Xây dựng môi trường không khói thuốc: Trách nhiệm nêu gương và lan tỏa sức khỏe bền vững

Đào tạo cán bộ y tế tương lai gắn với môi trường không khói thuốc

Trong bối cảnh thuốc lá tiếp tục là một trong những nguyên nhân hàng đầu gây bệnh tật và tử vong sớm, việc xây dựng môi trường làm việc không khói thuốc không còn là khuyến nghị mang tính phong trào, mà đã trở thành yêu cầu tất yếu đối với mỗi cơ quan, đơn vị, đặc biệt trong lĩnh vực y tế và giáo dục y khoa.

Từ nhà trường đào tạo cán bộ y tế, doanh nghiệp đến bệnh viện, những mô hình cụ thể, cách làm bài bản đang cho thấy hiệu quả rõ rệt trong việc thay đổi nhận thức, hành vi và hình thành văn hóa làm việc lành mạnh.

Hình ảnh phòng, chống tác hại của khói thuốc được treo trên trang chủ của website nhà trường. Ảnh: CĐYTBM

Tại Trường Cao đẳng Y tế Bạch Mai, nơi đào tạo đội ngũ cán bộ y tế tương lai cho hệ thống chăm sóc sức khỏe, việc xây dựng môi trường không khói thuốc được xác định là trách nhiệm đặc biệt.

Theo bà Bùi Thanh Huyền - đoàn viên Công đoàn Trường Cao đẳng Y tế Bạch Mai - Bệnh viện Bạch Mai, môi trường không khói thuốc tại nhà trường không chỉ là yêu cầu tuân thủ pháp luật mà còn là sự khẳng định cam kết của nhà trường đối với sức khỏe của giảng viên, học viên và cộng đồng.

Từ nhận thức đó, nhà trường hướng tới triển khai mô hình "Người thầy thuốc - Tấm gương không khói thuốc", trong đó mỗi giảng viên, cán bộ, nhân viên không chỉ là người truyền đạt kiến thức chuyên môn mà còn là hình mẫu sống động về lối sống lành mạnh.

“Khi người thầy không hút thuốc, nói không với thuốc lá một cách tự nhiên và nhất quán, bài học về y đức và sức khỏe sẽ trở nên thuyết phục hơn bất kỳ khẩu hiệu nào”, bà Bùi Thanh Huyền chia sẻ.

Nhà trường luôn chú trọng xây dựng môi trường làm việc không khói thuốc. Ảnh: CĐYTBM

Một trong những giải pháp trọng tâm là lồng ghép tuyên truyền tác hại của thuốc lá vào chương trình đào tạo chuyên ngành. Kiến thức về phòng, chống tác hại thuốc lá được tích hợp trong các môn học như sức khỏe cộng đồng, bệnh học nội khoa, điều dưỡng…, giúp học viên hiểu rõ hậu quả lâu dài của việc hút thuốc và hút thuốc thụ động, đồng thời hình thành ý thức nghề nghiệp ngay từ khi còn ngồi trên ghế nhà trường.

Bên cạnh đó, chiến dịch truyền thông nội bộ "Khoảnh khắc Bạch Mai không khói thuốc" được kỳ vọng tạo hiệu ứng lan tỏa tích cực. Giảng viên và sinh viên được khuyến khích chia sẻ hình ảnh, video về những khoảnh khắc học tập, làm việc, sinh hoạt ngoại khóa lành mạnh, không thuốc lá trên các kênh truyền thông của trường. Những hình ảnh đời thường, gần gũi này góp phần xây dựng một không gian học đường văn minh, chuyên nghiệp, gắn hình ảnh người thầy thuốc tương lai với lối sống khỏe mạnh.

Đặc biệt, nhà trường chú trọng đào tạo kỹ năng tư vấn bỏ thuốc lá cho giảng viên và sinh viên năm cuối. Thông qua các lớp tập huấn chuyên sâu, người học không chỉ có thêm kỹ năng chăm sóc sức khỏe cho bản thân mà còn có khả năng tư vấn, hỗ trợ đồng nghiệp, người thân và bệnh nhân trong tương lai. Đây được xem là cách tiếp cận bền vững, giúp thông điệp phòng, chống tác hại thuốc lá lan tỏa từ nhà trường ra cộng đồng.

Việc xây dựng môi trường làm việc không khói thuốc sẽ tạo điều kiện làm việc an toàn cho cán bộ, học viên và người bệnh. Ảnh: CĐYTBM

Không khói thuốc - nền tảng của môi trường làm việc an toàn, văn minh

Không chỉ trong lĩnh vực y tế - giáo dục, môi trường làm việc không khói thuốc còn được nhìn nhận như một yếu tố đầu tư cho năng suất và phát triển bền vững của doanh nghiệp.

Theo bà Vũ Thị Hồng Hoa, Công ty TNHH Đỉnh Vàng, xây dựng môi trường không khói thuốc tại doanh nghiệp không đơn thuần là thực hiện quy định pháp luật, mà là đầu tư trực tiếp cho sức khỏe người lao động và hiệu quả sản xuất - kinh doanh.

Khi không còn khói thuốc lá, không khí nơi làm việc trở nên trong lành hơn, nguy cơ mắc các bệnh về hô hấp, tim mạch, ung thư được giảm thiểu rõ rệt, đặc biệt với những người không hút thuốc nhưng phải hít khói thuốc thụ động. Một môi trường làm việc sạch, không mùi thuốc lá cũng giúp nâng cao tinh thần, sự tập trung và giảm căng thẳng cho người lao động.

“Không bị gián đoạn bởi việc hút thuốc hay mùi thuốc khó chịu, nhân viên có thể tập trung hơn vào công việc, cảm thấy được tôn trọng và gắn bó hơn với nơi làm việc”, bà Vũ Thị Hồng Hoa nhấn mạnh.

Trong quá trình này, vai trò của người đứng đầu được xem là yếu tố mang tính quyết định. Lãnh đạo không chỉ ban hành quy định mà còn phải là người tiên phong thực hiện, trở thành tấm gương trong việc nói không với thuốc lá. Khi sự cam kết của lãnh đạo được thể hiện rõ ràng, nghiêm túc xử lý các trường hợp vi phạm, đồng thời chủ động tổ chức tuyên truyền, hỗ trợ cai thuốc và lắng nghe ý kiến người lao động, môi trường không khói thuốc mới thực sự đi vào thực chất.

Cán bộ, học viên của nhà trường luôn thực hành bảo vệ môi trường làm việc an toàn. Ảnh: CĐYTBM

Ở tuyến điều trị, Bệnh viện Đa khoa Hòa Bình là một ví dụ cho thấy việc phòng, chống tác hại của thuốc lá có thể được triển khai bài bản, thường xuyên và có hệ thống. Theo bà Trần Thị Thu - đoàn viên Công đoàn Bệnh viện, công tác này luôn được đơn vị quan tâm nhằm xây dựng môi trường khám chữa bệnh an toàn, trong lành, không khói thuốc.

Một trong những mô hình tuyên truyền hiệu quả là hệ thống băng rôn, khẩu hiệu trực quan được bố trí tại nhiều vị trí trong khuôn viên bệnh viện, đặc biệt là khu vực khám chữa bệnh, hành lang, cầu thang và các khoa phòng. Nội dung khẩu hiệu tập trung cảnh báo tác hại của thuốc lá, nhấn mạnh quyền được hít thở không khí trong lành và thông điệp “Bệnh viện không khói thuốc”.

Cán bộ y tế Bệnh viện Đa khoa Hòa Bình làm việc trong điều kiện an toàn, không khói thuốc. Ảnh: BV

Bên cạnh đó, bệnh viện duy trì các hoạt động truyền thông nhân Ngày Thế giới không thuốc lá (31/5) hằng năm, góp phần nâng cao nhận thức cho người bệnh, người nhà và cả nhân viên y tế. Đáng chú ý, bệnh viện đã ban hành quy định xử phạt đối với hành vi hút thuốc trong khuôn viên, tạo tính răn đe và nâng cao mức độ tuân thủ.

Lực lượng điều dưỡng, bảo vệ và nhân viên hành chính được phân công nhắc nhở thường xuyên, giúp duy trì kỷ cương và nếp sống văn minh. Để tăng hiệu quả trong thời gian tới, bệnh viện đề xuất ứng dụng mã QR nhằm cung cấp thông tin tuyên truyền nhanh chóng, thuận tiện, đồng thời tổ chức tập huấn kỹ năng tư vấn bỏ thuốc cho nhân viên y tế, qua đó lan tỏa thông điệp phòng, chống tác hại thuốc lá đến cộng đồng một cách chủ động và bền vững.

Từ nhà trường, doanh nghiệp đến bệnh viện, thực tiễn cho thấy xây dựng môi trường làm việc không khói thuốc là một quá trình đòi hỏi sự kiên trì, đồng thuận và nêu gương. Khi mỗi cán bộ, giảng viên, nhân viên y tế và người lao động đều ý thức rõ trách nhiệm của mình, khi lãnh đạo thực sự cam kết và hành động, môi trường không khói thuốc sẽ không chỉ là mục tiêu, mà trở thành chuẩn mực văn hóa - vì sức khỏe hôm nay và các thế hệ mai sau.