Người giữ lửa ở nơi những tâm hồn lạc lối

Thạc sĩ, bác sĩ Lê Hữu Thuận.

Dấu ấn của một gia đình làm nghề cứu người

Có những lựa chọn nghề nghiệp bắt đầu từ đam mê, có những lựa chọn bắt đầu từ ký ức. Với bác sĩ Lê Hữu Thuận, hành trình làm thầy thuốc bắt nguồn từ hình ảnh người ông - một thầy thuốc, từng làm y sĩ từ thời Pháp thuộc. Trong ký ức tuổi thơ, hình ảnh người ông chăm sóc người bệnh, sự kính trọng mà bà con dành cho ông, đã gieo vào lòng cậu bé Thuận một ước mơ rất sớm: được làm nghề cứu người.

“Từ nhỏ đến lớn, tôi chỉ có một ước mơ duy nhất là làm ngành Y”, anh nói.

Ước mơ ấy không phải là lựa chọn nhất thời mà là một dòng chảy tiếp nối qua thế hệ. Trước khi tốt nghiệp Đại học Y Thái Bình năm 2009, anh đã có gần một thập kỷ gắn bó với Trung tâm Chăm sóc và Phục hồi chức năng người tâm thần số 1 Hà Nội - nơi anh bắt đầu công tác từ năm 2001.

Không dừng lại ở tấm bằng bác sĩ, năm 2016, anh hoàn thành Thạc sĩ Công tác xã hội. Năm 2020, anh tiếp tục bảo vệ Thạc sĩ chuyên ngành Tâm thần tại Đại học Y Hà Nội.

Với anh, người bệnh tâm thần không chỉ cần điều trị bằng thuốc mà cần được nhìn nhận như một con người trọn vẹn - có lịch sử cá nhân, có tổn thương xã hội, có nhu cầu được tôn trọng.

Hơn 700 phận người - một trách nhiệm lớn lao

Hiện nay, bác sĩ Thuận là bác sĩ trực tiếp phụ trách hơn 700 bệnh nhân tại Trung tâm. Con số ấy, với bất kỳ ai trong ngành Y sẽ là một áp lực lớn. Nhưng điều nặng nề hơn là mỗi bệnh nhân ở đây đều mang trong mình một câu chuyện đứt gãy: Có người từng là lao động chính của gia đình, có người từng học hành dang dở, có người bị chính người thân xa lánh vì không hiểu căn bệnh của họ.

Có bệnh nhân kích động, có người thu mình nhiều tháng không nói, có người sống như thể không còn nhận biết sự tồn tại của thế giới xung quanh.

Ở đây, người bác sĩ không chỉ điều chỉnh liều thuốc, họ phải kiên nhẫn xây dựng lại niềm tin - thứ đã bị tổn thương sâu sắc nhất.

Trong ký ức nghề nghiệp của mình, bác sĩ Thuận không quên bệnh nhân Đoàn. Khi tiếp nhận, bệnh nhân này đã điều trị nhiều nơi không hiệu quả, từng bị gia đình nhốt trong nhà suốt nhiều tháng. Tóc Đoàn dài, móng tay sắc nhọn, gần như mất hoàn toàn khả năng tương tác xã hội.

Không ai có thể hứa hẹn điều gì ở thời điểm ấy. Nhưng sau hơn một năm kiên trì điều trị, chăm sóc và phục hồi chức năng, bệnh nhân dần ổn định. Anh tham gia lao động, sinh hoạt cùng tập thể và từng bước hòa nhập.

“Phép màu” ở đây không phải là sự thay đổi đột ngột. Đó là hàng trăm ngày theo dõi, hàng chục lần điều chỉnh phác đồ, là sự nhẫn nại khi bệnh tái phát, là sự bình tĩnh khi bệnh nhân kích động.

Phép màu, nếu có, chính là sự bền bỉ của người làm nghề.

Làm việc trong môi trường chăm sóc người bệnh tâm thần đồng nghĩa với việc chấp nhận những nguy cơ thường trực. Những hành vi mất kiểm soát có thể xảy ra bất cứ lúc nào. Đã có cán bộ bị tấn công trong trạng thái vô thức của người bệnh. Áp lực tâm lý kéo dài, môi trường làm việc đặc thù và khối lượng bệnh nhân lớn là thử thách không nhỏ.

Thế nhưng, hơn 20 năm qua, bác sĩ Thuận vẫn chọn ở lại, không phải vì điều kiện thuận lợi, không phải vì danh tiếng, mà vì anh tin rằng những con người ở đây cần được điều trị bằng cả chuyên môn và lòng trắc ẩn.

Anh mong muốn Nhà nước tiếp tục quan tâm nhiều hơn đến lĩnh vực chăm sóc và phục hồi chức năng tâm thần, từ cơ sở vật chất đến nhân lực để những người bệnh yếu thế nhất được chăm sóc trong điều kiện tốt hơn, an toàn hơn.

Bác sĩ Lê Hữu Thuận trong giờ làm việc.

Khi chữa lành không chỉ là hết bệnh

Trung tâm Chăm sóc và Phục hồi chức năng người tâm thần số 1 Hà Nội được thành lập từ năm 1984, với chức năng tiếp nhận, nuôi dưỡng và phục hồi chức năng cho người bệnh tâm thần đã qua điều trị nhưng chưa khỏi.

Hiện nay, tại Trung tâm, bệnh nhân không chỉ được quản lý và điều trị mà còn được tham gia các hoạt động lao động trị liệu: làm vườn, chăn nuôi, may vá, sinh hoạt văn nghệ, thể thao…

Những công việc tưởng nhỏ bé ấy lại mang ý nghĩa lớn. Khi được lao động, người bệnh cảm thấy mình còn giá trị. Khi được tham gia sinh hoạt tập thể, họ tìm lại cảm giác thuộc về một cộng đồng.

Chữa lành ở đây không chỉ là ổn định triệu chứng mà là trao lại cho họ cơ hội sống như một con người bình thường.

Ở nơi tưởng chừng xa cách với đời sống xã hội, mỗi ngày trôi qua là một lựa chọn ở lại. Ở lại để kiên nhẫn lắng nghe những lời nói đứt quãng. Ở lại để bình tĩnh trước những cơn kích động. Ở lại để tin rằng, dù mong manh đến đâu, mỗi con người đều xứng đáng được chăm sóc bằng sự tôn trọng.

Hơn hai thập kỷ bền bỉ, bác sĩ Lê Hữu Thuận không chỉ tiếp nối truyền thống gia đình làm nghề cứu người, mà còn viết tiếp một câu chuyện y đức trong thời hiện đại - nơi giá trị của người thầy thuốc được đo bằng sự kiên trì và lòng nhân ái.

Nhân Ngày Thầy thuốc Việt Nam 27/2, xin được tri ân những người thầy thuốc đang âm thầm làm việc ở “tuyến cuối của sự cảm thông”.

Bởi ở đó, sự chữa lành không chỉ đến từ thuốc men, mà đến từ trái tim đủ bền bỉ để không quay lưng với những phận người lạc lối.