Đại biểu Quốc hội: Biểu thuế 5 bậc có thể khiến người lao động mất động lực tăng thu nhập

Đại biểu Nguyễn Thanh Phương (đoàn Cần Thơ) cho rằng biểu thuế 5 bậc hiện nay là chưa hợp lý. Cụ thể, người có thu nhập 10 triệu đồng/tháng chịu thuế 5%, nhưng chỉ cần tăng lên 11 triệu đồng đã phải chịu thuế suất 15%, tạo ra khoảng cách quá lớn giữa hai bậc. Trong khi đó, nhóm người có thu nhập từ 10 đến 60 triệu đồng/tháng chiếm tỷ lệ đông nhất.

Vì vậy, đại biểu Phương đề nghị xem xét điều chỉnh lại các bậc thuế, theo hướng mở rộng thành 7 bậc lũy tiến, cụ thể như sau: Đến 10 triệu đồng: 5%; từ 10 - 30 triệu đồng: 10%; 30 - 60 triệu đồng: 15%; 60 - 100 triệu đồng: 20%; 100 - 130 triệu đồng: 25%; 130 - 160 triệu đồng: 30%; Trên 160 triệu đồng: 35%.

Đại biểu Nguyễn Thanh Phương.

“Hiện nay, thu nhập bình quân đầu người ở nước ta còn thấp, trong khi mức thuế trần 35% là khá cao so với nhiều nước có thu nhập bình quân cao hơn. Vì vậy, cần tính toán lại để biểu thuế hợp lý, vừa đảm bảo nguồn thu, vừa tạo động lực làm việc cho người lao động”, đại biểu Nguyễn Thanh Phương nêu ý kiến.

Chung quan điểm, đại biểu Hoàng Văn Cường (đoàn Hà Nội) cho rằng, thay vì 7 bậc như hiện hành, theo dự thảo, biểu thuế được điều chỉnh xuống còn 5 bậc với khoảng cách giữa các bậc tăng dần đều 10, 20, 30, 40 triệu đồng. 5 bậc tương ứng với các mức thuế suất là 5%, 15%, 25%, 30%, 35%. Bậc thuế suất cuối cùng là 35% áp dụng đối với phần thu nhập tính thuế trên 100 triệu đồng/tháng.

Theo ông Cường, biểu thuế 5 bậc như trong dự thảo Luật đang có sự bất hợp lý.

“Phần thu nhập tính thuế đến 10 triệu đồng chịu mức thuế 5%, xong phần thu nhập tính thuế từ 10 đến 30 triệu đồng “nhảy” ngay lên 15%. Tức thu nhập 11 triệu đồng cũng chịu mức thuế 15%. Hay phần thu nhập tính thuế từ 30 triệu đến 60 triệu sẽ chịu mức thuế đến 25%.

Đây là điều bất hợp lý bởi thu nhập người lao động tăng lên một chút thì có thể bị tăng thuế rất nhiều. Điều này có thể khiến người lao động mất đi động lực phấn đấu, cố gắng tăng thu nhập”, đại biểu Hoàng Văn Cường cho biết.

Thay vì áp dụng biểu thuế 5 bậc, đại biểu Hoàng Văn Cường đề xuất giữ nguyên biểu thuế 7 bậc như hiện hành, vì mức tăng thuế lũy tiến theo biểu này đều đặn và hợp lý hơn.

“Phần thu nhập tính thuế đến 10 triệu đồng là 5%; trên 10 - 20 triệu đồng là 10%; trên 20 - 40 triệu đồng là 15%; trên 40 - 60 triệu đồng là 20%; trên 60 - 80 triệu đồng là 25%; trên 80 - 100 triệu đồng là 30%; trên 150 triệu đồng là 35%”, ông Cường đề xuất.

Đại biểu Nguyễn Thị Lệ (đoàn TP Hồ Chí Minh) nhấn mạnh, dự thảo luật cần nâng mức giảm trừ bản thân và người phụ thuộc, đồng thời thiết kế cơ chế linh hoạt để Chính phủ có thể điều chỉnh định kỳ theo chỉ số giá tiêu dùng (CPI), tránh tình trạng luật nhanh chóng lạc hậu. Nữ đại biểu cũng cho rằng, hiện nay, số bậc thuế nhiều, khoảng cách giữa các bậc ngắn, khiến thuế suất tăng nhanh, tạo tâm lý nặng nề cho những người có thu nhập trung bình khá trở lên.

Đại biểu Lệ đề nghị rút gọn số bậc và giãn khoảng cách, vừa đảm bảo công bằng, vừa tránh hiện tượng chảy máu chất xám khi nhiều lao động có thu nhập cao tìm cách dịch chuyển sang các quốc gia khác.

Những tranh luận của các đại biểu cho thấy việc sửa đổi Luật Thuế thu nhập cá nhân lần này không chỉ là bài toán kỹ thuật thuế, mà còn liên quan trực tiếp đến công bằng xã hội, động lực lao động và khả năng cạnh tranh của nền kinh tế.

Dù quan điểm có khác nhau về số bậc thuế hay mức giảm trừ, nhưng điểm chung là mong muốn xây dựng một hệ thống thuế hợp lý, phản ánh đúng thu nhập thực tế, không làm giảm động lực làm việc, sáng tạo của người dân.

Một biểu thuế minh bạch, linh hoạt và nhân văn sẽ là nền tảng quan trọng để nuôi dưỡng nguồn thu bền vững, đồng thời khuyến khích người lao động gắn bó và cống hiến nhiều hơn cho đất nước.