Công đoàn quân đội với tiêu chí xây dựng văn hóa doanh nghiệp quân đội hiện đại

Cùng với nhiệm vụ xây dựng Quân đội Nhân dân Việt Nam cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, hiện đại, yêu cầu đặt ra đối với Công đoàn Quân đội là tham gia sâu hơn vào việc hình thành nền tảng văn hóa trong doanh nghiệp quân đội và môi trường lao động quân sự.

Bám sát Chiến lược phát triển văn hóa trong Quân đội đến năm 2030, Công đoàn Quân đội xác định trọng tâm là khảo sát thực tiễn, phối hợp xây dựng và hoàn thiện các tiêu chí văn hóa doanh nghiệp và văn hóa lao động. Đây là điều kiện để tạo dựng môi trường làm việc chuyên nghiệp, kỷ luật, nhân văn và phát triển bền vững.

Đại tá Nguyễn Văn Đề, Trưởng Ban Công đoàn Quốc phòng động viên người lao động Binh đoàn 12 thi công cầu Phong Châu - đơn vị xây dựng tốt văn hóa doanh nghiệp. Ảnh: CĐ

Vì sao doanh nghiệp quân đội cần một hệ tiêu chí văn hóa mới?

Trong bất kỳ tổ chức nào, văn hóa luôn là nền tảng tinh thần, chi phối hành vi, thái độ và chất lượng hoạt động. Đối với Quân đội Nhân dân Việt Nam, văn hóa không chỉ gắn với lý tưởng cách mạng, truyền thống “Bộ đội Cụ Hồ” mà còn kết tinh trong tác phong, kỷ luật, tinh thần phục vụ Tổ quốc và Nhân dân.

Doanh nghiệp quân đội là môi trường rất đặc thù: vừa chịu sự chi phối của kỷ luật quân đội, vừa vận hành theo quy luật của sản xuất công nghiệp và quan hệ lao động. Nếu không có hệ giá trị văn hóa làm điểm tựa, hoạt động của các doanh nghiệp rất dễ bị chi phối bởi những áp lực thuần túy kinh tế, trong khi nhiệm vụ quốc phòng - an ninh đòi hỏi sự kiên định, kỷ luật và trách nhiệm chính trị rất cao. Chính vì vậy, việc xây dựng tiêu chí văn hóa doanh nghiệp quân đội và văn hóa lao động trong môi trường quân sự không chỉ là việc nên làm, mà là yêu cầu cấp thiết gắn trực tiếp với hiệu quả thực hiện nhiệm vụ chính trị, với sức mạnh tổng hợp và uy tín của Quân đội.

Mặt khác, quá trình chuyển đổi số, tự động hóa dây chuyền, áp dụng công nghệ cao trong sản xuất, nghiên cứu và bảo đảm kỹ thuật đã làm thay đổi sâu sắc môi trường làm việc, cơ cấu lao động, phương thức quản trị. NLĐ không chỉ cần tay nghề mà còn cần khả năng thích ứng, hợp tác, sáng tạo, kỷ luật tự giác. Một môi trường như vậy, nếu thiếu hệ tiêu chí văn hóa rõ ràng, thiếu chuẩn mực ứng xử thống nhất, rất khó tạo dựng được niềm tin, sự gắn kết, tinh thần trách nhiệm và ý thức cống hiến lâu dài.

Về phía Công đoàn Quân đội, việc tham gia chủ động vào xây dựng các tiêu chí văn hóa chính là cách thức thiết thực để phát huy vai trò đại diện, chăm lo, bảo vệ NLĐ, đồng thời nâng tầm vị thế của tổ chức công đoàn trong đời sống doanh nghiệp quân đội. Khi tiêu chí văn hóa được xác lập, hoạt động công đoàn có cơ sở rõ ràng để tổ chức phong trào, đánh giá kết quả, nhân rộng điển hình, điều chỉnh nội dung, phương thức hoạt động một cách khoa học hơn.

Người lao động Ngân hàng Quân đội chung tay xây dựng văn hóa doanh nghiệp. Ảnh: CĐ

Khảo sát toàn diện, phối hợp hiệu quả

Chiến lược phát triển văn hóa trong Quân đội đến năm 2030 đã xác định: tập trung xây dựng văn hóa quân sự đặc thù, gắn liền với phát triển con người toàn diện, ứng dụng công nghệ, nâng cao đời sống tinh thần, đưa văn hóa trở thành nền tảng tinh thần vững chắc, xây dựng Quân đội tinh, gọn, mạnh, hiện đại, bảo đảm quốc phòng - an ninh. Các nội dung chính bao gồm: phát triển nguồn nhân lực văn hóa chất lượng cao, ứng dụng công nghệ thông tin, nâng cao đời sống văn hóa tinh thần, xây dựng văn hóa đơn vị, và đẩy mạnh tuyên truyền nét đẹp “Bộ đội Cụ Hồ”. Với tinh thần đó, Công đoàn Quân đội cần phối hợp chặt chẽ với doanh nghiệp, các đơn vị tự chủ tài chính để tiến hành khảo sát thực tiễn, điều tra, đánh giá khách quan môi trường văn hóa hiện nay trong từng loại hình đơn vị, doanh nghiệp, lắng nghe nhiều chiều, phân tích thấu đáo.

Công tác khảo sát phải kết hợp nhiều hình thức: phát phiếu điều tra, thống kê số liệu, tìm hiểu sâu về hệ giá trị, phong cách lãnh đạo, môi trường làm việc, quan hệ lao động, tâm tư người lao động và thực trạng hoạt động công đoàn trong doanh nghiệp quân đội. Mỗi nhà máy, mỗi tổng công ty, mỗi bệnh viện, viện nghiên cứu hay đơn vị dịch vụ quân đội đều mang những sắc thái văn hóa riêng, được tạo nên bởi lịch sử hình thành, đặc điểm nhiệm vụ, đội ngũ cán bộ, điều kiện sản xuất và môi trường xã hội xung quanh. Khảo sát tốt phải giúp nhận diện đúng những nhân tố tích cực cần giữ gìn, đồng thời chỉ ra rõ những “điểm nghẽn” về văn hóa đang cản trở sự phát triển.

Hệ tiêu chí văn hóa trong doanh nghiệp quân đội và cách tiếp cận

Từ thực tiễn khảo sát và bám sát tinh thần Chiến lược phát triển văn hóa trong Quân đội đến năm 2030, việc xây dựng hệ tiêu chí văn hóa cần tập trung vào những nội dung cốt lõi, vừa phản ánh bản sắc quân đội, vừa đáp ứng yêu cầu của môi trường sản xuất, dịch vụ, nghiên cứu hiện đại. Có thể xây dựng hệ tiêu chí trên 5 nhóm cơ bản:

Một là, tiêu chí về hệ giá trị cốt lõi. Doanh nghiệp quân đội cần khẳng định rõ những giá trị nền tảng như trung thành với Tổ quốc và Quân đội, kỷ luật nghiêm minh, trách nhiệm cao với nhiệm vụ, tinh thần sáng tạo, ý thức nhân văn trong quan hệ với đồng chí, đồng đội và cộng đồng. Khi hệ giá trị này được thể hiện rõ trong quy chế, trong khẩu hiệu hành động, trong sinh hoạt định kỳ và trong chính hành vi mỗi người, doanh nghiệp sẽ có một “trục xương sống” văn hóa vững vàng, không bị cuốn trôi bởi các áp lực ngắn hạn.

Hai là, tiêu chí về văn hóa quản lý, lãnh đạo. Một môi trường văn hóa lành mạnh không thể tồn tại nếu phong cách lãnh đạo chỉ dựa trên mệnh lệnh hành chính hoặc tính độc đoán. Trong doanh nghiệp quân đội, lãnh đạo, chỉ huy, người sử dụng lao động cần kết hợp chặt chẽ giữa kỷ luật quân đội với phương thức quản trị hiện đại: gương mẫu đi đầu, minh bạch trong ra quyết định, tôn trọng ý kiến đóng góp, khích lệ sáng kiến, xử lý công bằng các vấn đề nảy sinh. Tiêu chí văn hóa quản lý không chỉ định hướng cách ứng xử của cán bộ lãnh đạo, mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến niềm tin và động lực của người lao động.

Ba là, tiêu chí về văn hóa lao động và tác phong công nghiệp. Trong môi trường quân sự, văn hóa lao động gắn chặt với kỷ luật, tinh thần trách nhiệm, thái độ nghiêm túc với công việc, ý thức chấp hành quy trình, quy tắc an toàn, tinh thần hợp tác trong tập thể và khát vọng vươn lên làm chủ công nghệ. Tiêu chí này giúp người lao động hiểu mình phải làm việc như thế nào cho xứng đáng với danh xưng “người lính thợ”, đồng thời giúp doanh nghiệp xây dựng hình ảnh đơn vị có đội ngũ lao động chuyên nghiệp, tin cậy.

Người lao động của Viettel tham gia xây dựng văn hóa doanh nghiệp, qua công việc. Ảnh: Viettel

Bốn là, tiêu chí về môi trường làm việc và phúc lợi. Văn hóa không chỉ nằm trong lời nói hay khẩu hiệu, mà thể hiện rất cụ thể qua diện mạo nơi làm việc, mức độ an toàn, chế độ bảo hộ lao động, điều kiện sinh hoạt, chính sách phúc lợi, cơ hội học tập nâng cao trình độ. Tiêu chí này nhấn mạnh trách nhiệm của doanh nghiệp và tổ chức công đoàn trong việc xây dựng một môi trường làm việc an toàn, sạch đẹp, nhân văn, nơi người lao động được tôn trọng, được lắng nghe và được tạo điều kiện phát triển.

Năm là, tiêu chí về phong trào thi đua và hoạt động công đoàn. Văn hóa chỉ thực sự sống động khi được cụ thể hóa trong phong trào hành động. Hoạt động công đoàn cần trở thành “bệ phóng” cho sáng kiến, cho các mô hình hay, cách làm hiệu quả, cho tinh thần thi đua lao động giỏi, lao động sáng tạo, thi đua bảo đảm an toàn, thi đua xây dựng môi trường văn hóa. Khi tiêu chí này được chú trọng, công đoàn sẽ phát huy tốt vai trò nòng cốt trong lan tỏa văn hóa, biến những giá trị chung thành hành vi thường nhật.

Khi tiêu chí văn hóa được hình thành và đi vào đời sống, mỗi đơn vị sẽ có một “bản đồ giá trị” rõ ràng, giúp doanh nghiệp quân đội tự soi, tự chỉnh, tự hoàn thiện. Người lao động nhận diện rõ yêu cầu về phẩm chất, tác phong, thái độ làm việc; lãnh đạo, chỉ huy hiểu rõ trách nhiệm nêu gương và vai trò dẫn dắt trong xây dựng môi trường văn hóa; tổ chức công đoàn có cơ sở vững chắc để tham gia quản lý, tổ chức phong trào, bảo vệ quyền và lợi ích chính đáng của đoàn viên.

Bộ Chính trị chọn ngày 24.11 là “Ngày Văn hóa Việt Nam”, người lao động được nghỉ hưởng nguyên lương Tổng Bí thư Tô Lâm đã ký ban hành Nghị quyết 80 của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam. Trong đó, ...

Đề xuất bổ sung thêm 1 ngày nghỉ lễ vào Bộ luật Lao động, thực hiện luôn từ năm 2026 Sau khi Bộ Chính trị thống nhất chọn Ngày Văn hóa Việt Nam là ngày nghỉ lễ hằng năm, Cục Việc làm (Bộ Nội vụ) ...

Văn hóa: "Năng lượng gốc" định hình vị thế quốc gia Văn hóa là năng lượng gốc của sự phát triển. Văn hóa phải đi trước một bước, soi đường dẫn dắt, bồi đắp bản lĩnh, ...