Đóng đủ bảo hiểm xã hội nhưng nghỉ trước tuổi có được nhận lương hưu?

Theo BHXH Việt Nam, Luật BHXH năm 2024 có hiệu lực từ ngày 1.7.2025 đã giảm điều kiện tối thiểu về thời gian đóng BHXH để hưởng lương hưu từ 20 năm xuống còn 15 năm đối với cả nam và nữ. Tuy nhiên, để được hưởng lương hưu hằng tháng, người lao động vẫn phải đồng thời đáp ứng điều kiện về tuổi nghỉ hưu theo quy định của Bộ luật Lao động.

Điều này đồng nghĩa, trường hợp người lao động đã đóng đủ 20 năm BHXH nhưng nghỉ việc trước tuổi và không thuộc diện nghỉ hưu sớm thì chưa thể nhận lương hưu ngay. Khi đó, người lao động sẽ được bảo lưu toàn bộ thời gian đã đóng BHXH để chờ đến khi đủ tuổi nghỉ hưu theo quy định.

Pháp luật hiện hành cho phép một số nhóm lao động được nghỉ hưu sớm hơn tuổi quy định. Đây chủ yếu là những người làm nghề, công việc nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm; làm việc ở vùng có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn hoặc bị suy giảm khả năng lao động.

Theo quy định, người lao động đã đóng đủ từ 20 năm BHXH trở lên và bị suy giảm khả năng lao động từ 61% trở lên có thể được hưởng lương hưu trước tuổi nhưng mức hưởng sẽ thấp hơn so với nghỉ hưu đúng tuổi.

Ngoài ra, những người làm công việc đặc biệt nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm trong thời gian dài cũng thuộc diện được xem xét nghỉ hưu sớm theo quy định của pháp luật.

Nhiều người lao động sau khi đã đóng đủ 20 năm BHXH lựa chọn nghỉ việc sớm vì lý do sức khỏe, áp lực công việc hoặc chuyển hướng nghề nghiệp.Ảnh minh họa AI.

Bên cạnh chế độ lương hưu, nhiều người lao động quan tâm đến việc nhận BHXH một lần khi nghỉ việc trước tuổi.

Theo Luật BHXH năm 2024, người lao động chưa đủ điều kiện hưởng lương hưu có thể được giải quyết BHXH một lần trong một số trường hợp đặc biệt như ra nước ngoài định cư; mắc bệnh hiểm nghèo; suy giảm khả năng lao động từ 81% trở lên hoặc là người khuyết tật đặc biệt nặng.

Đáng chú ý, Khoản 6 Điều 70 Luật BHXH năm 2024 quy định trường hợp người lao động đồng thời đủ điều kiện hưởng lương hưu và hưởng BHXH một lần thì được quyền lựa chọn hưởng lương hưu hằng tháng hoặc nhận BHXH một lần.

Tuy nhiên, cơ quan BHXH khuyến nghị người lao động nên cân nhắc kỹ trước khi rút BHXH một lần bởi điều này có thể ảnh hưởng đến quyền lợi an sinh lâu dài, đặc biệt là quyền hưởng lương hưu và thẻ BHYT miễn phí khi về già.

Theo quy định hiện hành, lao động nữ được hưởng lương hưu bằng 45% mức bình quân tiền lương tháng đóng BHXH tương ứng với 15 năm đóng BHXH; sau đó mỗi năm đóng thêm được tính thêm 2%, tối đa 75%.

Đối với lao động nam, mức 45% tương ứng với 20 năm đóng BHXH; sau đó mỗi năm tăng thêm 2%, tối đa cũng là 75%. Riêng trường hợp nam giới có thời gian đóng từ đủ 15 năm đến dưới 20 năm thì mức hưởng là 40% tương ứng với 15 năm đóng BHXH, sau đó mỗi năm tăng thêm 1%.

Như vậy, nếu lao động nữ nghỉ hưu trong năm 2026 và đã đóng đủ 20 năm BHXH thì mức hưởng lương hưu sẽ đạt 55% mức bình quân tiền lương tháng đóng BHXH. Trong khi đó, lao động nam đóng đủ 20 năm sẽ hưởng mức 45%.

Đối với người hưởng lương theo chế độ Nhà nước, mức bình quân tiền lương tháng đóng BHXH để tính lương hưu được xác định theo từng giai đoạn tham gia, có thể tính bình quân 5 năm cuối hoặc toàn bộ thời gian đóng BHXH tùy từng trường hợp cụ thể.