Phát triển đoàn viên và thành lập CĐCS: Yếu tố sống còn của tổ chức Công đoàn

Những thách thức lớn

Những năm vừa qua, thế giới đứng trước tình hình bất ổn về chính trị, lạm phát và chính sách tiền tệ thắt chặt ở nhiều quốc gia đã tác động tiêu cực tới chuỗi cung ứng hàng hoá và dịch vụ xuyên biên giới, ảnh hưởng trực tiếp tới hoạt động sản xuất của doanh nghiệp ở nước ta. Cụ thể là, nhiều doanh nghiệp thu hẹp sản xuất, cắt giảm lao động, nhiều đơn vị phải tạm dừng hoạt động, điều đó đồng nghĩa với việc số lượng đoàn viên giảm.

Báo cáo của LĐLĐ tỉnh Nghệ An cho biết, từ đầu năm 2018 đến ngày 31/12/2022, số lượng đoàn viên ở một số đơn vị đã giảm đi đáng kể. Tiêu biểu như: Công đoàn ngành Giao thông vận tải giảm 1.446 đoàn viên, Công đoàn ngành Nông nghiệp và Phát triển nông thôn giảm 1.380 đoàn viên, LĐLĐ thành phố Vinh giảm 1.064 đoàn viên, Công đoàn ngành Xây dựng giảm 816 đoàn viên, Công đoàn ngành Công Thương giảm 589 đoàn viên, LĐLĐ huyện Tương Dương giảm 351 đoàn viên, LĐLĐ huyện Hưng Nguyên giảm 330 đoàn viên.

Toàn cảnh hội thảo “Phát triển đoàn viên và thành lập công đoàn cơ sở giai đoạn 2024 - 2028”. Ảnh: QT

Mặc dù các cấp công đoàn đã cố gắng để hoàn thành vượt mức các chỉ tiêu phát triển đoàn viên, thành lập CĐCS song việc thực hiện nhiệm vụ này ở các doanh nghiệp ngoài khu vực nhà nước chưa theo kịp tốc độ phát triển của các doanh nghiệp.

Số lượng đoàn viên phát triển nhanh nhưng gặp nhiều biến động, chất lượng đoàn viên hoạt động tại CĐCS ở một số nơi chưa đáp ứng được yêu cầu đề ra.

Điều này được đồng chí Hoàng Thị Thu Hương - Chủ tịch Công đoàn Khu kinh tế Đông Nam Nghệ An chỉ rõ: “CĐCS tại các doanh nghiệp thường xuyên biến động, nghỉ việc hoặc chuyển việc nên ảnh hưởng đến hoạt động công đoàn cũng như công tác phát triển đoàn viên. Cán bộ CĐCS chịu áp lực định mức công việc chuyên môn cao, tổ chức các hoạt động công đoàn khó khăn do đối tượng thụ hưởng, công nhân lao động khó bố trí thời gian để tham gia, trong khi phụ cấp công đoàn ít ỏi chưa tương thích với việc yêu cầu của tổ chức đặt lên vai cán bộ CĐCS nhiều trọng trách,…”.

Bên cạnh đó, công tác chỉ đạo, hướng dẫn còn gặp nhiều lúng túng dẫn đến công tác thành lập CĐCS, phát triển đoàn viên theo Điều 14 - Điều lệ Công đoàn Việt Nam khóa XII chưa thực hiện được nhiều, việc lựa chọn cán bộ và chỉ định ban chấp hành lâm thời phụ thuộc vào doanh nghiệp, người sử dụng lao động. Vì lẽ đó, cán bộ công đoàn tại cơ sở chưa thực sự là chủ thể đại diện cho quyền lợi của đoàn viên, người lao động.

Đại biểu tham dự hội thảo. Ảnh: QT

Biến những thách thức, khó khăn thành cơ hội

Trước những thách thức đó, đồng chí Kha Văn Tám đã vạch ra bốn nhiệm vụ chính để biến những thách thức của tổ chức Công đoàn trong bối cảnh mới thành cơ hội, đó là: khảo sát, tăng cường, tuyên truyền, phối hợp.

Theo đó, khảo sát cụ thể người lao động, đoàn viên công đoàn để nắm bắt tâm tư, nguyện vọng xem người lao động, đoàn viên thực sự mong muốn gì ở tổ chức Công đoàn, từ đó vạch ra và thực hiện bước đi đúng đắn, bám sát theo mong muốn của họ, tạo cho họ thấy sự cần thiết cũng như tầm quan trọng của tổ chức Công đoàn.

Tăng cường chất lượng cán bộ công đoàn, đặc biệt là tại CĐCS; bởi cán bộ công đoàn là những người trực tiếp tham gia cùng với Ban Chấp hành, Ban Thường vụ tổ chức triển khai thực hiện các Nghị quyết của Đảng, chương trình công tác của công đoàn cấp trên và Nghị quyết của Đại hội công đoàn tại cơ quan, đơn vị; đồng thời giải quyết công việc hằng ngày khi Ban Chấp hành, Ban Thường vụ có chủ trương, kế hoạch chỉ đạo. Cán bộ công đoàn có chất lượng tốt sẽ góp phần giúp nâng cao tính hiệu quả của hoạt động công đoàn.

Tuyên truyền và vận động là một trong những chức năng rất quan trọng của tổ chức Công đoàn. Đặc biệt cần tuyên truyền rộng rãi về Bộ luật Lao động, Luật Công đoàn, Điều lệ Công đoàn Việt Nam, về tổ chức Công đoàn, nghĩa vụ và quyền lợi của đoàn viên công đoàn, của chủ doanh nghiệp để tập hợp, thu hút đông đảo công nhân lao động gia nhập tổ chức Công đoàn.

Phối hợp, tham mưu với cấp ủy Đảng, chính quyền, các cấp các ngành; phát huy vai trò, trách nhiệm của ban chỉ đạo phát triển đoàn viên, thành lập CĐCS, Ủy viên Ban Thường vụ LĐLĐ tỉnh, nhất là trách nhiệm của các đồng chí Chủ tịch LĐLĐ cấp huyện, công đoàn ngành trong công tác phát triển đoàn viên, thành lập CĐCS.

LĐLĐ cấp huyện chủ động phối hợp với chính quyền tham mưu thành lập ban chỉ đạo phát triển đoàn viên cấp huyện do đồng chí lãnh đạo UBND cấp huyện làm trưởng ban, thành viên gồm đại diện LĐLĐ, phòng Lao động Thương binh và Xã hội, Chi cục Thuế, Bảo hiểm xã hội, Công an, đại diện lãnh đạo hội doanh nghiệp vừa và nhỏ. Tăng cường mối quan hệ công tác với UBND tỉnh và các sở, ngành, đơn vị liên quan để phối hợp, chỉ đạo, quản lý doanh nghiệp, người lao động trên địa bàn.

Đồng chí Kha Văn Tám - Chủ tịch LĐLĐ tỉnh Nghệ An phát biểu tổng kết hội thảo. Ảnh: QT

Những vấn đề đặt ra

Tại hội thảo, hơn 10 tham luận và nhiều ý kiến thảo luận sôi nổi đã tập trung vào những luận điểm cốt lõi, đặt ra nhiều vấn đề cần tiếp tục nghiên cứu một cách bài bản để đưa ra các giải pháp hiệu quả, khả thi cho chiến lược phát triển đoàn viên và thành lập CĐCS.

Các ý kiến vừa có tính chất trao đổi kinh nghiệm để mỗi LĐLĐ huyện, ngành học hỏi vừa nêu lên những khó khăn, thuận lợi đặc thù của mỗi đơn vị để cùng nhau đưa ra giải pháp lâu dài.

Một số vấn đề trọng tâm đặt ra tại hội thảo cần được các cấp công đoàn nắm bắt, tập trung trí tuệ để bàn luận. Tiêu biểu như, các ý kiến đều thống nhất, việc phân tích cụ thể thực trạng phát triển doanh nghiệp, công nhân lao động, khó khăn, vướng mắc trong công tác phát triển đoàn viên, thành lập CĐCS là nền tảng để đề xuất giải pháp nâng cao hiệu quả công tác tập hợp người lao động tham gia vào tổ chức Công đoàn.

Bên cạnh đó, thực trạng công tác tuyên truyền, vận động, tập hợp phát triển đoàn viên; quy trình, thủ tục thành lập CĐCS theo quy định của Điều lệ Công đoàn Việt Nam, những hạn chế, bất cập, giải pháp đổi mới, đa dạng hóa hình thức tuyên truyền, vận động người lao động để phát triển đoàn viên, thành lập CĐCS cũng là vấn đề cần bàn thảo.

Đặc biệt, theo nhiều đại biểu, việc đổi mới tổ chức và hoạt động Công đoàn các cấp theo tinh thần Nghị quyết số 02-NQ/TW của Bộ Chính trị nhằm xây dựng tổ chức Công đoàn vững mạnh là những giải pháp quan trọng góp phần thực hiện mục tiêu xây dựng tổ chức Công đoàn là “trung tâm tập hợp, đoàn kết giai cấp công nhân và người lao động”, từ đó nâng cao hiệu quả phát triển đoàn viên, thành lập CĐCS.

Đồng chí Nguyễn Chí Công - Phó Chủ tịch LĐLĐ tỉnh Nghệ An phát biểu tại hội thảo. Ảnh: QT

Tại hội thảo, vai trò đội ngũ cán bộ công đoàn các cấp, công tác viên tại cơ sở trong công tác tuyên truyền vận động, phát triển đoàn viên, hiệu quả từ việc phát huy nội lực kết hợp ngoại lực trong công tác tập hợp phát triển đoàn viên, CĐCS cũng là nội dung mà các đại biểu cho rằng cần lưu tâm trong việc vạch ra các giải pháp để thực hiện.

Các giải pháp đó phải đi liền với việc dự báo tình hình, xu thế phát triển của doanh nghiệp, người lao động trên địa bàn, giải pháp từ phía người sử dụng lao động, người lao động, các cấp công đoàn trong việc nâng cao hiệu quả công tác tập hợp, phát triển đoàn viên, CĐCS trong tương lai. Bởi vì, song song với công tác phát triển đoàn viên, thành lập CĐCS, vấn đề đặt ra vô cùng quan trọng là làm thế nào để giữ chân đoàn viên, thu hút đoàn viên vào tổ chức Công đoàn.

Những ý kiến đáng lưu ý khác trong công tác phát triển đoàn viên và thành lập CĐCS tại hội thảo này là việc tổ chức các mô hình hoạt động để người lao động thấu hiểu được vai trò, chức năng của tổ chức Công đoàn trong đời sống và công việc của họ, làm rõ nét việc người lao động tham gia tổ chức Công đoàn thì có lợi ích gì; những dư địa mới của công tác phát triển đoàn viên và thành lập CĐCS mà cán bộ công đoàn cần lưu ý như ở các doanh nghiệp nhỏ, đi lên từ mô hình gia đình, kết hợp với các tổ chức, hiệp hội ngành nghề để tuyên truyền, thực hiện hay việc kết hợp các đơn vị thành lập chung CĐCS,…

Theo Chủ tịch LĐLĐ tỉnh Nghệ An, đứng trước bối cảnh Việt Nam hội nhập quốc tế toàn diện và sâu rộng, việc phát triển đoàn viên và thành CĐCS là yếu tố tiên quyết, phải được đề cao hơn bao giờ hết. Đây là nhiệm vụ mang tính sống còn của tổ chức Công đoàn, đòi hỏi sự nhận thức đầy đủ, bản lĩnh và quyết tâm chính trị cao.

Đảng, Nhà nước luôn dành sự quan tâm đặc biệt tới giai cấp công nhân Thấu hiểu, chia sẻ với những vấn đề mà công nhân, người lao động phải đối mặt, những năm qua, Đảng và Nhà nước luôn ...

Gắn kết quan hệ các bên để phát triển đoàn viên, thành lập CĐCS hiệu quả Đó là nhận định của đồng chí Hồ Thị Đoan Trang - Chủ tịch LĐLĐ TP Huế (tỉnh Thừa Thiên Huế) khi chia sẻ về ...

3 nội dung tiếp xúc cử tri giữa Đại biểu Quốc hội với công nhân lao động năm 2024 Tổng LĐLĐ Việt Nam ban hành hướng dẫn tổ chức tiếp xúc cử tri chuyên đề giữa Đại biểu Quốc hội với công nhân, lao ...