Sáng kiến về xây dựng môi trường làm việc không khói thuốc

Trên thực tế, nhiều công đoàn cơ sở đã chủ động khởi xướng những sáng kiến sáng tạo, kết hợp giữa truyền thông, hoạt động cộng đồng và quy định cụ thể. Những cách làm này không chỉ thay đổi nhận thức, hành vi của đoàn viên, mà còn khẳng định vai trò tiên phong của Công đoàn trong chăm lo sức khỏe tập thể người lao động và cộng đồng.

Đoàn viên công đoàn thuộc LĐLĐ TP Hồ Chí Minh chia sẻ nhiều cách làm hay về xây dựng môi trường làm việc không khói thuốc. Ảnh: CĐ

Sáng tạo trong tuyên truyền và thay đổi hành vi

Tại Ngân hàng TMCP Sài Gòn Thương Tín, sáng kiến của do Công đoàn phối hợp chuyên môn thực hiện: “Lao động hăng say - Ngừng ngay hút thuốc” được thiết kế để tác động đồng thời vào nhận thức và hành vi của đoàn viên, người lao động. Điểm nhấn của sáng kiến này là sự kết hợp giữa truyền thông trực quan và hoạt động tương tác, biến việc bỏ thuốc thành hành động tự nguyện và tích cực.

Mỗi khu vực làm việc của Ngân hàng đều có “Góc thông tin sức khỏe” dưới hình thức bảng tin, infographic, video clip ngắn gọn về tác hại của thuốc lá. Bên cạnh đó, những buổi “Cà phê không khói” được tổ chức vào giờ giải lao, tạo không gian giao lưu, chia sẻ kinh nghiệm bỏ thuốc và nhận tư vấn trực tiếp từ chuyên gia y tế cho đoàn viên, người lao động.

Đặc biệt, chương trình “Thử thách 21 ngày không khói” tạo động lực thay đổi hành vi mạnh mẽ cho đoàn viên, người lao động hút thuốc. Người tham gia chương trình được cấp sổ theo dõi, có nhóm hỗ trợ tinh thần thường xuyên giúp đỡ và được khen thưởng khi hoàn thành được giai đoạn ngừng hút thuốc. Song song đó, đơn vị cũng đã ban hành quy định rõ ràng về khu vực cấm hút thuốc, gắn biển “Không khói thuốc” ở vị trí dễ thấy và gửi thông điệp nhắc nhở qua email, bảng điện tử để đoàn viên, người lao động nắm bắt kịp thời.

Cách triển khai đồng bộ giữa tuyên truyền sáng tạo, hoạt động cộng đồng và quy định cụ thể cho thấy tổ chức Công đoàn, nhất là công đoàn cơ sở hoàn toàn có thể tạo ra một “văn hóa không khói thuốc” trong môi trường lao động.

Gắn “không khói thuốc” với tiêu chí thi đua

Nếu ở công đoàn cơ sở ngân hàng là sự sáng tạo trong thay đổi hành vi, thì tại nhiều cơ quan, trường học, bệnh viện, doanh nghiệp ở TP Hồ Chí Minh, mô hình “Cơ quan, đơn vị không khói thuốc” được gắn trực tiếp với tiêu chí thi đua.

Đoàn viên công đoàn tham gia cuộc thi trực tuyến về phòng, chống tác hại của thuốc lá. Ảnh: CĐ

Theo bà Nguyễn Minh Phương (đoàn viên Công đoàn cơ sở Công ty Phân tích Thời gian Thực), đây là giải pháp vừa có tính ràng buộc vừa tạo động lực. Khi tiêu chí “không hút thuốc tại nơi làm việc” trở thành một phần đánh giá cuối năm, mỗi cá nhân sẽ tự giác tuân thủ hơn. Các quy định nội bộ được ban hành rõ ràng, biển “Cấm hút thuốc” treo ở hành lang, phòng họp, khu vực công cộng.

Bên cạnh đó, nội dung tuyên truyền được lồng ghép trong sinh hoạt chi bộ, đoàn thể, hội nghị chuyên đề. Điều này giúp người lao động không chỉ nghe một lần mà thường xuyên được nhắc nhở, từ đó nhận thức ngày càng sâu sắc hơn. Một phong trào độc đáo là “Nụ cười không khói thuốc” có ý nghĩa khuyến khích cán bộ, công chức, viên chức, người lao động trở thành tuyên truyền viên tích cực, nêu gương cho cộng đồng trong công tác phòng, chống tác hại của thuốc lá.

Cách làm này chứng minh: muốn xây dựng môi trường làm việc không khói thuốc bền vững, phải gắn trách nhiệm cá nhân với tập thể, gắn quy định với phong trào thi đua, và gắn tuyên truyền với hành động cụ thể.

Đồng bộ giải pháp và lan tỏa thành phong trào

Không chỉ dừng lại ở một vài mô hình riêng lẻ, nhiều công đoàn cơ sở đã triển khai giải pháp đồng bộ, từ quy chế, giám sát đến hỗ trợ người bỏ thuốc.

Đoàn viên công đoàn hào hứng với cuộc thi trực tuyến về phòng, chống tác hại của thuốc lá. Ảnh: CĐ

Công đoàn Tổng công ty Hàng hải Việt Nam đã xây dựng và thực thi quy chế nội bộ về môi trường làm việc không khói thuốc, phân công cán bộ giám sát, xử lý vi phạm. Một sáng kiến nổi bật là thành lập “Câu lạc bộ Không thuốc lá”, nơi người đang cai hoặc đã bỏ thuốc có thể sinh hoạt, chia sẻ phương pháp hiệu quả. Đặc biệt, lãnh đạo cơ quan gương mẫu không hút thuốc tại nơi làm việc, qua đó tạo hiệu ứng nêu gương lan tỏa.

Tại Ninh Bình, Công đoàn Công ty TNHH Viet Power phát động mô hình “Môi trường làm việc không khói thuốc - Vì sức khỏe và hiệu quả công việc”. Điểm đặc biệt là phát động phong trào ký cam kết, đưa tiêu chí này vào đánh giá thi đua cuối năm, đồng thời xây dựng “góc thư giãn không khói thuốc” với nước uống, cây xanh, sách báo, tạo không gian thay thế lành mạnh. Những người muốn bỏ thuốc được tư vấn y tế, theo dõi sức khỏe và động viên bằng biểu dương nội bộ.

Ở Tây Ninh, Công đoàn Công ty TNHH MTV ASG Toàn cầu nhấn mạnh yếu tố tuyên truyền cộng đồng. Bà Ngô Thị Mộng Thu chia sẻ: trong xã hội hiện đại, khi thuốc lá và thuốc lá điện tử len lỏi ngày càng tinh vi, trách nhiệm của mỗi công dân là chủ động nhắc nhở, truyền thông cho giới trẻ về tác hại thuốc lá, không thử dù chỉ một lần.

Những cách làm này cho thấy, mỗi sáng kiến dù khác nhau về hình thức nhưng đều hướng đến mục tiêu chung: nâng cao nhận thức, tạo động lực thay đổi hành vi, xây dựng môi trường làm việc lành mạnh, không khói thuốc.

Các sáng kiến xây dựng môi trường làm việc không khói thuốc của tổ chức Công đoàn không chỉ dừng ở mức tuyên truyền, mà đã tiến thêm một bước: biến chủ trương thành phong trào, biến quy định thành văn hóa ứng xử. Từ “Thử thách 21 ngày không khói” đến “Nụ cười không khói thuốc”, từ câu lạc bộ đến góc thư giãn, mỗi mô hình đều thể hiện sự sáng tạo, linh hoạt và quyết tâm đồng hành cùng người lao động.

Đoàn viên, người lao động hưởng ứng xây dựng môi trường không khói thuốc. Ảnh: AI

Quan trọng hơn, những sáng kiến này góp phần định hình một môi trường làm việc hiện đại, văn minh, tràn đầy năng lượng, nơi mỗi người đều có quyền được hít thở bầu không khí trong lành. Đây cũng chính là cách Công đoàn khẳng định vai trò tiên phong trong chăm lo sức khỏe, bảo vệ quyền lợi đoàn viên, đồng thời đóng góp thiết thực cho mục tiêu xây dựng xã hội văn minh, khỏe mạnh.

Xây dựng môi trường làm việc không khói thuốc cho nhân viên y tế và người bệnh Bệnh viện E đã triển khai các hoạt động chuyên sâu về phòng, chống tác hại thuốc lá nhằm xây dựng môi trường làm việc ...

Các bước xây dựng nơi làm việc không khói thuốc Để xây dựng được nơi làm việc không khói thuốc cần có 6 bước cụ thể như sau:

Hướng tới môi trường học đường không khói thuốc Hướng tới mục tiêu xây dựng một môi trường giáo dục an toàn, lành mạnh, không khói thuốc, Trường Đại học Sư phạm Kỹ thuật ...