

Trung Quốc quyết tâm siết chặt quản lý ngành ô tô bằng cách cấm bán xe dưới giá thành và rút ngắn chu kỳ thanh toán cho nhà cung cấp nhằm chấm dứt cuộc chiến giá kéo dài và ổn định thị trường.
Tai nạn giao thông trong 9 ngày nghỉ Tết Nguyên đán giảm so với năm ngoái

Tai nạn giao thông trong 9 ngày nghỉ Tết Nguyên đán giảm so với năm ngoái

Năm 2026, thống kê của Cục Cảnh sát giao thông cho thấy số vụ tai nạn giao thông trong dịp Tết Nguyên đán đã giảm so với cùng kỳ năm ngoái.
Nissan Gravite ra mắt, MPV 7 chỗ cỡ trung hướng tới gia đình trẻ

Nissan Gravite ra mắt, MPV 7 chỗ cỡ trung hướng tới gia đình trẻ

Nissan Gravite vừa ra mắt tại Ấn Độ với cấu hình 7 chỗ ngồi trong thân xe dài dưới 4 mét. Phát triển trên nền tảng CMF A+, mẫu MPV này tập trung vào không gian linh hoạt, tiết kiệm nhiên liệu và danh mục trang bị tương đối đầy đủ trong tầm giá.
Cảnh sát giao thông siết chặt kiểm tra xe khách trong 3 ngày cuối kỳ nghỉ Tết Bính Ngọ

Cảnh sát giao thông siết chặt kiểm tra xe khách trong 3 ngày cuối kỳ nghỉ Tết Bính Ngọ

Trong 3 ngày cuối kỳ nghỉ Tết Bính Ngọ, lực lượng Cục Cảnh sát giao thông sẽ tăng cường kiểm tra, xử lý nghiêm vi phạm của xe khách và duy trì cao điểm kiểm soát nồng độ cồn trên toàn quốc.
Xem thêm