Dự thảo Luật Việc làm (sửa đổi): Cần đảm bảo tối đa quyền lợi cho người lao động

Phóng viên: Đồng chí có những đánh giá như thế nào về Dự thảo Luật Việc làm (sửa đổi) lần này?

Đồng chí Nguyễn Thị Như Ý: Dự thảo Luật việc làm (sửa đổi) được kết cấu gồm 9 chương và 94 Điều (giảm 36 Điều so với Dự thảo 5 Luật việc làm); và so với Luật Việc làm năm 2013 (Luật hiện hành), Dự thảo Luật sửa đổi tăng 2 chương và 32 Điều.

Với những nội dung được tiếp thu, rà soát, sửa đổi và kết cấu lại các Chương – Điều của Dự thảo Luật đã thể hiện đầy đủ mục đích ban hành văn bản, quan điểm xây dựng Dự án Luật việc làm (sửa đổi).

Dự thảo Luật cũng đã bám sát 4 nhóm chính sách trong đề nghị xây dựng dự án Luật để quy định vào trong các Chương và Điều luật nhằm thể chế hóa chủ trương của Đảng, hoàn thiện quy định đảm bảo tính đồng bộ, thống nhất của pháp luật.

Bên cạnh rất nhiều nội dung đã được quan tâm, điều chỉnh bổ sung cho phù hợp với tình hình hiện nay thì vẫn còn những vấn đề cần được quan tâm, điều chỉnh, bổ sung và xuất phát từ những vướng mắc trong thực tiễn triển khai thi hành luật.

Phóng viên: Những vấn đề cần được quan tâm, điều chỉnh, bổ sung là những vấn đề gì, thưa đồng chí?

Đồng chí Nguyễn Thị Như Ý: Thứ nhất, nội dung khó khăn, vướng mắc khi triển khai Luật Việc làm năm 2013 (nhưng trong dự thảo Luật sửa đổi lần này cũng chưa được xem xét điều chỉnh, bổ sung). Tại điểm D, khoản 1 Điều 56 Dự thảo Luật Việc làm quy định thời gian hưởng trợ cấp thất nghiệp tối đa không quá 12 tháng (giữ nguyên như Khoản 2 Điều 50 Luật hiện hành).

Đồng chí Nguyễn Thị Như Ý, Đại biểu Quốc hội,Chủ tịch LĐLĐ tỉnh Đồng Nai. Ảnh: P.V

Quy định như vậy, người lao động có thời gian đóng BHTN trên 144 tháng và đáp ứng đủ các điều kiện hưởng trợ cấp thất nghiệp thì được hưởng trợ cấp thất nghiệp với thời gian hưởng trợ cấp thất nghiệp tối đa là 12 tháng (tương ứng với 144 tháng đóng bảo hiểm thất nghiệp) và không được bảo lưu đối với thời gian thời gian đóng BHTN còn lại.

Việc này không đảm bảo quyền lợi của người tham gia chế độ BHTN và đảm bảo công bằng theo nguyên tắc có đóng có hưởng. Đề nghị những trường hợp đóng BHTN trên 144 tháng cần được bảo lưu để đảm bảo quyền lợi của người lao động trong các lần hưởng TCTN tiếp theo (nếu có).

Bên cạnh đó cần xem xét sửa đổi quy định về chế độ “đóng” và “hưởng” BHTN nhằm đảm bảo quyền lợi của người lao động và nguyên tắc bình đẳng “có đóng, có hưởng”. Luật BHXH vừa được thông qua tại kỳ họp thứ 7 có hiệu lực từ ngày 1/7/2025 quy định điều kiện hưởng lương hưu là 15 năm, nên trong trường hợp này NLĐ tham gia 144 tháng xong nghỉ hưởng BHTN, hưởng BHXH 01 lần sau đó quay lại thị trường lao dộng vẫn đảm bảo đủ đk hưởng hưu sau này, đièu này rất dể tạo ra cơn sóng nghỉ việc của NLĐ.

Nội dung thứ 2 mà tôi muốn đề cập đến là tại Khoản 2 Điều 64. Điều kiện hưởng quy định đã đóng bảo hiểm thất nghiệp từ đủ 12 tháng trở lên trong thời gian 24 tháng trước khi chấm dứt hợp đồng lao động hoặc hợp đồng làm việc hoặc chấm dứt làm việc đối với đối tượng quy định tại điểm d khoản 1 Điều 60 Luật này theo quy định của pháp luật. Trường hợp đã đóng bảo hiểm thất nghiệp từ đủ 12 tháng trở lên trong thời gian 36 tháng trước khi chấm dứt hợp đồng lao động đối với người lao động làm việc theo hợp đồng lao động có thời hạn từ đủ 1 tháng đến 12 tháng.

Để thống nhất theo tất cả các đối tượng tham gia bảo hiểm thất nghiệp, đề nghị sửa đổi như sau: “Đã đóng bảo hiểm thất nghiệp từ đủ 12 tháng trở lên trong thời gian 36 tháng trước khi chấm dứt hợp đồng lao động hoặc hợp đồng làm việc hoặc chấm dứt làm việc đối với đối tượng quy định tại điểm d khoản 1 Điều 60 Luật này theo quy định của pháp luật.

Đề xuất này nhằm để thống nhất theo tất cả các đối tượng tham gia bảo hiểm thất nghiệp tại điểm a Khoản 1 Điều 56 của dự thảo “Người làm việc theo hợp đồng lao động không xác định thời hạn, hợp đồng lao động xác định thời hạn từ đủ 01 tháng trở lên” và đảm bảo theo quy định của Luật lao động về hợp đồng lao động (theo Luật Lao động HĐLĐ chỉ còn hai trường hợp: Có xác định thời hạn từ 01 tháng đến dưới 36 tháng và không xác định thời hạn). dự thảo Luật việc làm lại phân ra thêm có thời hạn từ đủ 01 tháng đến 12 tháng.

Bên cạnh đó, theo quy định thành phần hồ sơ hưởng TCTN là giấy tờ xác nhận chấm dứt HĐLĐ (không nhất thiết phải có HĐLĐ kèm theo).

Nội dung thứ ba là đề nghị cơ quan soạn thảo Luật Việc làm cần rà soát đối chiếu với Luật Lao động, Luật BHXH nhằm đảm bảm kịp thời phát hiện NLĐ có việc làm nhưng không khai báo theo quy định, bên cạnh đó cần có cơ chế Quản lý lao động trong lĩnh vực Phi chính thức để đảm bảo chi trả chế độ BHTN đúng với khái niệm có việc làm theo Điều 3 của Luật.

Người lao động có việc làm là người lao động có hoạt động tạo ra thu nhập mà không bị pháp luật cấm. Vì trên thực tế hiện nay việc Quản lý nhóm lao động làm việc trong lĩnh vực Phi chính thức (tự tạo nguồn thu nhập hợp pháp, không tham gia BHXH, BHTN) chưa được đảm bảo, dẫn đến NLĐ dù đã có việc làm nhưng không tham gia BHXH, BHTN thì Trung tâm sẽ không phát hiện được dẫn đến NLĐ vẫn được hưởng TCTN theo quy định.

Bên cạnh đó Đề nghị bổ sung thêm quy định về “Quyền và trách nhiệm của các cá nhân, tổ chức trong thực hiện chính sách BHTN” vào Dự thảo Luật Việc làm (sửa đổi) đối với các trường hợp thu hồi TCTN để làm căn cứ trong tổ chức thực hiện. Lý do: Chính sách BHTN do 2 cơ quan triển khai thực hiện nên cần quy định rõ quyền và trách nhiệm của từng cơ quan trong thực hiện chính sách để làm căn cứ trong tổ chức thực hiện.

Xin cảm ơn đồng chí!

Đề xuất nâng mức hưởng trợ cấp thất nghiệp lên 75% Ý kiến được đại biểu đưa ra tại hội nghị lấy ý kiến góp ý Dự án Luật Công đoàn (sửa đổi), Luật việc làm ...

Dự thảo Luật Nhà giáo: Tăng đãi ngộ để nhà giáo yên tâm công tác Chính phủ vừa có tờ trình gửi Quốc hội xem xét cho ý kiến tại Kỳ họp thứ Tám, Quốc hội khoá XV về dự ...

03 đề xuất chính sách mới của Dự thảo Luật Công đoàn sửa đổi Từ thực tiễn tổng kết thi hành Luật Công đoàn, về việc trình dự thảo luật, Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam đề xuất ...