Có thể đề nghị hủy thời gian đóng BHXH khi doanh nghiệp nợ tiền bảo hiểm?

Trường hợp của ông Lê Nam, người lao động tại Hà Nội là một ví dụ điển hình. Ông làm việc tại Công ty A từ tháng 6.2024 đến tháng 3.2025. Mặc dù doanh nghiệp đã thực hiện thủ tục báo tăng tham gia BHXH, nhưng đến khi ông nghỉ việc vẫn còn nợ tiền đóng nên chưa thể chốt sổ, xác nhận thời gian tham gia.

Đến tháng 5.2025, ông Nam chuyển sang làm việc tại Công ty B và tiếp tục tham gia BHXH đến tháng 10.2025. Tuy nhiên, khi nghỉ việc, Công ty B cũng không thể hoàn tất việc chốt quá trình đóng BHXH do hồ sơ tại Công ty A chưa được xử lý dứt điểm.

Từ thực tế này, ông Nam đặt câu hỏi liệu có thể hủy thời gian tham gia BHXH tại Công ty A để hoàn tất thủ tục ở đơn vị mới hay không.

Trả lời vấn đề trên, Bảo hiểm xã hội Việt Nam cho biết, khoản 3 Điều 8 Nghị định số 158/2025/NĐ-CP quy định người sử dụng lao động có trách nhiệm đóng đầy đủ số tiền BHXH bắt buộc đối với người lao động đủ điều kiện hưởng chế độ hoặc đã chấm dứt hợp đồng lao động để kịp thời giải quyết quyền lợi.

Trường hợp doanh nghiệp chưa đóng đủ tiền BHXH, cơ quan BHXH sẽ giải quyết các chế độ trên cơ sở thời gian đã thực đóng và xác nhận quá trình tham gia đến thời điểm doanh nghiệp hoàn thành nghĩa vụ. Sau khi thu hồi đủ số tiền còn nợ, cơ quan BHXH sẽ xác nhận bổ sung thời gian đóng và điều chỉnh lại mức hưởng chế độ theo quy định.

Có thể đề nghị hủy thời gian đóng BHXH khi doanh nghiệp nợ tiền bảo hiểm?

Đáng chú ý, pháp luật về BHXH hiện hành chưa có quy định cho phép người lao động đề nghị hủy thời gian đã được báo tăng nhưng doanh nghiệp chưa đóng tiền BHXH để giải quyết các chế độ hoặc chốt sổ.

Điều này đồng nghĩa với việc người lao động không thể tự yêu cầu xóa bỏ khoảng thời gian tham gia BHXH tại doanh nghiệp đang nợ đóng nhằm hoàn tất hồ sơ ở đơn vị tiếp theo.

Để bảo vệ quyền lợi của mình, Bảo hiểm xã hội Việt Nam khuyến nghị người lao động chủ động yêu cầu doanh nghiệp thực hiện đầy đủ nghĩa vụ đóng BHXH, bảo hiểm thất nghiệp theo quy định. Nếu người sử dụng lao động cố tình chậm đóng hoặc trốn đóng, người lao động có thể gửi đơn khiếu nại đến cơ quan quản lý nhà nước có thẩm quyền hoặc cơ quan BHXH nơi doanh nghiệp đăng ký tham gia.

Trong trường hợp doanh nghiệp vẫn không khắc phục, người lao động có quyền khởi kiện ra tòa án theo quy định của pháp luật để yêu cầu buộc doanh nghiệp thực hiện nghĩa vụ đóng BHXH và bảo vệ các quyền lợi hợp pháp của mình.

Các chuyên gia cũng lưu ý, việc doanh nghiệp nợ BHXH không làm mất quyền tham gia của người lao động nhưng có thể ảnh hưởng đến việc xác nhận quá trình đóng và giải quyết các chế độ như ốm đau, thai sản, hưu trí hoặc bảo hiểm thất nghiệp. Vì vậy, người lao động nên thường xuyên theo dõi quá trình đóng BHXH của mình trên ứng dụng VssID hoặc các kênh tra cứu chính thức để kịp thời phát hiện và xử lý khi phát sinh vướng mắc.