Giảm thời gian tối thiểu đóng BHXH: Một chính sách, nhiều niềm tin

Thay vì chỉ nhận BHXH một lần với khoản tiền ít ỏi và tương lai bất định, giờ đây, họ có cơ hội thực sự để được nghỉ hưu với đồng lương đều đặn mỗi tháng – một cuộc sống an nhàn, có nhân phẩm khi về già.

Luật BHXH năm 2024 chính thức giảm thời gian đóng tối thiểu xuống 15 năm để được hưởng lương hưu từ ngày 1/7/2025 chính là bước ngoặt mang tính nhân văn sâu sắc.

Trong nhiều năm qua, chính sách bảo hiểm xã hội đã góp phần quan trọng vào việc đảm bảo an sinh cho người dân nhưng cũng để lại nhiều “khoảng trống” đối với những lao động yếu thế, những người vì lý do hoàn cảnh, nghề nghiệp, hoặc điều kiện sống không thể có quá trình đóng BHXH liên tục đủ 20 năm như luật cũ yêu cầu. Với họ, giấc mơ về một cuộc sống hưu trí đủ sống là quá xa vời.

Từ “thoái lui” bất đắc dĩ đến “ở lại” có giá trị

Vì vậy, việc Luật BHXH năm 2024 chính thức giảm thời gian đóng tối thiểu xuống 15 năm để được hưởng lương hưu từ ngày 1/7/2025 chính là bước ngoặt mang tính nhân văn sâu sắc. Không chỉ là một thay đổi về mặt kỹ thuật chính sách, đây là biểu hiện của một tư duy tiến bộ, linh hoạt và thấu cảm – điều mà hàng triệu người lao động đang cần đến nhất.

Trước khi có sự thay đổi này, rất nhiều lao động lớn tuổi, người làm nghề tự do, công nhân thời vụ hoặc lao động di cư đã phải chấp nhận “rút lui” khỏi hệ thống BHXH bằng việc nhận BHXH một lần. Họ không đủ 20 năm để chờ lương hưu, cũng không còn thời gian để tích lũy. Một quyết định “bất đắc dĩ” nhưng lại phổ biến.

Giờ đây, với chỉ 15 năm tích lũy tương đương với 180 tháng đóng BHXH, họ có thể kiên trì ở lại hệ thống. Một công nhân nữ 48 tuổi ở khu công nghiệp, từng rơi nước mắt vì biết mình không đủ điều kiện hưởng lương hưu, nay lại có lý do để hy vọng. Những tháng năm gắn bó với máy móc, bụi bặm, mồ hôi sẽ không còn là vô nghĩa.

Để chính sách này phát huy hết giá trị, vai trò của tổ chức công đoàn càng trở nên cấp thiết. Công đoàn không chỉ là nơi bảo vệ quyền lợi trong quan hệ lao động hiện tại, mà giờ đây cần trở thành người hướng dẫn, người đồng hành để mỗi người lao động hiểu rõ về quyền lợi BHXH, đặc biệt là nhóm lao động có nguy cơ cao bị loại khỏi mạng lưới an sinh.

Trước khi có sự thay đổi này, rất nhiều lao động lớn tuổi, người làm nghề tự do, công nhân thời vụ hoặc lao động di cư đã phải chấp nhận “rút lui” khỏi hệ thống BHXH bằng việc nhận BHXH một lần.

Công đoàn các cấp cần tổ chức các chiến dịch truyền thông, tuyên truyền sâu rộng đến tận nhà máy, công trường, chợ, làng nghề… để đưa thông tin đến từng người lao động, từng nhóm đối tượng yếu thế. Cán bộ công đoàn phải là người “thắp lửa” cho khát vọng được sống đàng hoàng khi về già trong mỗi người lao động.

Không chỉ người lao động tự do, nhóm công nhân có thời gian gián đoạn, mà ngay cả nhiều cán bộ, viên chức nhà nước về hưu sớm, nghỉ do tinh giản biên chế cũng được hưởng lợi từ chính sách này.

Việc tính lương hưu không còn bó hẹp trong vài năm cuối, mà theo toàn bộ thời gian tham gia BHXH giúp đảm bảo sự công bằng giữa các thế hệ và bối cảnh lịch sử khác nhau.

Những người có mức lương thấp trong giai đoạn đầu công tác sẽ không còn chịu thiệt thòi quá lớn. Hệ thống BHXH tiến gần hơn với nguyên lý “đóng – hưởng” chuẩn mực, góp phần tạo dựng niềm tin cho thế hệ lao động hiện tại và tương lai.

Hướng về một tương lai bao trùm

Có một thực tế không thể phủ nhận, BHXH không chỉ là vấn đề tiền bạc. Đó là câu chuyện về nhân phẩm, về quyền được sống đàng hoàng khi tóc đã bạc, tay đã run.

Họ không đủ 20 năm để chờ lương hưu, cũng không còn thời gian để tích lũy. Một quyết định bất đắc dĩ, nhưng lại phổ biến đến đau lòng.

Việc giảm điều kiện thời gian đóng để hưởng lương hưu từ 20 năm xuống 15 năm không đơn thuần là một con số, đó là khoảng thời gian đủ để người lao động “trở mình”, để họ không bị bỏ lại phía sau trên hành trình sống có quyền lợi, có tương lai.

Với mỗi tháng lương hưu được nhận là một lời khẳng định người lao động dù ở bất kỳ vị trí nào, miễn chăm chỉ và kiên trì đều xứng đáng được xã hội ghi nhận và bảo vệ.

Một người bán hàng rong, một công nhân may, một bác xe ôm nếu đã đóng BHXH được 15 năm họ cũng có quyền mơ về những tháng ngày an yên khi tuổi già ập đến.

Luật BHXH 2024 không chỉ là một bước đi kỹ thuật trong quản lý chính sách, mà là biểu hiện của một khát vọng lớn. Đó là, xây dựng một xã hội bao trùm, công bằng và không để ai bị bỏ lại phía sau.

Giờ đây, với chỉ 15 năm tích lũy – tương đương với 180 tháng đóng BHXH, họ có thể kiên trì ở lại hệ thống.

Khi chính sách “mở cửa” với người lao động yếu thế, thì đó cũng là lúc Nhà nước, doanh nghiệp và tổ chức công đoàn cần phối hợp chặt chẽ để hiện thực hóa giấc mơ hưu trí cho hàng triệu người.

Cần có những chính sách linh hoạt để người lao động được “đóng bù” thời gian thiếu hụt, cần có các gói hỗ trợ để người nghèo vẫn có thể tham gia BHXH tự nguyện, và đặc biệt cần có niềm tin để mỗi người lao động không còn chần chừ khi đứng trước quyết định tham gia BHXH.

Nếu như trước đây, hàng trăm nghìn người lao động chọn nhận BHXH một lần vì không còn cơ hội - thì nay với 15 năm đóng - một chương mới đã được mở ra. Không ai sinh ra chỉ mong làm việc cực nhọc cả đời rồi về già sống phụ thuộc. Luật BHXH 2024 đã trao cho họ một con đường, một lựa chọn để được về già với danh xưng “người hưu trí”, người từng góp sức và giờ được an hưởng thành quả.

Với sự vào cuộc quyết liệt của công đoàn, sự linh hoạt của chính sách và lòng tin từ người lao động, chúng ta có quyền tin rằng từ ngày 1/7/2025 từng đồng lương hưu sẽ không chỉ là tiền, mà là bằng chứng cho sự công bằng, nhân ái và văn minh mà xã hội này đang xây dựng.

Giao kết nhiều hợp đồng lao động thì đóng BHXH như thế nào? Theo Bộ luật Lao động 2019, người lao động (NLĐ) có quyền giao kết nhiều hợp đồng lao động (HĐLĐ) với nhiều người sử dụng ...

Từ 1/7/2025, người không đủ điều kiện hưởng lương hưu được nhận chế độ gì? Chế độ đối với người lao động không đủ điều kiện hưởng lương hưu được căn cứ theo Luật Bảo hiểm xã hội 2024.

2 phương án hưởng lương hưu đối với người tham gia bảo hiểm xã hội tự nguyện Bộ Nội vụ đề xuất 2 phương án về điều kiện hưởng lương hưu từ ngày 1/7, khi Luật Bảo hiểm xã hội mới có ...