Một quyết sách tốt thường bắt đầu từ những câu hỏi của đời sống

- Thưa ông, Bộ Chính trị vừa đồng ý chủ trương nghiên cứu xây dựng Luật đô thị đặc biệt cho TP. Hồ Chí Minh. Ông nhìn nhận ý nghĩa của quyết định này như thế nào?

Tôi cho rằng đây là một tín hiệu rất quan trọng.

Trong nhiều năm qua, TP. Hồ Chí Minh đã được Quốc hội trao một số cơ chế đặc thù nhằm tháo gỡ những “điểm nghẽn” trong quá trình phát triển. Tuy nhiên các cơ chế này chủ yếu vẫn mang tính thí điểm và có thời hạn nhất định. Khi quy mô đô thị, dân số và không gian kinh tế của TP. Hồ Chí Minh ngày càng mở rộng, việc chỉ vận hành bằng các cơ chế thí điểm rời rạc sẽ dần bộc lộ những giới hạn nhất định. Một siêu đô thị với vai trò đầu tàu của nền kinh tế cần một khuôn khổ pháp lý ổn định và có tầm nhìn dài hạn hơn.

Đại biểu Quốc hội Phạm Trọng Nhân tại buổi tiếp xúc cử tri, tháng 12.2025.

Việc Bộ Chính trị đồng ý chủ trương nghiên cứu xây dựng Luật đô thị đặc biệt cho TP. Hồ Chí Minh cho thấy yêu cầu về một thiết kế thể chế tương xứng với quy mô và vai trò của thành phố đã được nhìn nhận ở tầm chiến lược quốc gia. Theo tôi, đây cũng là bước chuyển từ cách tiếp cận thí điểm cơ chế đặc thù sang việc xây dựng một khung pháp lý hoàn chỉnh ở cấp luật cho một siêu đô thị.

- Theo ông, quá trình xây dựng một đạo luật nói chung và dự luật này nói riêng sẽ được triển khai như thế nào?

Một đạo luật dành cho siêu đô thị chắc chắn phải được chuẩn bị rất thận trọng và trên một nền tảng nghiên cứu khoa học nghiêm túc.

Theo quy trình lập pháp, bước đầu tiên luôn là quá trình nghiên cứu và hình thành chính sách. Đối với trường hợp này, điều quan trọng là phải tổng kết đầy đủ thực tiễn từ các cơ chế đặc thù đã áp dụng cho TP. Hồ Chí Minh trong thời gian qua, từ Nghị quyết 54 đến Nghị quyết 98 và các cơ chế hiện hành liên quan. Những kinh nghiệm đó sẽ giúp nhận diện rõ đâu là những chính sách đã phát huy hiệu quả, đâu là những vướng mắc trong quá trình triển khai và đâu là những “khoảng trống” thể chế cần được xử lý ở cấp luật.

Song song với việc tổng kết thực tiễn, quá trình xây dựng luật cũng cần tiến hành đánh giá tác động chính sách một cách toàn diện, không chỉ ở góc độ quản lý nhà nước mà còn ở khía cạnh phát triển kinh tế, tổ chức không gian đô thị, huy động nguồn lực xã hội và năng lực quản trị của bộ máy. Việc tham vấn ý kiến các cơ quan Trung ương, các địa phương liên quan, cộng đồng doanh nghiệp, các chuyên gia về quản trị đô thị và kinh tế phát triển cũng là một khâu rất quan trọng để bảo đảm dự thảo luật phản ánh được nhiều góc nhìn khác nhau của thực tiễn.

Sau khi hoàn thiện hồ sơ chính sách và đề xuất dự án luật, các cơ quan có thẩm quyền sẽ xem xét để đưa dự án vào chương trình xây dựng luật của Quốc hội, trước khi trình Quốc hội thảo luận, cho ý kiến và xem xét thông qua theo quy trình lập pháp.

Tuy nhiên, điều quan trọng hơn cả không chỉ nằm ở quy trình, mà nằm ở tầm nhìn của đạo luật. Một đạo luật dành cho siêu đô thị phải được thiết kế với tầm nhìn dài hạn, đủ khả năng giải quyết những vấn đề phát triển của một đô thị quy mô lớn trong nhiều thập niên tới. Nói cách khác, luật không chỉ nhằm tháo gỡ những vướng mắc trước mắt, mà phải tạo ra một khung thể chế ổn định và linh hoạt, cho phép TP. Hồ Chí Minh chủ động tổ chức không gian phát triển, huy động nguồn lực xã hội và thử nghiệm những mô hình quản trị đô thị mới trong bối cảnh cạnh tranh và hội nhập ngày càng sâu rộng.

- Ba nhiệm kỳ tại nghị trường mang lại cho ông những trải nghiệm gì về trách nhiệm đại diện cho cử tri?

Qua nhiều năm tham gia nghị trường, tôi nhận ra rằng phần lớn công việc của một đại biểu Quốc hội lại diễn ra bên ngoài hội trường. Đó là những chuyến đi cơ sở, những buổi tiếp xúc cử tri, những lần theo dõi một kiến nghị của người dân qua nhiều cấp, nhiều cơ quan để tìm cách tháo gỡ. Chính từ những câu chuyện rất cụ thể của đời sống mà nhiều vấn đề lớn của chính sách dần dần hình thành.

Đồng chí Phạm Trọng Nhân tiếp xúc cử tri ở đơn vị bầu cử số 8 TP. Hồ Chí Minh, ngày 5.3.2026.

Vì vậy, tôi luôn nghĩ rằng nghị trường không phải là nơi bắt đầu của chính sách mà là nơi những vấn đề của đời sống được nâng lên thành quyết sách.

- Theo ông, khi nào một vấn đề của đời sống thực sự trở thành vấn đề của nghị trường?

Không phải bất cứ kiến nghị nào của cử tri cũng lập tức trở thành vấn đề của nghị trường. Điều quan trọng là đại biểu phải nhìn ra phía sau một câu chuyện cụ thể có phải đang tồn tại một “khoảng trống” của chính sách hay không?

Có những việc thoạt nhìn chỉ là bức xúc của một nhóm người, nhưng nếu đi sâu sẽ thấy đó không còn là chuyện riêng của một địa phương hay một đối tượng mà phản ánh sự bất cập trong cách thiết kế thể chế, trong tổ chức thực hiện hoặc trong phân bổ nguồn lực.

Khi đó, trách nhiệm của đại biểu không chỉ là chuyển tải ý kiến, mà còn phải “dịch” câu chuyện đời sống thành ngôn ngữ chính sách để nghị trường có thể thảo luận và tìm ra giải pháp.

- Nhìn từ trải nghiệm của mình, ông thấy Quốc hội hiện nay đang thay đổi như thế nào?

Theo tôi, Quốc hội ngày càng thể hiện rõ hơn vai trò trong việc thúc đẩy phát triển. Nghị trường không chỉ tập trung vào việc xây dựng pháp luật, mà còn dành nhiều thời gian hơn để xem xét những vấn đề lớn của nền kinh tế và tìm cách tháo gỡ các “điểm nghẽn” đang cản trở sự phát triển.

Điều đáng chú ý là ngày càng nhiều quyết định của Quốc hội xuất phát từ chính những vấn đề rất cụ thể của đời sống người dân và doanh nghiệp. Khi nghị trường đi gần hơn với thực tiễn, quá trình xây dựng chính sách cũng trở nên sát thực tế hơn.

- Theo ông, điều gì giúp một đại biểu giữ được sự tin cậy của cử tri trong suốt nhiều nhiệm kỳ?

Điều quan trọng nhất là luôn giữ được sự kết nối với đời sống. Đại biểu Quốc hội không đại diện cho bản thân mình mà đại diện cho cử tri.

Khi còn giữ được sự gần gũi với những vấn đề của người dân, đại biểu sẽ biết mình cần nói gì và cần theo đuổi điều gì tại nghị trường.

Niềm tin của cử tri không đến từ những bài phát biểu ấn tượng mà đến từ việc họ cảm nhận được rằng tiếng nói của mình luôn được lắng nghe.

- Nếu tiếp tục được cử tri tín nhiệm trong nhiệm kỳ tới, ông muốn theo đuổi những vấn đề gì?

Điều tôi quan tâm nhiều nhất vẫn là câu chuyện thể chế cho sự phát triển của thành phố trong giai đoạn mới. Một đô thị có quy mô dân số và kinh tế rất lớn sau sáp nhập cần một mô hình quản trị phù hợp. Khi không gian phát triển ngày càng mở rộng và mức độ liên kết vùng ngày càng sâu, việc thiết kế những chính sách linh hoạt hơn về quy hoạch, tài chính đô thị và phát triển hạ tầng là rất cần thiết. Nếu có được một khung pháp lý đủ mạnh, thành phố sẽ có thêm điều kiện để huy động nguồn lực xã hội, phát triển các ngành kinh tế mới và tiếp tục giữ vai trò đầu tàu của nền kinh tế.

- Thế còn trên cương vị Phó Chủ tịch Liên đoàn Lao động TP. Hồ Chí Minh, ông dự định sẽ có những sáng kiến hay giải pháp cụ thể nào nhằm giúp hàng triệu công nhân, người lao động trên địa bàn có cuộc sống ổn định và tốt đẹp hơn?

Nếu được cử tri tín nhiệm bầu làm đại biểu Quốc hội, tôi xác định rằng mình sẽ mang theo tiếng nói, tâm tư và nguyện vọng của hàng triệu công nhân, người lao động TP. Hồ Chí Minh đến nghị trường. Đây là lực lượng đóng góp rất lớn cho sự phát triển kinh tế - xã hội của thành phố và của cả nước, nhưng trên thực tế đời sống của nhiều người lao động vẫn còn không ít khó khăn, đặc biệt là về thu nhập, nhà ở, điều kiện sinh hoạt và các thiết chế văn hóa – xã hội.

Với kinh nghiệm nhiều năm công tác trong tổ chức Công đoàn, tôi hiểu khá rõ những vấn đề mà người lao động đang đối mặt. Vì vậy, nếu trở thành đại biểu Quốc hội, tôi sẽ tích cực tham gia góp ý, đề xuất hoàn thiện các chính sách pháp luật liên quan trực tiếp đến người lao động, như tiền lương, bảo hiểm xã hội, nhà ở xã hội cho công nhân, cũng như các chính sách an sinh nhằm bảo đảm cuộc sống ổn định và bền vững hơn cho họ.

Song song với đó, trên cương vị Phó Chủ tịch Liên đoàn Lao động TP. Hồ Chí Minh, tôi cho rằng tổ chức Công đoàn cần tiếp tục đổi mới mạnh mẽ hơn nữa phương thức hoạt động, hướng nhiều hơn về cơ sở và lấy người lao động làm trung tâm. Chúng tôi sẽ tập trung vào một số nhiệm vụ trọng tâm như: tăng cường chăm lo phúc lợi cho đoàn viên, thúc đẩy các chương trình hỗ trợ nhà ở cho công nhân, mở rộng các hoạt động tư vấn pháp luật và bảo vệ quyền lợi hợp pháp của người lao động, đồng thời tạo thêm nhiều chương trình phúc lợi thiết thực để giúp công nhân giảm bớt chi phí sinh hoạt.

Bên cạnh đó, công đoàn thành phố cũng sẽ đẩy mạnh việc phối hợp với chính quyền và doanh nghiệp để xây dựng môi trường làm việc an toàn, ổn định và tiến bộ, nơi người lao động không chỉ có việc làm mà còn có cơ hội nâng cao tay nghề, phát triển bản thân và cải thiện chất lượng cuộc sống.

Tôi tin rằng, khi chính sách của Nhà nước, nỗ lực của doanh nghiệp và sự đồng hành của tổ chức Công đoàn cùng hướng đến mục tiêu chung, thì đời sống của hàng triệu người lao động sẽ ngày càng được cải thiện tốt hơn, và đó cũng chính là động lực quan trọng để thành phố phát triển bền vững.

- Xin trân trọng cảm ơn ông!