Công đoàn Cần Thơ chuyển mình cùng thành phố mới

Giữ mạch kết nối

Từ 1/7/ 2025, Cần Thơ chính thức vận hành mô hình chính quyền hai cấp sau khi hợp nhất toàn bộ địa bàn ba tỉnh Cần Thơ – Hậu Giang – Sóc Trăng.

Thành phố mới có 103 xã, phường nhưng không còn cấp huyện; toàn bộ các sở chuyên môn giải thể, chức năng được chuyển về các phòng chuyên trách trực thuộc UBND TP và 103 UBND cấp xã.

Dự báo quy mô dân số của thành phố mới xấp xỉ 2,8 triệu người, trong đó gần 1 triệu lao động làm việc tại khu vực công nghiệp – dịch vụ ven sông, ven biển mới hình thành. Riêng lực lượng đoàn viên công đoàn ước đạt hơn 340.000 người, phân bố rải khắp ba vùng sáp nhập. Sự thay đổi địa giới không chỉ mang lại cơ hội mở rộng tổ chức, mà còn là phép thử đối với năng lực tổ chức, điều hành và sức lan tỏa của hệ thống công đoàn.

Ngay sau khi Tổng LĐLĐ Việt Nam chỉ định bà Lê Thị Sương Mai giữ chức Chủ tịch LĐLĐ TP Cần Thơ nhiệm kỳ 2023–2028, bộ máy công đoàn cấp thành phố được kiện toàn khẩn trương, với 30 ủy viên Ban Chấp hành đại diện cho ba vùng sáp nhập. Nhiệm vụ đầu tiên không phải là “điều hành từ trên xuống”, mà là giữ mạch kết nối từ cơ sở – nơi công nhân, lao động đang sống và làm việc.

“Chúng tôi bắt đầu bằng việc dựng lại bản đồ công đoàn theo cụm ngành nghề, cụm sản xuất và khu nhà trọ, thay vì rập khuôn địa giới hành chính”, bà Lê Thị Sương Mai cho biết. "Cách làm này giúp cán bộ Công đoàn tiếp cận nhanh hơn, nhất là ở các khu vực trước đây bị “bỏ quên” – như xưởng nhỏ, nhà trọ tự phát, tổ hợp tác phi chính thức”.

Lãnh đạo LĐLĐ TP Cần Thơ nhận quyết định sau khi sáp nhập, thành lập LĐLĐ TP. Cần Thơ mới. Ảnh: T.Q

Ngay trong quý II/2025, Liên đoàn Lao động TP Cần Thơ đã thành lập Ban chỉ đạo sắp xếp hệ thống công đoàn theo hướng tinh gọn, rút từ 07 đầu mối cấp thành phố xuống còn một hệ thống phản ứng nhanh 4 lớp khép kín.

Cấp thành phố: Ban Chấp hành 30 uỷ viên, đóng vai trò điều phối chính sách;

Cụm ngành nghề: 12 cụm theo đặc thù (dệt may, thuỷ sản, logistics, nông nghiệp...);

Cụm địa bàn: 26 cụm sản xuất và khu nhà trọ trọng điểm;

Nhóm công nhân nòng cốt: Hơn 1.100 “thủ lĩnh” tại các xưởng nhỏ, nhà trọ.

Cách sắp xếp mới thay thế phương thức tổ chức theo địa giới hành chính cũ, giúp tiếp cận 100% công nhân trong bán kính 3 km tính từ mỗi cụm. Mục tiêu là tăng khả năng phản ứng nhanh, điều phối chính sách sát thực tế, hỗ trợ công nhân hiệu quả hơn.

Công đoàn số hóa, hiện diện ở mọi nơi

Sau khi sáp nhập, địa bàn thành phố Cần Thơ không chỉ mở rộng về diện tích mà còn phức tạp hơn về cơ cấu dân cư, mô hình lao động và điểm đặt doanh nghiệp. Trong khi bộ máy hành chính được tinh gọn, tổ chức Công đoàn buộc phải tìm cách “hiện diện rộng hơn nhưng vẫn hành động nhanh hơn”. Giải pháp được chọn: chuyển đổi số toàn diện. Theo đó, LĐLĐ TP Cần Thơ đã triển khai đồng loạt ba công cụ số hóa trọng điểm:

Thứ nhất, hệ thống e-Union – nền tảng quản lý đoàn viên trực tuyến đã kết nối toàn bộ 3.400 công đoàn cơ sở, đồng bộ với dữ liệu bảo hiểm xã hội và cho phép thu – chi kinh phí công đoàn một cách tự động. Mọi biến động về đoàn viên, chế độ, phúc lợi được cập nhật theo thời gian thực, giúp tổ chức công đoàn nắm bắt nhanh tình hình tại cơ sở.

Thứ hai, mạng lưới nhóm đối thoại số, trên Zalo và Telegram, mỗi nhóm phụ trách một cụm sản xuất hoặc cụm địa bàn. Đây là nơi người lao động có thể trực tiếp gửi kiến nghị, phản ánh và được cán bộ công đoàn hoặc đại diện doanh nghiệp phản hồi trong vòng 24 giờ. Trung bình mỗi tuần, có hàng ngàn lượt trao đổi – không chỉ giải quyết vụ việc mà còn xây dựng niềm tin.

Bà Lê Thị Sương Mai - Chủ tịch LĐLĐ TP Cần Thơ tặng quà cho công nhân lao động nhân dịp Tháng Công nhân 2025. Ảnh: P.V

Sự hiện diện của công đoàn giờ đây không chỉ là bàn làm việc trong trụ sở – mà còn là biểu tượng trên điện thoại di động, là nút “trợ giúp” trong mỗi nhà trọ. Với công nghệ làm cầu nối, Công đoàn Cần Thơ đã và đang xóa mờ khoảng cách địa lý, hành chính và cả định kiến, để người lao động dù ở đâu cũng cảm thấy có tổ chức đồng hành, hỗ trợ kịp thời.

Đồng hành cùng phát triển

Bà Lê Thị Sương Mai, Chủ tịch LĐLĐ TP. Cần Thơ, cho biết thêm: Trong giai đoạn chuyển tiếp nhiều biến động, đơn vị chỉ đạo các cấp công đoàn bám sát địa bàn, nắm bắt tâm tư người lao động, nhất là ở những nơi vừa chuyển đổi địa giới hoặc chưa rõ đơn vị công đoàn trực thuộc.

“Không để đoàn viên ‘rơi rớt’ giữa khoảng trống tổ chức là nguyên tắc bắt buộc. Công đoàn phải là nơi người lao động tìm đến đầu tiên khi cần được bảo vệ”, bà Mai khẳng định.

Ngay trong năm 2024 – năm bản lề trước sáp nhập – LĐLĐ TP Cần Thơ vẫn đạt và vượt 15/15 chỉ tiêu: kết nạp hơn 10.291 đoàn viên mới, thành lập 31 công đoàn cơ sở, đảm bảo 100% doanh nghiệp có tổ chức công đoàn ký kết thỏa ước lao động tập thể. Thành phố được Tổng Liên đoàn tặng Cờ thi đua đơn vị xuất sắc.

Bước sang 2025, mục tiêu còn cao hơn: phát triển ít nhất 14.000 đoàn viên mới, thành lập công đoàn tại 100% doanh nghiệp có từ 20 lao động trở lên, tiến tới phủ kín công đoàn tại các cụm công nghiệp – tiểu thủ công nghiệp ở các huyện ven đô như Cờ Đỏ, Phong Điền, Long Mỹ.

Trước đó, trong Tháng Công nhân 2025, các cấp công đoàn Cần Thơ vẫn đảm bảo hoạt động thông suốt, không để việc chăm lo đoàn viên, người lao động bị gián đoạn. Các cấp công đoàn tổ chức các 8 phiên chợ 0 đồng, trao tặng “Mái ấm Công đoàn”, tặng 482 suất học bổng cho con đoàn viên có hoàn cảnh khó khăn…

Sau sáp nhập, sự khác biệt về chính sách, môi trường làm việc và văn hóa doanh nghiệp giữa ba địa phương cũ khiến một số tranh chấp lao động có xu hướng gia tăng. Nhận thức được điều này, LĐLĐ TP Cần Thơ đã xây dựng một quy trình can thiệp nhanh – với ba bước cơ bản – nhằm đảm bảo người lao động được hỗ trợ kịp thời và công bằng.

Trước tiên, thông tin được tiếp nhận qua các kênh đối thoại số hoặc hotline công đoàn, sau đó được phân loại, đánh giá mức độ. Những vụ việc có dấu hiệu vi phạm hoặc căng thẳng được chuyển ngay cho Trung tâm Hỗ trợ pháp lý trực thuộc LĐLĐ Thành phố.

LĐLĐ TP. Cần Thơ trong một lần trao quà Tết cho đoàn viên, người lao động. Ảnh: CĐCC

Tại đây, đội ngũ luật sư và cán bộ công đoàn chuyên trách sẽ tư vấn, hỗ trợ người lao động và trao đổi với doanh nghiệp để tìm hướng hoà giải phù hợp. Trong nhiều trường hợp, hai bên đạt được thoả thuận ngay tại cơ sở, tránh phải đưa ra toà án.

Nếu thương lượng không thành, tổ chức Công đoàn sẽ tiếp tục hỗ trợ người lao động khởi kiện theo quy định của pháp luật, đảm bảo mọi thủ tục được thực hiện đúng trình tự và có sự đồng hành pháp lý từ đầu đến cuối.

Từ đầu năm đến nay, nhiều vụ việc tranh chấp lao động đã được giải quyết ổn thỏa nhờ cơ chế này, trong đó phần lớn được tháo gỡ ngay từ sớm. Đặc biệt, tình trạng đình công tự phát đã không xảy ra, cho thấy vai trò điều phối, lắng nghe và xử lý khéo léo của công đoàn trong giai đoạn chuyển đổi phức tạp.

Sau khi tổ chức bộ máy hành chính được tái cấu trúc, nhiều cơ quan chuyên môn trên địa bàn TP Cần Thơ đã được điều chỉnh, tinh gọn, hoặc sáp nhập. Trong bối cảnh đó, tổ chức Công đoàn không chỉ duy trì vai trò đại diện, bảo vệ quyền lợi người lao động, mà còn chủ động thích nghi để cùng thành phố thực hiện mục tiêu phát triển kinh tế – xã hội bền vững.

Công đoàn TP Cần Thơ đã từng bước mở rộng phạm vi phối hợp với các cơ quan chính quyền, hiệp hội ngành nghề, tổ chức xã hội và doanh nghiệp để tham gia sâu hơn vào các hoạt động an sinh, giới thiệu việc làm, đào tạo nghề, hỗ trợ chuyển đổi sinh kế và khuyến khích phát triển kinh tế tập thể. Không chỉ gắn bó với người lao động trong khu công nghiệp, tổ chức Công đoàn còn mở rộng vai trò tại khu vực nông thôn, ven biển và các lĩnh vực phi chính thức.

Nhiều chương trình mang tính kết nối như diễn đàn nghề nghiệp, phiên chợ lao động, tọa đàm phát triển sản xuất xanh, kinh tế tuần hoàn… đang được nghiên cứu và triển khai. Qua đó, công đoàn không chỉ đồng hành trong bảo vệ quyền lợi, mà còn trở thành một trong những lực lượng góp phần tạo dựng động lực phát triển mới cho thành phố Cần Thơ sau sáp nhập.

Hơn một năm kể từ khi khởi động lộ trình sáp nhập, Công đoàn Cần Thơ đã chứng minh khả năng thích ứng – đổi mới – dẫn dắt.

Như lời Chủ tịch LĐLĐ TP. Cần Thơ Lê Thị Sương Mai: “Bộ máy có thể đổi, địa giới có thể thay, nhưng trái tim người cán bộ công đoàn vẫn ở đó – bên người lao động”.