Ca sĩ Thủy Tiên và từ thiện hợp pháp

Ca sĩ Thủy Tiên gây xôn xao dư luận khi kêu gọi quyên góp được hơn 100 tỷ đồng để cứu trợ cho bà con miền Trung đang gặp khó khăn bởi mưa lũ. Ảnh: FBNV - MXH.

Để hiểu thêm về việc này, tôi xin trích đăng bài viết dưới đây của Luật sư Đặng Bá Kỹ trên facebook của ông ngày 20/10/2020.

Đây là quan điểm cá nhân của Luật sư Kỹ, không phải là quan điểm riêng của tôi, nên có ý kiến phản biện xin mời các bạn vào trao đổi trực tiếp với tác giả bài viết trên facebook Đặng Bá Kỹ.

"....Việc một số người đưa ra kết luận rằng, ca sĩ Thủy Tiên kêu gọi và nhận tiền để làm từ thiện là không đúng quy định của pháp luật hiện hành, là không hợp pháp".

Tác giả xin khẳng định ngay rằng: Lập luận pháp lý vừa nêu là hoàn toàn sai lầm, phiến diện! Trong bài viết này, tác giả sẽ luận giải các khía cạnh pháp luật có liên quan để các bạn tham khảo.

I. Xác định quan hệ pháp luật

Bản chất của việc nhân dân quyên góp tiền bạc, tài sản để giúp bà con vùng lũ, đó chính là việc: Tặng cho tài sản (Tiền, hiện vật như nhu yếu phẩm). Đây là một loại giao dịch dân sự phổ biến - là một quan hệ pháp luật Dân sự.

Trong giao dịch tặng cho tài sản này, có sự xuất hiện của 03 loại chủ thể:

1. Thứ nhất: Những người quyên góp tiền bạc, vật chất khác - được gọi là bên tặng cho tài sản!

2. Thứ hai: Bà con nhận cứu trợ tiền bạc, nhu yếu phẩm - được gọi là bên nhận tặng cho tài sản.

3. Thứ ba: Nhóm những người kêu gọi và trực tiếp đi tới vùng lũ như ca sĩ Thủy Tiên hay những người khác - được gọi là bên trung gian nhận vận chuyển và giao tài sản.

Nó đơn giản như việc ông A tặng cho ông B một chiếc xe máy, nhưng thay vì trực tiếp trao cho nhau, thì ở đây ông A nhờ ông C chuyển giúp. Y chang như vậy, không có gì khác cả.

Như vậy, trong vụ việc này, quan hệ pháp luật được hình thành giữa các bên là quan hệ pháp luật Dân sự - và giao dịch dân sự giữa các bên là giao dịch tặng cho tài sản.

II. Quy định pháp luật được áp dụng

Như trên đã phân tích, quan hệ pháp luật được hình thành giữa các bên là quan hệ pháp luật Dân sự. Do đó, quan hệ pháp luật này sẽ do luật Dân sự điều chỉnh.

Bộ luật Dân sự 2015 quy định: "Cá nhân, pháp nhân xác lập, thực hiện, chấm dứt quyền, nghĩa vụ dân sự của mình trên cơ sở tự do, tự nguyện cam kết, thỏa thuận. Mọi cam kết, thỏa thuận không vi phạm điều cấm của luật, không trái đạo đức xã hội có hiệu lực thực hiện đối với các bên và phải được chủ thể khác tôn trọng".

Trong khi đó việc kêu gọi ủng hộ và từ thiện của Thủy Tiên, cũng như những hội nhóm thiện nguyện khác, không bị quy định nào của luật cấm, nên không có gì là trái luật, và đương nhiên không trái đạo đức xã hội. Không những vậy, việc tặng cho tài sản là hợp pháp.

Cần nhớ rằng: Nghị định 64 mà các "Chuyên gia pháp lý" nêu trên, là Văn bản do Chính phủ ban hành, chỉ là Văn bản dưới luật. Trong khi Bộ luật Dân sự quy định rõ: "Không vi phạm điều cấm của Luật" - Tức phải là Văn bản do Quốc hội ban hành, mới có giá trị cấm. Hay nói cách khác, không thể viện dẫn bất kỳ quy định nào của Nghị định 64, để nói rằng Nghị định này cấm, nên không được làm. Vì Bộ luật Dân sự do Quốc hội ban hành có giá trị pháp lý cao hơn Nghị định của Chính phủ.

Do vậy, việc kêu gọi bà con, ủng hộ đồng bào vùng lũ của Thủy Tiên hay bất kỳ ai khác, là một hành động hợp pháp, đầy tính đạo đức và rất nhân văn, thể hiện tình cảm tương thân tương ai của nhân dân ta.

Giả định rằng, nếu có ai đó lợi dụng việc kêu gọi từ thiện, để rồi sau đó trục lợi cá nhân, thì đây là một câu chuyện khác, một vấn đề khác, không phải là điều chúng ta đang bàn đến!

Cho nên, cần phải tách bạch và phân biệt đúng bản chất pháp lý của các vấn đề khác xa nhau. Và dù nhìn từ góc độ nào, tư duy pháp lý hay triết học đạo đức, thì việc từ thiện, ủng hộ, giúp đỡ lẫn nhau trong khó khăn, hoạn nạn, luôn luôn là giá trị nhân ái cốt lõi của nhân loại và của dân tộc Việt Nam.

(Sài Gòn, ngày 20/10/2020 - Luật sư Đặng Bá Kỹ)

Đoàn Chủ tịch Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam phát động ủng hộ đồng bào miền Trung Hiện nay, các tỉnh miền Trung đã và đang xảy ra tình trạng lũ lụt nghiêm trọng, gây thiệt hại nặng nề về người, cơ ...

“Có mấy chục tỷ mà chỉ tặng được thùng mì gói” Trong những ngày qua, có rất nhiều cá nhân, tổ chức, người nổi tiếng kêu gọi cứu trợ và ủng hộ cho bà con miền ...

Khóc cũng nên khóc cho đúng Những ngày lũ lụt miền Trung này, đồng bào cả nước đều chăm chú theo dõi, chia sẻ những mất mát đau thương, đóng góp ...