Nộp hồ sơ thai sản trễ nhiều tháng, người lao động có mất quyền lợi?

Người lao động phải nộp hồ sơ trong bao lâu?

Theo Điều 62 Luật Bảo hiểm xã hội 2024, người lao động tham gia BHXH bắt buộc có trách nhiệm nộp hồ sơ hưởng chế độ thai sản cho người sử dụng lao động chậm nhất trong vòng 45 ngày kể từ ngày hết thời gian nghỉ hưởng chế độ thai sản.

Sau khi nhận đủ hồ sơ từ người lao động, trong thời hạn 7 ngày làm việc, người sử dụng lao động phải lập danh sách và gửi hồ sơ đến cơ quan BHXH để giải quyết chế độ.

Đối với trường hợp người lao động đã thôi việc trước thời điểm sinh con, nhận con nhờ mang thai hộ, nhận nuôi con nuôi dưới 6 tháng tuổi hoặc đơn vị sử dụng lao động không còn hoạt động, người lao động được nộp trực tiếp hồ sơ cho cơ quan BHXH.

Theo quy định, cơ quan BHXH có trách nhiệm giải quyết hồ sơ trong thời hạn 7 ngày làm việc kể từ khi nhận đủ hồ sơ từ doanh nghiệp hoặc 5 ngày làm việc nếu nhận trực tiếp từ người lao động. Nếu không giải quyết, cơ quan BHXH phải trả lời bằng văn bản và nêu rõ lý do.

Nộp hồ sơ muộn có bị mất chế độ?

Điều 92 Luật Bảo hiểm xã hội 2024 quy định, trường hợp nộp hồ sơ hưởng chế độ thai sản quá thời hạn thì người lao động vẫn có thể được xem xét giải quyết nhưng phải có văn bản giải trình gửi kèm hồ sơ.

Như vậy, việc nộp hồ sơ thai sản muộn không đồng nghĩa với việc bị mất quyền lợi ngay lập tức. Tuy nhiên, người lao động cần chủ động giải thích rõ nguyên nhân chậm nộp để cơ quan BHXH có căn cứ xem xét.

Trong thực tế, nhiều trường hợp lao động nữ sau sinh gặp vấn đề sức khỏe, thay đổi nơi cư trú hoặc chưa kịp hoàn thiện giấy tờ nên nộp hồ sơ chậm nhiều tháng. Khi đó, việc có văn bản giải trình đầy đủ sẽ giúp hạn chế phát sinh vướng mắc trong quá trình giải quyết chế độ.

Luật cũng quy định rõ, nếu việc chậm nộp hồ sơ hoặc chậm giải quyết chế độ gây ảnh hưởng đến quyền và lợi ích hợp pháp của người thụ hưởng thì bên gây thiệt hại phải bồi thường theo quy định của pháp luật, trừ trường hợp lỗi thuộc về chính người hưởng chế độ BHXH.

Không ít lao động nữ sau khi nghỉ sinh con mới bắt đầu hoàn thiện thủ tục hưởng chế độ thai sản và băn khoăn liệu việc nộp hồ sơ muộn có bị mất quyền lợi bảo hiểm xã hội hay không. Ảnh minh họa.

Chủ động hoàn thiện hồ sơ để tránh thiệt thòi

Các chuyên gia lao động khuyến nghị, người lao động nên chuẩn bị và hoàn thiện hồ sơ thai sản ngay sau khi kết thúc thời gian nghỉ sinh để bảo đảm quyền lợi được giải quyết đúng thời hạn.

Người lao động cũng cần lưu ý theo dõi quá trình nộp hồ sơ của doanh nghiệp, giữ lại các giấy tờ liên quan như giấy khai sinh, giấy chứng sinh, quyết định nghỉ việc hưởng chế độ thai sản và các giấy tờ BHXH cần thiết.

Trong trường hợp phát sinh khó khăn hoặc hồ sơ bị chậm giải quyết, người lao động nên liên hệ trực tiếp cơ quan BHXH nơi tham gia hoặc tổ chức công đoàn để được hướng dẫn, hỗ trợ kịp thời.

Việc hiểu đúng quy định và chủ động thực hiện thủ tục không chỉ giúp người lao động bảo đảm quyền lợi thai sản mà còn tránh những tranh chấp, thiệt thòi không đáng có trong quá trình hưởng chế độ BHXH.