Hướng dẫn thành lập công đoàn cơ sở mới nhất năm 2026

Căn cứ Mục 13 Hướng dẫn 38/HD-TLĐ năm 2024 trình tự, thủ tục thành lập công đoàn cấp cơ sở theo Điều 17 Điều lệ Công đoàn Việt Nam kèm Quyết định 2399/QĐ-TLĐ năm 2024 có hướng dẫn thành lập công đoàn cơ sở, các bước thành lập như sau.

1. Người lao động thành lập công đoàn cấp cơ sở

Theo quy định, tại những nơi chưa có công đoàn cơ sở, đoàn viên công đoàn hoặc người lao động có quyền thành lập ban vận động để tiến hành các bước thành lập công đoàn cơ sở.

Ban vận động phải có ít nhất 3 người, gồm trưởng ban và các thành viên. Nhiệm vụ của ban vận động là tuyên truyền, vận động người lao động gia nhập tổ chức công đoàn, đồng thời chuẩn bị các điều kiện để tổ chức đại hội thành lập công đoàn cơ sở.

Khi có từ 5 người lao động trở lên, bao gồm đoàn viên công đoàn hoặc người lao động có đơn tự nguyện gia nhập công đoàn, ban vận động có thể tiến hành tổ chức đại hội thành lập công đoàn cơ sở theo hướng dẫn của công đoàn cấp trên trực tiếp.

Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam có hướng dẫn thành lập công đoàn cơ sở mới nhất 2026 dựa trên Quyết định 2399/QĐ-TLĐ và Hướng dẫn 38/HD-TLĐ. Ảnh minh họa.

2. Đại hội thành lập công đoàn cấp cơ sở

Theo Hướng dẫn 38/HD-TLĐ, thành phần tham dự đại hội thành lập công đoàn cơ sở gồm ban vận động, người lao động có đơn gia nhập công đoàn, đại diện công đoàn cấp trên và đại diện cấp ủy địa phương hoặc đơn vị nơi thành lập công đoàn (nếu có).

Tùy điều kiện thực tế, ban vận động cũng có thể mời người sử dụng lao động hoặc người lao động chưa gia nhập công đoàn tham dự để chứng kiến đại hội sau khi có ý kiến của công đoàn cấp trên trực tiếp.

Việc điều hành đại hội do ban vận động thực hiện. Trong trường hợp cần thiết, có thể mời thêm đoàn viên hoặc người lao động có uy tín, kinh nghiệm tham gia hỗ trợ điều hành.

Nội dung đại hội thành lập công đoàn cơ sở được thực hiện theo trình tự quy định, gồm các bước như chào cờ, tuyên bố lý do, giới thiệu đại biểu; báo cáo quá trình vận động người lao động gia nhập công đoàn; công bố danh sách đoàn viên; tuyên bố thành lập công đoàn cơ sở.

Đại hội cũng tiến hành bầu ban chấp hành công đoàn cơ sở, bầu chủ tịch công đoàn cơ sở và thông qua kế hoạch hoạt động trong thời gian tới.

Đáng chú ý, đối với những doanh nghiệp có điều kiện sản xuất, kinh doanh đặc thù, khó tập trung đông đủ người lao động, ban vận động có thể thực hiện lấy phiếu giới thiệu nhân sự và phát phiếu bầu tại các phòng, ban, tổ, đội hoặc phân xưởng để bảo đảm quyền tham gia bầu cử của đoàn viên.

Sau khi đại hội kết thúc, ban vận động có trách nhiệm bàn giao toàn bộ hồ sơ, tài liệu liên quan cho ban chấp hành hoặc chủ tịch công đoàn cơ sở mới được bầu để quản lý, lưu trữ theo quy định.

Kể từ thời điểm đại hội thành lập công đoàn cơ sở thành công, ban vận động chấm dứt nhiệm vụ.

Theo Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam, việc thành lập công đoàn cơ sở là quyền hợp pháp của người lao động được pháp luật bảo đảm. Tổ chức Công đoàn sẽ đại diện chăm lo, bảo vệ quyền lợi của đoàn viên, hỗ trợ thương lượng, đối thoại với người sử dụng lao động và đồng hành cùng người lao động trong quá trình làm việc.

Người lao động tại các doanh nghiệp chưa có công đoàn cơ sở được khuyến khích chủ động tìm hiểu quy định, liên hệ công đoàn cấp trên trực tiếp để được hướng dẫn, hỗ trợ thành lập công đoàn đúng trình tự, thủ tục theo quy định hiện hành.