Hiểu về quy định cho người lao động là công dân nước ngoài gia nhập và hoạt động công đoàn
Cho người lao động (NLĐ) là công dân nước ngoài làm việc tại Việt Nam và hoạt động công đoàn là điểm mới của Luật Công đoàn năm 2024.
| Phát triển đoàn viên, công đoàn cơ sở trong Luật Công đoàn 2024 |
Điều 5 Luật Công đoàn năm 2024 quy định Quyền thành lập, gia nhập và hoạt động công đoàn:
“1. NLĐ Việt Nam có quyền thành lập, gia nhập và hoạt động công đoàn.
2. NLĐ là công dân nước ngoài làm việc tại Việt Nam theo hợp đồng lao động có thời hạn từ đủ 12 tháng trở lên được gia nhập và hoạt động công đoàn tại công đoàn cơ sở.
3. Việc thành lập, gia nhập và hoạt động công đoàn thực hiện theo quy định của Điều lệ Công đoàn Việt Nam, Luật này và quy định khác của pháp luật có liên quan”.
 |
| NLĐ là công dân nước ngoài làm việc tại Việt Nam được cho phép gia nhập và hoạt động Công đoàn được quy định tại Luật Công đoàn 2024. Ảnh minh hoạ |
Theo đó, khoản 2 Điều 5 quy định, cho NLĐ là công dân nước ngoài làm việc tại Việt Nam được gia nhập và hoạt động công đoàn.
Theo báo cáo của Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội, tính đến hết tháng 6/2024, tổng số công dân nước ngoài làm việc tại Việt Nam là hơn 155 nghìn người (trong đó, số lao động thuộc diện cấp giấy phép lao động là 143.079 người; số lao động không thuộc diện cấp giấy phép lao động là hơn 12.000 người). Qua thực tiễn cho thấy, giữa NLĐ là người nước ngoài với người sử dụng lao động có không ít tranh chấp lao động, cần có sự chăm lo, đại diện, bảo vệ của công đoàn. Đây cũng là nhiệm vụ của tổ chức Công đoàn, không phân biệt quốc tịch của NLĐ.
Bộ luật Lao động 2019 cũng gián tiếp mở ra khả năng cho phép NLĐ nước ngoài gia nhập Công đoàn Việt Nam khi quy định cho phép NLĐ là người nước ngoài được quyền gia nhập tổ chức đại diện của NLĐ tại doanh nghiệp (không tham gia ban lãnh đạo).
Đồng chí Lê Đình Quảng - Phó Trưởng Ban Chính sách, pháp luật và Quan hệ lao động (Tổng LĐLĐ Việt Nam) phân tích:
Nghị quyết số 06-NQ/TW ngày 5/11/2016 của Ban Chấp hành Trung ương về thực hiện có hiệu quả tiến trình hội nhập kinh tế quốc tế, giữ vững ổn định chính trị - xã hội trong bối cảnh nước ta tham gia các hiệp định thương mại tự do thế hệ mới xác định: “.... thu hút NLĐ và tổ chức của NLĐ tại doanh nghiệp tham gia Công đoàn Việt Nam”.
 |
Khu công nghiệp là nơi tập trung nhiều NLĐ nước ngoài. Ảnh: Cổng thông tin điện tử tỉnh Bắc Giang |
Công đoàn Việt Nam là tổ chức chính trị - xã hội nên việc quy định “NLĐ là công dân nước ngoài làm việc tại Việt Nam” được quyền gia nhập và hoạt động công đoàn chỉ quy định những nội dung mang tính nguyên tắc về điều kiện, quyền gia nhập Công đoàn của NLĐ là công dân nước ngoài. Theo đó, “NLĐ là công dân nước ngoài làm việc tại Việt Nam” phải bảo đảm điều kiện “làm việc theo hợp đồng lao động có thời hạn từ đủ 12 tháng trở lên” và chỉ gia nhập và hoạt động công đoàn “tại công đoàn cơ sở” và cấm lợi dụng quyền công đoàn để vi phạm pháp luật, xâm phạm lợi ích của Nhà nước, quyền, lợi ích hợp pháp của cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp, cá nhân.
Các điều kiện như: tự nguyện, tán thành tôn chỉ, mục đích của Công đoàn (tức là tán thành Điều lệ Công đoàn Việt Nam) hay thời gian cư trú tại Việt Nam sẽ được quy định cụ thể tại Điều lệ Công đoàn Việt Nam.
Ngoài ra, khi NLĐ là công dân nước ngoài gia nhập Công đoàn thì có quyền, trách nhiệm của đoàn viên công đoàn nhưng không được ứng cử, nhận đề cử làm cán bộ công đoàn và chỉ hoạt động công đoàn tại công đoàn cơ sở. Vì vậy, họ được Công đoàn hỗ trợ, đại diện, bảo vệ trong quan hệ lao động có liên quan đến việc làm, tiền lương, tiền thưởng, giải quyết tranh chấp lao động... trong doanh nghiệp, không phát sinh “quyền chính trị”.
Ngoài việc quy định các điều kiện gia nhập trong Luật, Tổng LĐLĐ Việt Nam cần phải thực hiện có hiệu quả một số giải pháp như:
Một là, tập trung các hoạt động chăm lo, bảo vệ quyền lợi cho NLĐ. Việc chăm lo cho NLĐ được thực hiện trên nguyên tắc chia sẻ, không mang tính đóng - hưởng. Điều này khắc phục được hạn chế về chênh lệch thu nhập giữa NLĐ Việt Nam và NLĐ nước ngoài.
 |
| Hội nghị sơ kết 5 năm thí điểm mạng lưới công đoàn các khu công nghiệp giai đoạn 2018 - 2023 và phương hướng nhiệm vụ đến năm 2028. Ảnh: Đình Toàn |
Hai là, khắc phục rào cản ngôn ngữ thông qua các hình thức vận động đoàn viên hợp tác, hỗ trợ NLĐ nước ngoài.
Ba là, tại các doanh nghiệp có sử dụng nhiều lao động nước ngoài, bố trí cán bộ công đoàn cơ sở có trình độ ngoại ngữ, hiểu biết về văn hoá, phong tục tập quán của NLĐ nước ngoài.
Bốn là, trong quá trình hoạt động của công đoàn cơ sở, cần quy định trong quy chế chi tiêu nội bộ về các mức chăm lo cho NLĐ nước ngoài (từ nguồn kinh phí công đoàn 2% mà người sử dụng lao động đã đóng).
Năm là, khẩn trương triển khai thực hiện Đề án tổ chức đào tạo, bồi dưỡng ngoại ngữ cho cán bộ công đoàn tại các khu công nghiệp, khu chế xuất, khu kinh tế giai đoạn 2023 - 2028.
Sáu là, Tổng LĐLĐ Việt Nam sẽ ban hành văn bản chỉ đạo/hướng dẫn việc kết nạp và hoạt động đối với đoàn viên là NLĐ nước ngoài, đồng thời, sẽ đào tạo, lựa chọn nhân sự là Chủ tịch công đoàn cơ sở, Ban Chấp hành Công đoàn, Ban Thường vụ phải biết ngoại ngữ, giao tiếp với đoàn viên.
 |
| Dầu khí là ngành có sử dụng lao động là công dân nước ngoài. Ảnh: AI |
| Luật Công đoàn 2024 được thông qua tại Kỳ họp thứ 8, Quốc hội khóa XV, có hiệu lực từ 1/7/2025 gồm 6 Chương với 37 điều; tăng 4 điều so với Luật Công đoàn 2012. Tại Hội nghị toàn quốc quán triệt, triển khai thực hiện Luật Công đoàn 2024 diễn ra sáng ngày 5/2/2025, Phó Chủ tịch Tổng LĐLĐ Việt Nam Ngọ Duy Hiểu đề nghị các đơn vị sớm triển khai quán triệt các quy định của Luật tới Công đoàn cơ sở thuộc cấp mình, tới đoàn viên, NLĐ để Luật Công đoàn 2024 sớm đi vào cuộc sống. Phạm vi, đối tượng áp dụng của Luật là các cấp công đoàn, cơ quan nhà nước, tổ chức chính trị, tổ chức chính trị - xã hội, tổ chức chính trị xã hội - nghề nghiệp, tổ chức xã hội - nghề nghiệp, đơn vị, doanh nghiệp, tổ chức khác có sử dụng lao động theo quy định của pháp luật về lao động, cơ quan, tổ chức nước ngoài, tổ chức quốc tế hoạt động trên lãnh thổ Việt Nam; tổ chức của NLĐ tại doanh nghiệp, đoàn viên công đoàn, NLĐ và tổ chức, cá nhân khác có liên quan đến tổ chức và hoạt động công đoàn. |
 Hợp tác quốc về Công đoàn theo Luật Công đoàn năm 2024 Hợp tác quốc tế về công đoàn phải phù hợp với đường lối, chủ trương của Đảng, chính sách đối ngoại, Hiến pháp, pháp luật ... |
 Công đoàn tham gia quản lý nhà nước, quản lý kinh tế - xã hội như thế nào? Điều 12 Luật Công đoàn 2024 quy định Công đoàn tham gia quản lý nhà nước, quản lý kinh tế - xã hội cụ thể ... |
 Các hành vi bị nghiêm cấm trong Luật Công đoàn 2024 Luật Công đoàn 2024 quy định các hành vi bị nghiêm cấm, cụ thể như sau: |
Liên quan
Tin mới hơn
Đổi mới hoạt động công đoàn để đồng hành cùng người lao động trong bối cảnh mới
Trong bối cảnh môi trường lao động và quan hệ sản xuất không ngừng thay đổi, yêu cầu đặt ra đối với tổ chức Công đoàn không chỉ là duy trì hoạt động truyền thống mà còn phải chủ động đổi mới, thích ứng linh hoạt với thực tiễn.
Bảo hiểm hưu trí bổ sung: Thêm “khoản để dành” cho người lao động khi về già
Một chính sách mới về bảo hiểm hưu trí bổ sung vừa được Chính phủ ban hành được kỳ vọng sẽ mở ra thêm cơ hội để người lao động cải thiện mức thu nhập khi nghỉ hưu.
Công tác tuyên giáo công đoàn năm 2026: Tăng tốc đổi mới, lan tỏa nghị quyết vào thực tiễn
Năm 2026 là năm có ý nghĩa đặc biệt khi nhiều sự kiện chính trị quan trọng của đất nước và tổ chức Công đoàn diễn ra. Trên cơ sở đó, Đoàn Chủ tịch Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam đã định hướng một số nhiệm vụ trọng tâm công tác tuyên giáo, yêu cầu các cấp công đoàn chủ động, đổi mới nội dung, phương thức triển khai, bảo đảm đưa chủ trương của Đảng, chính sách pháp luật của Nhà nước và nghị quyết của tổ chức Công đoàn đi vào cuộc sống.
Tin tức khác
Hoàn thiện cơ chế thúc đẩy học tập suốt đời trong công nhân lao động
Sáng 1.4, tại Hà Nội, Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam tổ chức hội nghị lấy ý kiến, góp ý sửa đổi Hướng dẫn số 69/HD-TLĐ về triển khai thực hiện Quyết định số 1268/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ phê duyệt Chương trình “Đẩy mạnh các hoạt động học tập suốt đời trong công nhân lao động tại các doanh nghiệp”.
Khám thai vẫn được hưởng chế độ thai sản: Quyền lợi thiết thực cho lao động nữ cần biết
Theo Luật Bảo hiểm xã hội năm 2024, lao động nữ mang thai không chỉ được hưởng chế độ thai sản khi sinh con mà ngay trong quá trình thai kỳ, quyền lợi này đã được bảo đảm rõ ràng. Trong đó, việc nghỉ đi khám thai định kỳ là một quyền lợi quan trọng, giúp người lao động chăm sóc sức khỏe mà vẫn đảm bảo thu nhập.
Tăng cường “sức đề kháng” tư tưởng cho công nhân trong kỷ nguyên số
Trong bối cảnh bùng nổ thông tin và chuyển đổi số mạnh mẽ, công tác tuyên truyền, giáo dục chính trị, tư tưởng, pháp luật cho công nhân đang đứng trước yêu cầu đổi mới toàn diện.
Nghỉ thai sản năm 2026: Người lao động cần biết để không thiệt quyền lợi
Từ năm 2026, quy định về thời gian nghỉ thai sản của lao động nữ có sự điều chỉnh đáng chú ý, đặc biệt trong bối cảnh Luật Dân số năm 2025 bắt đầu có hiệu lực từ ngày 1.7.2026. Những thay đổi này tác động trực tiếp đến quyền lợi của người lao động, vì vậy việc nắm rõ quy định là rất cần thiết để chủ động trong kế hoạch sinh con và nghỉ việc.
Đề xuất giảm thuế thu nhập cá nhân: Người lao động có thêm cơ hội giảm gánh nặng chi phí
Một đề xuất mới liên quan đến chính sách thuế thu nhập cá nhân đang thu hút sự quan tâm của đông đảo người lao động, đó là cho phép khấu trừ thêm chi phí học tập và khám chữa bệnh trước khi tính thu nhập chịu thuế. Nếu được thông qua, quy định này không chỉ giúp giảm số thuế phải nộp mà còn góp phần bảo đảm công bằng hơn trong chính sách thuế.
4 điều kiện hưởng trợ cấp thất nghiệp từ năm 2026 mà người lao động cần biết
Từ ngày 1.1.2026, Luật Việc làm năm 2025 chính thức có hiệu lực với nhiều quy định mới liên quan đến bảo hiểm thất nghiệp. Trong đó, điều kiện hưởng trợ cấp thất nghiệp là nội dung quan trọng mà người lao động cần đặc biệt lưu ý để bảo đảm quyền lợi khi không may mất việc.