Phát huy quyền dân chủ ở cơ sở: Để tiếng nói người lao động không còn đơn độc

Chương trình “Talk Công đoàn: Phát huy quyền dân chủ của đoàn viên, người lao động tại doanh nghiệp”.

Trong không khí đổi mới của tổ chức Công đoàn Việt Nam, chương trình “Talk Công đoàn” tuần này mang đến một chủ đề thời sự và thiết thực: “Phát huy quyền dân chủ của đoàn viên, người lao động tại doanh nghiệp”.

Khách mời là anh Vũ Hồng Quang, Ủy viên Ban Chấp hành Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam, Phó Trưởng ban Chính sách, Pháp luật và Quan hệ lao động – người đã có hơn 30 năm gắn bó với công tác công đoàn.

Từ câu chuyện “khởi nghiệp” trong vai trò chuyên viên tại Liên đoàn Lao động thành phố Hà Nội đến những năm tháng đảm nhiệm công tác nghiên cứu, hoạch định chính sách tại cấp Trung ương, hành trình của anh Quang là minh chứng sống động cho một đời gắn bó đầy tâm huyết với phong trào công nhân và hoạt động công đoàn.

Với anh, mỗi ngày làm việc không chỉ là trách nhiệm, mà là niềm hạnh phúc vì được sống và cống hiến trong một môi trường đặc biệt, nơi những giá trị công bằng, đối thoại và dân chủ được xây dựng từ chính thực tiễn lao động.

Đồng chí Vũ Hồng Quang giới thiệu về cuốn “Luật Thực hiện Dân chủ ở cơ sở”.

Luật Dân chủ cơ sở và hành trình bảo vệ quyền thực chất

Một điểm nhấn đáng chú ý trong chương trình là khi anh Quang mang đến cuốn “Luật Thực hiện Dân chủ ở cơ sở” được thông qua năm 2022 và có hiệu lực từ 1/7/2023. Đây là đạo luật đầu tiên chuyên biệt quy định việc thực hiện dân chủ tại nơi làm việc.

Trong quá trình xây dựng luật, đã có nhiều ý kiến đề xuất thu hẹp phạm vi áp dụng. Nếu không có sự kiên trì và quyết liệt từ Tổng LĐLĐ Việt Nam, hàng triệu lao động ở doanh nghiệp ngoài nhà nước sẽ có nguy cơ bị loại khỏi các cơ chế dân chủ. Tổng Liên đoàn đã vào cuộc từ đầu, tham gia góp ý xuyên suốt, phản ánh thực tiễn từ cơ sở, giữ vững những nội dung cốt lõi như hội nghị người lao động, bầu ban đối thoại, công khai tài chính, xây dựng quy chế phúc lợi.

Theo anh Quang, đạo luật chỉ phát huy hiệu quả khi công đoàn cơ sở chủ động thực hiện. Đây là công cụ pháp lý giúp người lao động tham gia vào các quyết định liên quan đến quyền lợi, đồng thời thúc đẩy sự minh bạch, hài hòa trong môi trường làm việc.

Hội nghị người lao động: Diễn đàn dân chủ đích thực

Trong cuộc trò chuyện, một nội dung trọng tâm được nhấn mạnh là vai trò của hội nghị người lao động tại doanh nghiệp. Đây là một trong những diễn đàn dân chủ rõ nét và có hiệu quả nhất hiện nay, nơi công nhân trực tiếp tham gia đánh giá công việc, đề xuất kiến nghị, thương lượng điều kiện làm việc và cùng người sử dụng lao động xây dựng định hướng phát triển cho năm tiếp theo. Không đơn thuần là một cuộc họp nội bộ, hội nghị người lao động là nơi quyền và trách nhiệm của cả hai phía được thể hiện một cách minh bạch, công khai và bình đẳng.

Công đoàn cơ sở đóng vai trò chủ chốt trong việc tổ chức, tổng hợp ý kiến, giám sát việc thực hiện các nội dung đã thống nhất tại hội nghị. Đây cũng là dịp để đoàn viên thể hiện vai trò chủ động, góp phần xây dựng quan hệ lao động lành mạnh, ổn định.

Cán bộ công đoàn: Người đại diện có tâm và có tầm

Khi được hỏi về những phẩm chất cần có của một cán bộ công đoàn, đặc biệt là người làm công tác chính sách, anh Quang chia sẻ rằng, người cán bộ phải biết “sống cùng hơi thở của công nhân”. Không chỉ dừng ở hiểu luật hay giỏi chuyên môn, một cán bộ công đoàn cần có cái tâm, cái tầm và sự đồng cảm sâu sắc với người lao động. Chính tình yêu nghề, niềm tin vào công lý và khát vọng bảo vệ những điều đúng đắn đã tạo nên bản lĩnh cho những người làm công đoàn.

Đồng chí Vũ Hồng Quang đã có nhiều thành tích nổi bật trong công tác.

Anh ví von công tác tham mưu chính sách như việc bảo vệ một thân chủ và người lao động là trung tâm. Chính sách muốn đi vào cuộc sống phải xuất phát từ thực tiễn, từ tiếng nói của người lao động, qua đó được tổng hợp, phân tích và cân bằng lợi ích giữa ba bên là Nhà nước, doanh nghiệp và người lao động. Chỉ khi ba trụ cột này được hài hòa, chính sách mới khả thi và có sức sống bền lâu.

Đối thoại là chìa khóa tháo gỡ các xung đột lao động

Chương trình cũng nêu lên hai tình huống thực tế thường gặp: tranh chấp thưởng giữa lao động gián tiếp và trực tiếp; việc doanh nghiệp muốn tăng giờ làm nhưng người lao động không đồng thuận. Cả hai đều là những vấn đề không xa lạ trong đời sống doanh nghiệp hiện nay. Trong cả hai trường hợp, anh Quang đều nhấn mạnh rằng: giải pháp duy nhất và quan trọng nhất là đối thoại.

Khi các bên đối thoại dựa trên pháp luật, minh bạch thông tin, có sự chuẩn bị và tôn trọng lẫn nhau, các vấn đề dù phức tạp vẫn có thể tháo gỡ. Việc phân phối phúc lợi cần có quy chế rõ ràng, thống nhất từ đầu. Còn việc điều chỉnh giờ làm việc phải tuân thủ luật định và thỏa thuận giữa hai bên. Công đoàn cần làm tốt vai trò cầu nối, phổ biến chính sách pháp luật, hỗ trợ người lao động hiểu rõ quyền và nghĩa vụ của mình, từ đó hạn chế tối đa tranh chấp và giữ gìn sự ổn định trong quan hệ lao động.

Chương trình “Talk Công đoàn” số này đã khẳng định một thông điệp rõ ràng: Dân chủ không nằm trên giấy, mà nằm trong sự chủ động của công đoàn và tiếng nói thực chất của người lao động tại mỗi doanh nghiệp.

Đón xem “Talk Công đoàn Phát huy quyền dân chủ của đoàn viên, người lao động tại doanh nghiệp”.

Điểm hẹn công nhân: Nơi lắng nghe "tiếng lòng" của người lao động Các nội dung truyền tải qua chương trình "Điểm hẹn công nhân" do LĐLĐ tỉnh Đồng Nai tổ chức cung cấp nhiều kiến thức cần ...

Người lao động làm việc không theo hợp đồng có quyền gì về an toàn, vệ sinh lao động? Quyền về an toàn, vệ sinh lao động với người lao động làm việc không theo hợp đồng lao động.

15 quyền lợi chỉ có ở lao động nữ Dưới đây là 15 quyền lợi mà lao động nữ được hưởng và người sử dụng lao động phải lưu ý.