Kiến nghị xem xét mô hình công đoàn khu vực khi thực hiện chính quyền địa phương hai cấp

Tại Hội nghị, các cán bộ công đoàn cho rằng khi thực hiện tinh gọn bộ máy theo Nghị quyết số 60-NQ/TW và Hướng dẫn 31-HD/BTCTW về thành lập tổ chức Đảng sau sáp nhập, cần nghiên cứu mô hình hoạt động phù hợp với đặc thù công đoàn - nhất là ở các địa phương có đông công nhân lao động.

Đồng chí Đỗ Văn Chiến - Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng, Chủ tịch Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam (ngoài cùng, bên phải) dự hội nghị, lắng nghe kiến nghị của cán bộ công đoàn. Ảnh: Mai Dung

Chủ tịch LĐLĐ tỉnh Bắc Giang - đồng chí Nguyễn Văn Cảnh - đã nêu một thực tế đáng suy ngẫm: sáp nhập đơn vị hành chính, tinh gọn đầu mối, nhưng lại có nguy cơ "khoảng trống" về công đoàn ở cơ sở khi các công đoàn cấp huyện, thị xã - vốn là cấp “trực tiếp cơ sở” - ngừng hoạt động.

Để công đoàn sâu sát nắm bắt tình hình đoàn viên, người lao động, đồng chí đề xuất mô hình “công đoàn liên cụm xã” hoặc “công đoàn liên khu công nghiệp” - một hướng đi nhằm tận dụng tính linh hoạt trong tổ chức để thích nghi với địa bàn mới.

Đây có thể là mô hình trung gian phù hợp, vừa không đi ngược với chủ trương tinh gọn, sắp xếp bộ máy của Trung ương, vừa giữ được khả năng bám sát thực tế doanh nghiệp - nhiệm vụ cực kỳ quan trọng của tổ chức Công đoàn.

Hội nghị Ban Chấp hành Tổng LĐLĐ Việt Nam lần thứ 7 (khoá XIII) diễn ra tại thành phố Hải Phòng. Ảnh: Hương Diệp

Đề xuất này cũng đặt ra vấn đề cần quan tâm: nếu doanh nghiệp là “mặt trận chính” của tổ chức Công đoàn, thì tổ chức Công đoàn cũng phải có mô hình đặc thù - không rập khuôn theo tính chất hành chính.

Chủ tịch LĐLĐ tỉnh Đồng Nai - đồng chí Nguyễn Thị Như Ý cho biết, địa phương có hơn 800.000 đoàn viên, gần 3.000 công đoàn cơ sở, do vậy nếu không có mô hình phù hợp đặc thù công đoàn, sẽ khó bám sát được cơ sở.

Khi công đoàn cấp trên trực tiếp cơ sở ngừng hoạt động, các chức năng nhiệm vụ như hỗ trợ giải quyết tranh chấp lao động, đào tạo cán bộ công đoàn mới, phát triển đoàn viên, thành lập công đoàn cơ sở, thu tài chính công đoàn sẽ giao hết cho cấp tỉnh. Trong khi lực lượng quá mỏng, nếu để cấp cơ sở tự lo thì chưa đủ năng lực.

Đồng chí cho rằng nghiên cứu mô hình “công đoàn khu vực” - một mô hình linh hoạt theo địa bàn cụm, khu công nghiệp là cần thiết vì không chỉ giúp duy trì hiệu quả hoạt động mà còn phù hợp với mô hình sản xuất theo chuỗi, cụm ngành hiện nay.

Là địa phương có số đoàn viên đông, có tới 17 khu công nghiệp, khu chế xuất..., TP Hồ Chí Minh đứng trước một thực tế: nếu không mô hình phù hợp thì sự kết nối giữa cấp trên và công đoàn cơ sở sẽ rất khó khăn.

Đồng chí Vũ Thế Vân - Chủ tịch Công đoàn các Khu chế xuất và Công nghiệp TP Hồ Chí Minh (thứ 3 từ trái qua) tiếp nhận bảng tượng trưng từ các đơn vị ủng hộ chương trình “Bếp ấm Công đoàn”. Ảnh: CĐ

Đồng chí Vũ Thế Vân - Chủ tịch Công đoàn các Khu chế xuất và Công nghiệp TP Hồ Chí Minh nêu: “Hoạt động công đoàn không thể chỉ theo mệnh lệnh hành chính”.

Đồng chí minh chứng, một công đoàn cơ sở ở doanh nghiệp lớn có thể có hàng trăm ngàn đoàn viên - đây là thực tiễn rất khác so với nhiều mô hình tổ chức chính trị - xã hội khác.

Đồng chí đề xuất nghiên cứu mô hình công đoàn linh hoạt theo cụm công nghiệp, doanh nghiệp lớn, cụm ngành nghề, không phải là một cấp về mặt hành chính.

Điểm chung trong đề xuất trên đều đề nghị Tổng LĐLĐ Việt Nam tiếp tục xem xét, nghiên cứu, kiến nghị cấp có thẩm quyền về mô hình phù hợp với đặc thù công đoàn, khi thực hiện chính quyền hai cấp. Sắp xếp bộ máy công đoàn vừa đảm bảo tinh gọn, hiệu lực, hiệu quả theo chỉ đạo của Đảng, Nhà nước, vừa giữ được vai trò, vị thế của tổ chức Công đoàn trong tình hình mới.

Liên quan đến kiến nghị của đại diện công đoàn các địa phương, đại diện lãnh đạo Tổng LĐLĐ Việt Nam đánh giá, ý kiến của các cán bộ công đoàn là rất tâm huyết, trách nhiệm, bám sát vào chỉ đạo của Trung ương đối với sắp xếp, tinh gọn bộ máy, tinh giản biên chế.

Đoàn Chủ tịch Tổng LĐLĐ Việt Nam sẽ tiếp thu, nghiên cứu trên cơ sở lý luận, thực tiễn, cơ sở pháp lý, trong đó có tính chất đặc thù của công đoàn so với các tổ chức chính trị - xã hội khác để kiến nghị cấp có thẩm quyền xem xét, quyết định.